Sau đó, khi đoàn kiểm tra liên ngành lấy mẫu, bên thì nói kết quả xét nghiệm có nhiễm khuẩn, bên lại nói không. Một cánh gà có năm ngành quản lý, nhưng thủ tục vẫn bị "mắc xương".
"Mắc xương" chiếu xạ
Ngày 6/6, CT Trúc Đen (Q.5, TP.HCM) nhập 13,5 tấn cánh gà đông lạnh từ Australia. Ngày 8/6, Cơ quan Thú y Vùng VI (TYVVI) lấy mẫu xét nghiệm, kết quả: lô hàng bị nhiễm khuẩn Coliforms và E. Coli. TYVVI lấy mẫu xét nghiệm lại, kết quả vẫn nhiễm khuẩn. TYVVI cho phép đem lô hàng đi chiếu xạ. Nhưng Trúc Đen chỉ chiếu xạ hơn một tấn hàng và mang mẫu đến TYVVI xét nghiệm lại, kết quả đạt tiêu chuẩn vệ sinh. Chỉ một tấn cánh gà được chiếu xạ, nhưng TYVVI cấp giấy chứng nhận vệ sinh cả lô hàng 13,5 tấn, để Trúc Đen tung ra thị trường.
Quyết định 3616/2004/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 14/10/2004, quy định vệ sinh an toàn đối với thực phẩm bảo quản bằng phương pháp chiếu xạ, ghi rõ: "không được chiếu xạ lại thực phẩm – trừ trường hợp: ngũ cốc, đậu đỗ, các loại thực phẩm khô và các hàng hóa khác tương tự được chiếu xạ, với mục đích kiểm soát tái nhiễm côn trùng". Công văn 1168/TY-KD của Cục Thú y ngày 14/7/2009, cũng chỉ đạo: những lô hàng không đảm bảo vệ sinh thú y theo quy định của Bộ Y tế phải tái xuất về nước xuất khẩu hoặc phải tiêu hủy, chứ không được chiếu xạ.
Thế mà, TYVVI giám sát đầu vào lại cho phép Trúc Đen tự chiếu xạ để... diệt khuẩn. Mặt khác, TYVVI không giám sát, nên Trúc Đen không ghi nhãn "đã chiếu xạ”, theo điều 10 của Quyết định 3616/2004/QĐ-BYT, nhằm che giấu chất lượng với người tiêu dùng. Nhờ vậy, Trúc Đen đã bán ra thị trường 5,2 tấn cánh gà có "tiền án" nhiễm khuẩn.
"Mắc xương" xét nghiệm
Ngày 2/7, Chi cục Thú y và đoàn kiểm tra liên ngành Q.8 họp với CT Trúc Đen, lấy mẫu xét nghiệm để tìm kết quả cuối cùng: nếu thịt sạch cho lưu thông, còn bẩn thì tiêu hủy. Tuy nhiên, mẫu của Phòng Y tế Q.8 cho kết quả không nhiễm khuẩn, trong khi mẫu của Chi cục Thú y thì có nhiễm khuẩn. Bấy giờ cái "xương" quy trình lấy mẫu mới lòi ra!
Đoàn kiểm tra liên ngành Q.8 lấy mẫu cánh gà đông lạnh của CT Trúc Đen
để xét nghiệm
Ông Ngô Thanh Hiền – Trưởng phòng Y tế Q.8 cho biết, "đoàn liên ngành Q.8 lấy ngẫu nhiên ba thùng cánh gà: một lưu ở nơi lấy mẫu; một lưu ở Phòng Y tế; một thùng mang đến Viện Vệ sinh y tế công cộng TP xét nghiệm. Cách lấy mẫu của chúng tôi là đúng nguyên tắc".
Ông Huỳnh Hữu Lợi – Chi cục trưởng Chi cục Thú y khẳng định: "Chúng tôi lấy chín thùng hàng (đại diện cho các ngày sản xuất 21/3, 29/4, 1/5/2009) ở các vị trí khác nhau. Sau đó trộn chín thùng với nhau, rồi chia thành ba cấp số mẫu xét nghiệm. Trạm Chẩn đoán xét nghiệm và điều trị thú y xét nghiệm bảy chỉ tiêu vi sinh, trong đó ba chỉ tiêu: vi khuẩn Salmonella, vi khuẩn Staphylococcus aureus và pH không đạt chuẩn. Chúng tôi lấy mẫu đúng quy định của Bộ NN&PTNT. Chúng tôi hỏi đoàn liên ngành Q.8 tại sao chỉ lấy ba thùng hàng? Họ nói lấy theo quy định của ngành y tế".
Quyết định 67/1999/QĐ-BNN/TY của Bộ NN&PTNT quy định: "Lấy mẫu ngẫu nhiên từ các vị trí khác nhau trong lô sản phẩm, với số lượng đủ để tạo thành mẫu phân tích và mẫu lưu". Trong tám tấn cánh gà lưu kho, có khả năng 85 thùng đã được chiếu xạ nằm lẫn lộn, nhưng do Trúc Đen không tuân thủ quy định ghi nhãn "đã chiếu xạ”, nên không phân biệt được. Để tránh lấy nhầm hàng đã chiếu xạ, Chi cục Thú y phải lấy chín thùng hàng. Với hai mẫu còn lại, Chi cục Thú y đã xét nghiệm và đều cho kết quả không đạt tiêu chuẩn vi sinh.
Ông Lợi nói: "Tôi đề nghị tiếp tục niêm phong kho hàng của CT Trúc Đen, kiến nghị Ban chỉ đạo vệ sinh an toàn thực phẩm TP.HCM có chỉ đạo lấy mẫu, đưa đến cơ quan độc lập xét nghiệm lại. Còn nếu đoàn kiểm tra liên ngành Q.8 cho rằng mình đúng, thì có dám chịu trách nhiệm trước sức khỏe của người tiêu dùng?". Ông Lợi nói thêm: bảy tháng năm 2009, TP đã nhập 38.000 tấn thịt đông lạnh, gây thiệt hại rất lớn cho ngành chăn nuôi. Qua kiểm tra, phát hiện nhiều nhất là thực phẩm bị nhiễm khuẩn, quá hạn sử dụng, chiếu xạ không đúng quy định...
Rõ ràng, các ngành quản lý thực phẩm đang bị "mắc xương" thủ tục.
Vương Linh – Phan Trí