[Hiểu đúng và tuân thủ nghiêm pháp luật về đất đai]
[Nỗi niềm từ Tiên Lãng]
[Đâu là "mảng tối” của vấn đề?]
[Nhìn từ Tiên Lãng]
[Đoàn giám sát UBTƯ MTTQ làm việc tại Tiên Lãng, Hải Phòng]
[Lẽ nào "gieo gió... gặt đạn chùm”?]
[Kỳ cuối: Cái lý của "Quan”... nỗi oan người vô tội]
[Kỳ 3: Những quyết định... trời ơi]
[Kỳ 2: Quan huyện "ra oai”]
[Thách thức không đến từ biển]
Giáo sư Nguyễn Lang Ảnh: HOÀNG LONG
- Việc Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam ngay lập tức quyết định thành lập Đoàn giám sát về Hải Phòng là một việc làm rất đúng. Chưa cần đến một cơ chế phối hợp, bằng hệ thống từ Mặt trận trung ương xuống Mặt trận ở cấp cơ sở, Mặt trận đã chủ động về địa phương để thực hiện chức năng giám sát của mình. Từ đó, giải đáp thắc mắc, tránh những bức xúc của dư luận xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Điều này nằm trong phạm vi thực hiện Hiến pháp cũng như Luật Mặt trận.
Nhưng trong vụ việc ở Tiên Lãng, cán bộ Mặt trận cơ sở có phát huy được chức năng giám sát của mình không? hay biết mà không được làm? - Theo tôi, vấn đề ở đây là biết mà không dám làm. Sở dĩ để xảy ra việc này là do tinh thần đấu tranh tự phê bình và quán triệt nhiệm vụ của mình không đầy đủ, nên không thấy rõ được đúng- sai, không phát huy được thế mạnh của mình.
Cơ chế nào để các ban công tác Mặt trận địa phương có được tiếng nói riêng, phát huy thế mạnh của mình với các cấp ủy Đảng, cũng như chính quyền cơ sở ở địa phương đó? - Mặt trận hoàn toàn có thể thực hiện được vai trò giám sát, phản biện của mình bằng những hành động cụ thể như việc cử đoàn giám sát về Hải Phòng, cùng với hệ thống Mặt trận cấp cơ sở, đề nghị Hải Phòng làm rõ những vụ việc gây bức xúc dư luận, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người dân. Với cách thức hoạt động này, Mặt trận đã và sẽ phát huy thế mạnh trong vai trò giám sát, phản biện ở nhiều vụ việc khác.
Pháp luật cũng như chính sách của Đảng, Nhà nước đều nhất quán khuyến khích người dân khai hoang phục hóa, sử dụng đất đai có hiệu quả. Tuy nhiên, pháp luật cũng không thể bao dung cho những hành động "chống người thi hành công vụ” theo kiểu mà gia đình ông Đoàn Văn Vươn đã thực hiện. Nhưng việc đúng – sai ở đây, dù chưa có kết luận chính thức từ các cơ quan chức năng nhưng qua những tài liệu, chứng cứ mà đoàn giám sát thu thập được từ Tiên Lãng, ông có nhận xét gì về việc thực thi pháp luật của chính quyền cơ sở? - Thực ra việc thu hồi đất đã xảy ra từ năm 2004 ở địa phương này, rất nhiều người đã bị thu hồi đất chứ không riêng hộ ông Vươn, ông Luân. Trong quá trình triển khai, luôn có đơn thư khiếu kiện. Khiếu kiện đến mức UBND huyện phải ra quyết định đình chỉ các khiếu kiện! Hơn nữa, Điều 23 của Hiến pháp quy định nhà nước không Quốc hữu hóa tài sản của dân, nhưng khi UBND huyện Tiên Lãng thu hồi đất lại thu hồi toàn bộ những công trình đầu tư mà ông Vươn đã đầu tư khai thác, không có bồi thường. Tức là huyện đã "quốc hữu hóa” tài sản của dân? Điều này do cán bộ huyện không biết pháp luật hay biết mà vẫn làm sai, cần phải làm rõ.
Từ đó rút ra một vấn đề, trong việc khiếu kiện vượt cấp, nếu cấp trên không tìm hiểu mà cứ giao cho cấp dưới tự xử lý thì không có khả năng giải quyết vấn đề. Đây cũng là tình trạng phổ biến, nhức nhối đang xảy ra ở nhiều nơi, đâu chỉ ở Hải Phòng, thưa ông? - Đúng vậy. Cho đến thời điểm này, theo tôi biết huyện và xã vẫn luôn bảo vệ việc làm của họ (Giải phóng mặt bằng nhà ông Vươn- PV). Trong khi đó, Thủ tướng đã yêu cầu Hải Phòng báo cáo vụ việc. Nhưng tôi e rằng, Hải Phòng sẽ lại trả lời Thủ tướng như đã trả lời với báo chí trong những ngày qua. Do vậy, dù đã có Bộ Tài nguyên & Môi trường, Bộ Công an vào cuộc, Đoàn giám sát của Mặt trận luôn theo dõi và bám sát vụ việc thì vẫn cần phải có một đoàn giám sát của Chính phủ xuống kiểm tra, giám sát để đảm bảo tính khách quan.
Xin cảm ơn ông! Lê Na (thực hiện)