ư lệnh Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn - Nguyễn Đức Hùng (tức Tư Chu), cho biết: bộ đội Biệt động Sài Gòn là một lực lượng đặc nhiệm, tham gia chiến đấu ngay trong TP Sài Gòn. Lực lượng Biệt động Sài Gòn có nhiều đội, nhiều nhóm hoạt động đơn tuyến, đặt dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn và sự lãnh đạo của Khu ủy Sài Gòn–Gia Định.
Biệt động Sài Gòn được thành lập từ rất sớm, ngay trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi đi vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, bắt nguồn từ những kinh nghiệm chiến đấu của Biệt động Thành từ trong kháng chiến chống Pháp, Bộ Tư lệnh Miền cùng Khu ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn – Gia Định đã sớm nhận thức yêu cầu của công tác chiến đấu trong nội thành, tạo ra chỗ đứng chân công khai, hợp pháp cho các lực lượng ở nội thành, vùng ven, ngay hang ổ sát nách địch và trong lòng địch.
Đồng chí Nguyễn Đức Hùng cho biết: cuối năm 1946, sau khi dự lớp quân chính, ông được cử về hoạt động nội thành trong hàng ngũ Biệt động Sài Gòn. Khi nhận nhiệm vụ, lần đầu ông đã chọn một tối thứ bảy để hành động. Sau khi ném liền hai quả lựu đạn vào mục tiêu, ông chạy thục mạng. Cảnh sát ngụy quyền Sài Gòn đuổi ngay sau, vì chưa có kinh nghiệm, nên ông cứ đường thẳng mà chạy. Đến lúc bí quá, ông đành tạt vào một ngôi nhà ven đường. Lát sau, cảnh sát đến nói với ông chủ nhà là đi bắt Việt Minh vừa ném lựu đạn. Bên trong, bà chủ nhà vội giúi ông vào nơi con gái bà đang ngủ, dặn ông là phải trùm kín mền cả toàn thân. Khi cảnh sát vào, bà bình tĩnh trả lời, đây là nơi ngủ của con gái tôi, không ai vào đây cả. Bọn chúng ngó nghiêng một hồi rồi bỏ đi.
Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ thì lực lượng Biệt động Sài Gòn đã trưởng thành về số lượng, và chất lượng, đã có nhiều cách đánh rất sáng tạo. Như năm 1964, sự kiện hai chiến sĩ biệt động làm rung chuyển thế giới: Đó là người thợ điện Nguyễn Văn Trỗi và anh thợ máy Trần Văn Đang, cả hai đều là chiến sỹ của Biệt động Sài Gòn những năm ác liệt. Anh Nguyễn Văn Trỗi được phân công đặt mìn trên cầu Công Lý để tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mc Namara sang thăm Sài Gòn. Còn anh Trần Văn Đang đi đánh cư xá Mỹ, gần Bộ tổng tham mưu ngụy quyền Sài Gòn. Đến 1965, lực lượng biệt động Sài Gòn tập trung các đội của Quân khu Sài Gòn - Gia Định chính thức được thành lập gọi là F100, gồm 13 đội với hàng trăm chiến sỹ quả cảm.
Về nhiệm vụ, theo Đại tá Nguyễn Đức Hùng thì, F100 được giao ba nhiệm vụ chính là: Thường xuyên tổ chức các trận đánh có hiệu quả cao diệt lính và vũ khí địch; Chuẩn bị phối hợp cùng một lúc tập kích vào các cơ quan đầu não của Mỹ - ngụy, các căn cứ quan trọng của ngụy quyền Sài Gòn; Làm công tác huấn luyện cơ bản, để đáp ứng được hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Về cách đánh, Biệt động Sài Gòn có ba cách đánh tiêu biểu của Biệt động là nổ chậm, cường tập và pháo kích. Cả ba cách đánh đều luôn luôn giữ thế bí mật tuyệt đối, và đây là nguyên nhân đã đạt được thắng lợi vinh quang, mà địch không hề ngờ tới. Như các trận đánh vào Bộ Tổng Tham mưu ngụy Sài Gòn, Tòa Đại sứ Mỹ, Bộ Tổng tư lệnh Hải quân ngụy Sài Gòn năm 1968 và nhiều trận đánh khác, đã làm cho Mỹ - ngụy không lúc nào phát hiện ra. Yếu tố bất ngờ, chắc thắng, sáng tạo luôn luôn là tiêu chí hàng đầu cho các chiến sỹ Biệt động Sài Gòn.
Nói về tiểu đoàn Biệt động Sài Gòn mang tên Đại tá Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Biệt động Sài Gòn, Nguyễn Đức Hùng tâm sự: ngày 8-3-1968, nhân ngày Quốc tế phụ nữ, Khu ủy Sài Gòn - Gia Định và Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn đã quyết định thành lập một tiểu đoàn biệt động nữ, am hiểu và chuyên hoạt động sâu vào nội đô Sài Gòn để nắm tình hình, tiến công khi có thời cơ đến. Đó là tiểu đoàn mang tên người phụ nữ Nam Bộ kiên cường Lê Thị Riêng. Là một tiểu đoàn Biệt động nữ do một một đảng viên trung kiên vừa mới 21 tuổi chỉ huy, tên chị là Đào Thị Hồng Nga làm Tiểu đoàn trưởng. Tiểu đoàn tập trung nhiều chị em từng chiến đấu am hiểu địa bàn trong biệt động Thành, thông thạo từng con phố, hẻm ra vào; đã từng vào sống ra chết với bà con nội ô, nên rất am hiểu các vùng của Sài Gòn và Chợ Lớn.
Chị Đào Thị Hồng Nga quê quán tại xã Phú Thứ huyện Châu Thành - Cần Thơ, nay thuộc TP Cần Thơ. Trước khi vào đội Biệt động Thành, tuy mới 17 tuổi, chị đã là Bí thư xã đoàn tại Cần Thơ, rồi được đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam, khi đó chị là Xã đội phó tại quê hương. Sau đó được tổ chức điều lên Sài Gòn tham gia vào lực lượng đội Biệt động Thành Sài Gòn.
Trong đợt I Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 vô cùng gian khổ, nguy hiểm và bí mật, vào 21 giờ đêm, ngay sắp đến giờ giao thừa tết Mậu Thân 1968, Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn chủ trương, tranh thủ lúc cảnh rộn rịp đón giao thừa, bọn địch chủ quan, đã tổ chức chớp nhoáng cho cuộc nói chuyện của các chiến sỹ cách mạng với nhân dân công khai ngay giữa chợ Bến Thành đang đón tết. Tại cổng cửa Tây của chợ Bến Thành, chị đã nhờ một chị chủ sạp hàng tết cho mượn ghế đứng lên cho có chiều cao. Chị thay mặt anh chị em Biệt động Thành, đứng lên chúc tết bà con Sài Gòn đêm giao thừa và dõng dạc đọc bài thư Chúc tết Xuân 1968 của Bác Hồ với nhân dân cả nước. Cùng lúc đó, với sự hợp đồng tác chiến nhanh, gọn, các chiến sỹ trong đội Biệt động Thành đã nhanh chóng giương cao một lá cờ Giải phóng cỡ lớn chiều ngang 1,8m x dài 2,4 m của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Nhân dân hò reo, hưởng ứng khi lá cờ lớn treo cao ngay cổng chợ Bến Thành tung bay trước gió. Cuộc diễn thuyết chỉ diễn ra rất gọn trong vòng dăm phút chớp nhoáng, song bà con Sài Gòn được nghe tiếng nói một nữ Biệt động Thành dáng vẻ rắn rỏi, trẻ trung, đọc nguyên bài thơ chúc Tết của Bác, chúc tết nhân dân cả nước và bà con tại Sài Gòn mà Mỹ – ngụy không thể nào ngờ tới.
Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn nhận định cần phải tiến công bất ngờ, giành thế chủ động, nên ra lệnh tiếp tục tiến công đợt 2. Ngày 27/4/1968, Tiểu đoàn trưởng Hồng Nga nhận mệnh lệnh mới của Đảng ủy và Bộ Chỉ huy Tiền phương, đánh địch ngay tại địa bàn 2 quận trung tâm là quận 1 và chi viện tối đa cho quận 4 kế bên.
Đúng giờ G, vào tối mồng ngày 04 rạng ngày 05/5/1968, Tiểu đoàn trưởng và chị em phải gấp rút, hết sức bí mật hoàn thành việc ém quân, chuyển quân, cất giấu vũ khí và trữ thêm lương thực, đồ dùng cần thiết… cho khoảng 150 người của Tiểu đoàn ngay giữa trung tâm lòng địch Sài Gòn. Như vậy bằng những bí mật tuyệt đối mà 150 cán bộ, chiến sỹ nữ Biệt động Thành, trong đó có 14 đảng viên, đã được trên 30 cơ sở đầu mối của bà con ta tại quận 1, 4 đưa về nhà nuôi giấu, bí mật lọt vào trung tâm Sài Gòn an toàn, mà địch hoàn toàn không hề hay biết.
Rạng sáng ngày 05/5/1968, từ toàn bộ khu vực quận 1, trung tâm thành phố, chị em cho khởi động kế hoạch tiến công. Bà con tại đây rất xông xáo, ủng hộ chị em Biệt động Thành, đem các loại bàn ghế, các vật dụng trong nhà đưa ra các con đường, hẻm ngăn làm phòng tuyến, hoặc làm chướng ngại vật ngăn chặn quân địch. Các trạm gác của nhân dân tự vệ được chị em Biệt động huy động đóng rải rác các khu vực đều bị chiếm giữ. Bà con ta đã lợi dụng những ống cống kích thước lớn dọc đường Đề Thám (ngày nay) lăn ra giữa đường để ém quân ngụy và bố trí súng bảo vệ các tuyến chiến đấu. Lực lượng cảnh sát dã chiến của ngụy quyền Sài Gòn đóng trên tầng 5 của chung cư Cô Giang (P. Cô Giang bây giờ) phát hiện ra cảnh bố trí của nhân dân ta nhưng cũng án binh bất động, để chờ lệnh cấp trên. Ngay trong khuya ngày 4 rạng sáng ngày 5/5/1968, các chị đã dùng loa phóng thanh tăng âm, kêu gọi bọn địch ra đầu hàng, hô hào trên 100 quần chúng ủng hộ hết mình cho cách mạng. Suốt trong cả đêm và cả ngày đó, toàn bộ khu vực các đường phố Đề Thám, Cô Giang, Cô Bắc, chợ Cầu Muối… sang tới đường Bến Vân Đồn – quận 4 bên kia cầu Ông Lãnh, tiểu đoàn nữ Biệt động Lê Thị Riêng đã làm chủ thế trận nhiều giờ liền ở các phố nội đô trung tâm Sài Gòn.
Những chiến công của tiểu đoàn Biệt động Lê Thị Riêng trong suốt 7 năm liền đã anh dũng chiến đấu trong lòng địch để lại dấu ấn sáng ngời về lòng quả cảm của những nữ chiến sỹ biệt động Sài Gòn.
Đồng chí Nguyễn Đức Hùng nhấn mạnh, lực lượng Biệt động Sài Gòn ngay từ khi ra đời, tồn tại, phát triển đã được nhân dân che chở, bảo vệ. Trong những tình thế khó khăn, nguy hiểm nhất thì vai trò của nhân dân bao bọc, chở che, nuôi giấu là yếu tố quan trọng hàng đầu để có thể hoàn thành nhiệm vụ. Trải qua hàng chục năm chiến đấu hiểm nguy, ác liệt ngay trong lòng địch, lực lượng Biệt động Sài Gòn đã ghi lại những chiến công vang dội và để lại nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc, quý báu trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta./.