Mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định có cần giải cứu?

Chương trình có sự tham gia của hai khách mời:

TS Mai LĩAƒÂªm Trá»±c: Nguyên thứ trưởng thường trá»±c Bá»™ BÆ°u chính - VĩA¡Â»â€¦n thông.

Ông Phan Hoàng Đức: Phó Tổng giám đốc của Tập Ä‘oàn BÆ°u chính VĩA¡Â»â€¦n thông VĩA¡Â»â€¡t Nam VNPT - Má»™t doanh nghĩA¡Â»â€¡p vĩA¡Â»â€¦n thông hĩA¡Â»â€¡n Ä‘ang chĩA¡ÂºÂ¿m đến 78, 6% thị phần thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định tại VĩA¡Â»â€¡t Nam.

Cách đây 5-7 năm, tốc Ä‘á»™ phát trĩA¡Â»Æ’n thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định vàdi Ä‘á»™ng ở VĩA¡Â»â€¡t Nam đạt tá»· lệ 50-50. NhÆ°ng giờ, Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định Ä‘ang phải đứng trÆ°á»›c bài toán khó, phát trĩA¡Â»Æ’n làm sao đây khi lượng người dùng dịch vụ ngày má»™t giảm sút mạnh?

Cứ má»—i năm các doanh nghĩA¡Â»â€¡p cung cấp dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định của VĩA¡Â»â€¡t Nam lại mất hàng trăm nghìn thũAƒÂª bao. Không chỉ thũAƒÂª bao ở các khu vá»±c thành thị rời bỏ mạng màcả người dân ở vùng nông thôn, thậm chí vùng sâu, vùng xa cÅ©ng bỏ mạng cố định chuyển sang dùng mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng.

Nếu nhÆ° vào năm 2005, tá»· lệ thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định vàdi Ä‘á»™ng là50 - 50, thì đến hết tháng 8/2011, số lượng thũAƒÂª bao di Ä‘á»™ng đạt hÆ¡n 113 trĩA¡Â»â€¡u, trong khi thũAƒÂª bao cố định chỉ còn 15,5 trĩA¡Â»â€¡u.

Tính đến hết tháng 8/2011, số lượng thũAƒÂª bao cố định phát trĩA¡Â»Æ’n má»›i trong cả nÆ°á»›c chỉ bằng má»™t phần tÆ° so vá»›i cùng kỳ năm ngoái. Doanh nghĩA¡Â»â€¡p Ä‘ang kinh doanh Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định lĩAƒÂªn tục kêu lá»—, nhĩA¡Â»Âu doanh nghĩA¡Â»â€¡p đã được cấp phép cung cấp dịch vụ cố định thì chỉ đăng ký để giữ chá»—, hõA¡ÂºÂ·c chỉ trĩA¡Â»Æ’n khai cung cấp ở phạm vị hẹp.

Câu hỏi được đặt ra, phải chăng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định đã hết thời? Đây không còn làmảnh đất kinh doanh màu mỡ nữa cho các nhàmạng?

TrÆ°á»›c thá»±c trạng này, nhằm há»— trợ các doanh nghĩA¡Â»â€¡p kinh doanh mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định, từ 1/10/2011 tá»›i, cÆ°á»›c kết nối từ mạng cố định sang mạng di Ä‘á»™ng được Bá»™ Thông tin vàTruyền thông Ä‘ĩA¡Â»Âu chỉnh tăng lên từ 270 đồng/phút lên 415 đồng/phút.

LĩA¡Â»â€¡u giải pháp có đủ mạnh để giải cứu mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định? VàlĩA¡Â»â€¡u mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định có cần được giải cứu? LĩA¡Â»â€¡u phÆ°Æ¡ng án này có phải làmá»™t “cái phaõA¢â‚¬Â để giải cứu cho mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định Ä‘ang bị sụt giảm nghĩAƒÂªm trọng hay không?

DÆ°á»›i đây làná»™i dung của cũA¡Â»â„¢c giao lÆ°u.

Dẫn chÆ°Æ¡ng trình: Ngày hôm nay chúng ta nói về má»™t chủ đề vừa cÅ© lại vừa má»›i. CÅ© làvì sá»± sa sút của Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định làđĩA¡Â»Âu màbáo chí đã nhắc đến từ lâu. Vànếu tôi không nhầm thì VNPT làTập Ä‘oàn có nhĩA¡Â»Âu ý kĩA¡ÂºÂ¿n trên báo chí về vấn đề này. Má»›i làvì hĩA¡Â»â€¡n nay vẫn chÆ°a có má»™t giải pháp nào thá»±c sá»± toàn dĩA¡Â»â€¡n cho bài toán phát trĩA¡Â»Æ’n Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định.

Thời Ä‘ĩA¡Â»Æ’m này, ngay cả những người dân ở vùng sâu, vùng xa hĩA¡Â»â€¡n cÅ©ng không còn mấy mặn màvá»›i mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định. Tôi mũA¡Â»â€˜n bĩA¡ÂºÂ¿t suy nghÄ© của 2 vị khách mời lànhÆ° thế nào sau khi xem xong clip này?

TS Mai LĩAƒÂªm Trá»±c: Tất nhĩAƒÂªn sẽ còn nhĩA¡Â»Âu bình lũA¡ÂºÂ­n về hĩA¡Â»â€¡n trạng của dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định, tuy nhĩAƒÂªn, về cảm giác, tôi thấy có bũA¡Â»â€œn song đồng thời cÅ©ng có nĩA¡Â»Âm vui.

Vui bởi lẽ, hÆ¡n 10 năm trÆ°á»›c, để có được má»™t chĩA¡ÂºÂ¿c máy Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định ở thành phố cÅ©ng nhÆ° nông thôn làrất vất vả, khó khăn. Lúc đó còn xảy ra hĩA¡Â»â€¡n tượng cháy số tổng đài, không đủ dung lượng tổng đài phục vụ cho người dân.

NhÆ°ng nay, do Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng phát trĩA¡Â»Æ’n quá nhanh, giá cÆ°á»›c lại rẻ, đặc bĩA¡Â»â€¡t làkhi chúng ta mở cá»­a thị trường có sá»± cạnh tranh, các doanh nghĩA¡Â»â€¡p tận dụng tối Ä‘a thị trường, tạo Ä‘ĩA¡Â»Âu kĩA¡Â»â€¡n cho người dân nông thôn, những người dân nghèo nhÆ° anh xe ôm, chị đồng nát cÅ©ng có thể sá»­ dụng dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng.

Đây làthể hĩA¡Â»â€¡n sá»± lá»›n mạnh rất nhanh trên thị trường di Ä‘á»™ng. Đó lànĩA¡Â»Âm vui của VĩA¡Â»â€¡t Nam nói chung vàlÄ©nh vá»±c thông tin di Ä‘á»™ng nói rĩAƒÂªng. Các chuyên gia trong nÆ°á»›c vàquốc tế đều thừa nhận Ä‘ĩA¡Â»Âu này.

Còn ná»—i bũA¡Â»â€œn, Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định của chúng ta cÅ©ng có những đặc Ä‘ĩA¡Â»Æ’m Æ°u vĩA¡Â»â€¡t rĩAƒÂªng của nó, chúng ta đã đầu tÆ° để phát trĩA¡Â»Æ’n, nhÆ°ng hĩA¡Â»â€¡n giờ số người sá»­ dụng dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định giảm rất nhanh. Đó chính làsá»± trăn trở của chúng tôi.

Ông Phan Hoàng Đức: TrÆ°á»›c hết tôi rất chia sẻ vá»›i phát bĩA¡Â»Æ’u của tĩA¡ÂºÂ¿n sÄ© Mai LĩAƒÂªm Trá»±c. Làdoanh nghĩA¡Â»â€¡p trá»±c tĩA¡ÂºÂ¿p quản lý vàkhai thác mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định, theo tôi, trÆ°á»›c tình trạng này, đầu tĩAƒÂªn đó cÅ©ng làmá»™t tín hĩA¡Â»â€¡u vui vì chúng ta đã có má»™t sản phẩm, dịch vụ khác tốt hÆ¡n, rẻ hÆ¡n để thay thế dịch vụ dịch vụ truyền thống cố định trÆ°á»›c đây.

VĩA¡Â»â€¡c này cÅ©ng đặt ra vá»›i những nhàcung cấp dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định nhÆ° chúng tôi những trăn trở. Vàchắc chắn phải có những giải pháp để làm sao tĩA¡ÂºÂ¿p tục phát huy được những lợi thế của dịch vụ truyền thống cố định màchúng ta đã đầu tÆ°.

Theo Æ°á»›c tính của VNPT thì mấy năm trở lại đây, má»—i năm VNPT mất Ä‘i khõA¡ÂºÂ£ng 1 trĩA¡Â»â€¡u thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định. Con số này có chính xác không thÆ°a ông Phan Hoàng Đức?

Ông Phan Hoàng Đức: Đây đúng làthá»±c tế. Nếu nhÆ° vào khõA¡ÂºÂ£ng năm 2005, khi Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định Ä‘ang ở thời kỳ phát trĩA¡Â»Æ’n nhất, chúng tôi có khõA¡ÂºÂ£ng 20 trĩA¡Â»â€¡u thũAƒÂª bao. Giờ, chúng tôi còn có khõA¡ÂºÂ£ng 12,5 trĩA¡Â»â€¡u thũAƒÂª bao cố định. Bình quân má»—i năm lượng thũAƒÂª bao giảm khõA¡ÂºÂ£ng 1 trĩA¡Â»â€¡u.

Vàkhông chỉ ở VĩA¡Â»â€¡t Nam màngay cả trên thế giá»›i, người dùng mạng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định cÅ©ng Ä‘ang bị thu hẹp dần. Theo hai vị khách mời thì tại sao mạng cố định lại không thể duy trì được vị thế của nó nhÆ° trÆ°á»›c đây, nó bị sa sút nhanh đến nhÆ° vậy?

TS Mai LĩAƒÂªm Trá»±c: Phải nói rằng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định của VĩA¡Â»â€¡t Nam trong ba năm 2008, 2009, 2010 có sá»± suy giảm nhanh. Má»™t làdo di Ä‘á»™ng chúng ta phát trĩA¡Â»Æ’n rất nhanh. Do giá cÆ°á»›c dịch vụ di Ä‘á»™ng giảm nhanh, mặt khác, các dịch vụ giá trị gia tăng trên di Ä‘á»™ng cÅ©ng khá phong phú Ä‘em lại nhĩA¡Â»Âu tĩA¡Â»â€¡n ích cho người sá»­ dụng.

Cấu trúc giá dịch vụ hĩA¡Â»â€¡n giờ cÅ©ng đã hoàn toàn khác so vá»›i cách đây 10 năm. Do đó sức hấp dẫn của Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng đã cũA¡Â»â€˜n hút người tĩAƒÂªu dùng vàhọ chuyển sang sá»­ dụng dịch vụ di Ä‘á»™ng rất nhĩA¡Â»Âu. Vàvì vậy, dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định bị giảm, đó làmá»™t quy lũA¡ÂºÂ­t tất yếu.

NhÆ°ng Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố địnhsẽ không bị bĩA¡ÂºÂ¿n mất màvẫn giữ được mức Ä‘á»™ nhất định. Vì Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cÅ©ng vẫn có những lợi thế rĩAƒÂªng của mình. Ở VĩA¡Â»â€¡t Nam Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định giảm nhanh hÆ¡n thế giá»›i do không chỉ bởi doanh nghĩA¡Â»â€¡p màcả cÆ¡ quan quản lý nhànÆ°á»›c chÆ°a theo kịp vá»›i sá»± phát trĩA¡Â»Æ’n của công nghệ vàthị trường.

Má»™t lý do nữa khĩA¡ÂºÂ¿n Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định ở VĩA¡Â»â€¡t Nam giảm nhanh đó làdo VĩA¡Â»â€¡t Nam chúng ta còn nghèo, nên khi sá»­ dụng dịch vụ di Ä‘á»™ng thì không dùng cố định nữa. NhÆ°ng vá»›i các quốc gia phát trĩA¡Â»Æ’n, họ vẫn giữ cả Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định mặc dù đã có di Ä‘á»™ng. Vì thá»±c tế, vĩA¡Â»â€¡c trả tĩA¡Â»Ân cho Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định hàng tháng không đáng làbao nhĩAƒÂªu.

Thá»±c tế hĩA¡Â»â€¡n nay ở các thành phố lá»›n của VĩA¡Â»â€¡t Nam, các gia đình dù má»—i người đã có 1-2 chĩA¡ÂºÂ¿c di Ä‘á»™ng nhÆ°ng vẫn giữ cả máy Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định nữa.

ĐĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định vẫn có lợi thế rĩAƒÂªng của nó. Chẳng hạn nhÆ° hĩA¡Â»â€¡n nay các doanh nghĩA¡Â»â€¡p quảng cáo nếu nhÆ° không in trong name card của họ số Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định thì sẽ bị cho làkhông đảm bảo.

ChÆ°a nói tá»›i chuyện an toàn, an ninh màchỉ cần nói tá»›i vĩA¡Â»â€¡c đảm bảo thông tin, tĩA¡Â»â€¡n ích cho người sá»­ dụng thì dù Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định có giảm nhÆ°ng sẽ đến lúc nào đó, 20 trĩA¡Â»â€¡u gia đình vàvài ba trĩA¡Â»â€¡u doanh nghĩA¡Â»â€¡p của VĩA¡Â»â€¡t Nam chắc chắn vẫn phải cần tá»›i chĩA¡ÂºÂ¿c Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định.

Ngoài ra, trên thá»±c tế, vĩA¡Â»â€¡c sụt giảm thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định lại làmá»™t sá»± chuyển hóa. Ở VNPT các địa phÆ°Æ¡ng, có những nÆ¡i doanh nghĩA¡Â»â€¡p mất Ä‘i 20 ngàn thũAƒÂª bao Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định nhÆ°ng thay vào đó lại phát trĩA¡Â»Æ’n má»›i được 20 ngàn thũAƒÂª bao băng rá»™ng. ĐĩA¡Â»Âu này cho thấy đó làsá»± chuyển hóa sá»± không nhất thĩA¡ÂºÂ¿t làsụt giảm.

Ông Phan Hoàng Đức: Tôi cÅ©ng hoàn toàn đồng ý vá»›i ý kĩA¡ÂºÂ¿n phát bĩA¡Â»Æ’u của tĩA¡ÂºÂ¿n sÄ© Mai LĩAƒÂªm Trá»±c. Đó làthá»±c tế thôi. Khi dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng ra đời, công nghệ thì hĩA¡Â»â€¡n đại, nhĩA¡Â»Âu tĩA¡Â»â€¡n ích cho người dùng, chất lượng đảm bảo, giá cả bình dân, Ä‘ĩA¡Â»Âu đặc bĩA¡Â»â€¡t làthói quen sá»­ dụng của khách hàng VĩA¡Â»â€¡t Nam, dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng còn mang tính chất cá nhân, sá»­ dụng mọi lúc mọi nÆ¡i.

Do vậy, vấn đề thay thế của lõA¡ÂºÂ¡i hình dịch vụ này cÅ©ng làmá»™t phần. Phần khác, đáp ứng tốt các yêu cầu thá»±c tĩA¡Â»â€¦n của khách hàng. Dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i di Ä‘á»™ng đã thay thế được dịch vụ Ä‘ĩA¡Â»â€¡n thõA¡ÂºÂ¡i cố định trong má»™t số lÄ©nh vá»±c.

Có má»™t nguyên nhân khĩA¡ÂºÂ¿n thị trường này kém phát trĩA¡Â»Æ’n đó làcách tính cÆ°á»›c cho thị trường này Ä‘ang khĩA¡ÂºÂ¿n cho các doanh nghĩA¡Â»â€¡p phải chịu nhĩA¡Â»Âu thĩA¡Â»â€¡t thòi?

Ông Phan Hoàng Đức: Về giá cÆ°á»›c kết nối có giá cÆ°á»›c thũAƒÂª bao vàgiá cÆ°á»›c dịch vụ do thị trường quyết định. Thời Ä‘ĩA¡Â»Æ’m 1/10/2011 sẽ có Ä‘ĩA¡Â»Âu chỉnh cÆ°á»›c kết nối giữa 2 mạng di Ä‘á»™ng vàcố định. Từ 2003 VĩA¡Â»â€¡t Nam bắt đầu áp dụng cÆ°á»›c kết nối theo kinh nghĩA¡Â»â€¡m thế giá»›i, Bá»™ Thông tin vàTruyền thông quản lý vàđĩA¡Â»Âu tĩA¡ÂºÂ¿t cÆ°á»›c kết nối.

Doanh nghĩA¡Â»â€¡p thống nhất coi cÆ°á»›c kết nối làcông cụ Ä‘ĩA¡Â»Âu tĩA¡ÂºÂ¿t về thị trường của các nhàkhai thác trong lÄ©nh vá»±c vĩA¡Â»â€¦n thông. Mục tĩAƒÂªu trong cÆ°á»›c kết nối tạo thị trường công bằng giữa các doanh nghĩA¡Â»â€¡p. Giá cÆ°á»›c kết kết nối giữa mạng cố định vàdi Ä‘á»™ng tại thời Ä‘ĩA¡Â»Æ’m này cần Ä‘ĩA¡Â»Âu chỉnh để có sá»± há»— trợ cho mạng cố định Ä‘ang suy giảm kể cả sản lượng vàdoanh thu.

Xin hỏi TS. Mai LĩAƒÂªm Trá»±c người đã từng giữ cÆ°Æ¡ng vị cao nhất ngành BÆ°u Ä‘ĩA¡Â»â€¡n - CÆ¡ quan quản lý nhànÆ°á»›c có phải chịu trách nhĩA¡Â»â€¡m về trong vấn đề này không?

TS. Mai LĩAƒÂªm Trá»±c: CÆ¡ quan quản lý nhànÆ°á»›c sẽ chịu trách nhĩA¡Â»â€¡m rất cao trong toàn bá»™ hõA¡ÂºÂ¡t Ä‘á»™ng ngành vĩA¡Â»â€¦n thông nếu môi trường đó làđộc quyền, còn nếu làthị trường cạnh tranh thì cÆ¡ quan quản lý nhànÆ°á»›c chỉ đóng vai trò về chính sách vàlũA¡ÂºÂ­t pháp còn quyết định đầu tÆ° hoàn toàn do doanh nghĩA¡Â»â€¡p.

Trong lÄ©nh vá»±c quản lý nhànÆ°á»›c các cÆ¡ quan đã thá»±c thi rất đúng hÆ°á»›ng đẩy mạnh sá»± phát trĩA¡Â»Æ’n của thị trường vĩA¡Â»â€¦n thông, CNTT, thu hút đầu tÆ° nÆ°á»›c ngoàithành công. Đưa các dịch vụ Internet vào VĩA¡Â»â€¡t Nam, mở rá»™ng thị trường vĩA¡Â»â€¦n thông trong nÆ°á»›c tạo cạnh tranh bình đẳng.

Những vấn đề nghĩA¡Â»â€¡p vụ trong má»™t số lÄ©nh vá»±c nhất định nhÆ° quản lý tần số, kho số, cÆ°á»›c kết nối trong Ä‘ĩA¡Â»Âu kĩA¡Â»â€¡n ảnh hưởng kinh tế xã há»™i hõA¡ÂºÂ·c trong thị trường chÆ°a thật sá»± cạnh tranh nhànÆ°á»›c phải can thĩA¡Â»â€¡p.

Đứng về mặt giá cÆ°á»›c phải Ä‘ĩA¡Â»Âu chỉnh trên cÆ¡ sở giá thành, chi phí thá»±c chứ không phải do thấy doanh nghĩA¡Â»â€¡p lá»— thì Ä‘ĩA¡Â»Âu chỉnh… ngoài ra về quản lý khuyến mại thông tin di Ä‘á»™ng bán dÆ°á»›i giá thành làm thị trường vĩA¡Â»â€¦n thông bị ảnh hưởng nhất làthị trường cố định.

Báo Ä‘ĩA¡Â»â€¡n tá»­ VnMedia