Mất cân bằng giới tính khi sinh là gì?

Báo Phụ Nữ Online - 

Mat can bang gioi tinh khi sinh la gi?

* PN - Tôi vừa là cán bộ Hội Phụ nữ (PN), vừa là cộng tác viên dân số của phường. Để có tài liệu tuyên truyền, tôi mong muốn được cung cấp các kiến thức về: khái niệm mất cân bằng (MCB) giới tính khi sinh (GTKS), hậu quả, cách khắc phục, đối tượng và nội dung cần tuyên truyền. Nguyễn Thị Ái Hoa (Q.Tân Bình, TP.HCM)

BS Trần Thị Kim Chi - Trưởng phòng Truyền thông, Chi cục Dân số TP.HCM trả lời:

Trước hết, xin nói về các khái niệm có liên quan:

- Tỷ số GTKS: là số trẻ trai sinh ra còn sống so với 100 trẻ gái sinh ra còn sống trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm tại một quốc gia, một vùng hay một tỉnh. Bình thường, tỷ số này dao động từ 103-108.

- MCB GTKS: là số trẻ trai sinh ra còn sống cao hơn hoặc thấp hơn ngưỡng bình thường so với 100 trẻ gái. MCB GTKS xảy ra khi tỷ số giới tính nam khi sinh lớn hơn 108 hoặc nhỏ hơn 103 so với 100 trẻ nữ.

- Theo quy ước, tỷ số GTKS ở một vùng/thành phố từ 110 trở lên là MCB GTKS (TP.HCM năm 2009 là 110 trẻ em trai/100 trẻ em gái).

Sở dĩ cần quan tâm đến tỷ số GTKS, là vì những lẽ sau: tỷ số GTKS có ý nghĩa quyết định đến tỷ số giới tính chung của dân số và ảnh hưởng đến nhiều vấn đề khác: kinh tế, văn hóa và an sinh xã hội. Thông thường, tỷ số giới tính chung dao động trong khoảng 95-105, nghĩa là cứ 100 nữ thì có từ 95 -105 nam. Dân số có tuổi thọ càng cao thì tỷ số giới tính chung có xu hướng giảm do PN sống thọ hơn nam giới. Tỷ số giới tính cần đảm bảo duy trì cho quá trình tái sản xuất dân số, giảm thiểu MCB trong độ tuổi hôn nhân. Tỷ số GTKS ở VN đang có xu hướng tăng do sự can thiệp của con người vào quá trình sinh sản tự nhiên gây ra. Nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời tình trạng này sẽ tác động xấu đến sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Qua các cuộc điều tra dân số, tỷ số GTKS tại VN tăng bất thường: năm 1999 là 107; năm 2006 là 110; năm 2007 là 111,6 và năm 2008 là 112. Như vậy, VN hiện đang ở giai đoạn đầu của tình trạng MCB GTKS và TP.HCM cũng đang bị MCB (tỷ số này ở TP.HCM là 110 trong ba năm liên tiếp, từ 2006-2009).

Tại TP.HCM số lượng bé trai đang ngày càng có xu hướng nhiều hơn bé gái

Nguyên nhân của tình trạng MCB GTKS là do bất bình đẳng giới (muốn có con trai để nối dõi tông đường); do chế độ an sinh xã hội còn hạn chế; do việc siêu âm xác định giới tính thai nhi chưa được quản lý tốt; do chưa thực hiện tốt pháp luật liên quan đến việc lựa chọn giới tính thai nhi; do nhận thức của người dân còn hạn chế; do chưa có sự can thiệp kịp thời và hiệu quả để giải quyết tình trạng này.

Hậu quả của việc MCB GTKS đối với gia đình là tình trạng nam giới nhiều hơn nữ ở độ tuổi trưởng thành, đặc biệt là độ tuổi kết hôn và sinh đẻ; nam giới sẽ rất khó khăn trong việc tìm bạn đời của mình, hoặc sẽ sống độc thân, điều này cũng làm ảnh hưởng hạnh phúc gia đình; bản thân người PN trong gia đình bị sức ép phải sinh thêm con hoặc phải nạo phá thai để lựa chọn giới tính cho con, ảnh hưởng đến sức khỏe PN và ảnh hưởng kinh tế gia đình trong việc tiêu tốn chi phí chăm sóc sức khỏe và bản thân người PN cũng không thể có nguồn thu nhập khi đang có bệnh. Đối với xã hội, Nhà nước tốn kém chi phí đầu tư giường bệnh hoặc các chi phí đầu tư nguồn lực về chăm sóc sức khỏe; số nam giới có cuộc sống độc thân gia tăng có thể gây những bất ổn về trật tự cộng đồng, gia tăng nạn mại dâm, gia tăng tình trạng buôn bán PN, trẻ em gái, gia tăng bạo lực giới.

Để khắc phục tình trạng này, cần tăng cường, duy trì các hoạt động tuyên truyền giáo dục tư vấn hướng tới đối tượng đích của “truyền thông thay đổi hành vi tại cộng đồng” nhằm phòng ngừa hậu quả tình trạng MCB GTKS. Đối tượng ưu tiên tuyên truyền - giáo dục là: các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là các cặp vợ chồng có con gái đầu lòng hoặc đã có con gái trong các lần sinh trước; người cung cấp dịch vụ siêu âm. Vận động các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ: không phá thai vì lý do lựa chọn giới tính; hãy để việc sinh con trai hay con gái theo quy luật tự nhiên; thực hiện gia đình có một hoặc hai con để nuôi dạy cho tốt. Đối với người cung cấp dịch vụ siêu âm, tuyên truyền giáo dục việc không cung cấp thông tin về giới tính thai nhi cho khách hàng dưới mọi hình thức và thực hiện nghiêm túc pháp lệnh dân số.

Ngọc Hồ (thực hiện)

Tin mới