Luật Tố tụng hành chính: Người dân được tham gia tố tụng

Đại Đoàn Kết - 

Ngày 29-3, tại Hà Nội,Bộ Tư pháp và Cơ quan Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) đã phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối thoại chính sách pháp luật lần 2 với chủ đề “Pháp luật tố tụng hành chính”. Tại diễn đàn các chuyên gia đều thống nhất cho rằng Luật Tố tụng hành chính đã khắc phục được những hạn chế so với Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính hiện hành.

Các đại biểu góp ý cho dự luật Ảnh: T.L

Linh động cho đương sự

Theo bà Đoàn Thị Xuân Lan, Phó Chánh tòa Hành chính, Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC), Luật Tố tụng hành chính năm 2010, được ban hành trong tháng 7-2011 là rất cần thiết và kịp thời. Trong đó, những quy định mới căn bản của Luật so với Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính hiện hành, đã thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước ta là mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với các khiếu kiện hành chính, đổi mới mạnh mẽ thủ tục giải quyết các khiếu kiện hành chính tại Tòa án, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia tố tụng, bảo đảm sự bình đẳng giữa công dân và cơ quan công quyền trước Tòa án. Cụ thể, tại Điều 103 Luật Tố tụng hành chính thì quyền khởi kiện vụ án hành chính quy định: Cá nhân, tổ chức có quyền khởi kiện vụ án hành chính đối với quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh trong trường hợp không đồng ý với quyết định đó.

Cũng theo bà Lan với quy định trên cho thấy điểm khác biệt và thay đổi lớn trong quy định về điều kiện của Luật Tố tụng hành chính năm 2010 so với Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính hiện hành. Nếu như Pháp lệnh quy định bắt buộc người khởi kiện phải thực hiện thủ tục khiếu nại trước khi khởi kiện thì Luật Tố tụng hành chính năm 2010 đã bỏ quy định này.

Tiếp tục nghiên cứu bổ sung cho phù hợp

Luật Tố tụng hành chính vừa được thông qua và hiện đang thảo luận về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật dân sự. Trong đó, có quy định về cơ chế kiến nghị và xem xét lại quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của Hội đồng thẩm phán (HĐTP) TANDTC. Tuy hai đạo luật này qui định khác nhau về thủ tục để xem xét, giải quyết các quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của Hội đồng thẩm phán (HĐTP) TANDTC nhưng cơ bản đều đưa ra cơ chế tương tự để xem xét lại quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của cơ quan xét xử cao nhất.

Theo ông Nguyễn Văn Hiện (Phó Trưởng ban chỉ đạo cải cách Tư pháp Trung ương) đây là vấn đề hệ trọng. Bởi việc HĐTP TANDTC ra quyết định “hủy quyết định của HĐTP TANDTC; hủy quyết định, bản án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án cấp dưới” là những quyết định mang tính chất tài phán. Hậu quả pháp lý của việc đưa ra quyết định của HĐTP TANDTC là vụ án có thể bị đưa ra xem xét, giải quyết ở cấp dưới, thậm chí xét xử ở cấp sơ thẩm. Điều này làm giảm lòng tin của xã hội đối với tính nghiêm minh của công lý, sự thống nhất của pháp luật và hiệu quả hoạt động của hệ thống cơ quan tư pháp nói chung và hệ thống Tòa án nói riêng.

Ông Hiện đưa ra dẫn chứng ở Thụy Sỹ, Nhật Bản, Trung Quốc khi phát hiện có sai lầm “đều không áp dụng cơ chế đặc biệt như vậy”. Vì các nước tuân theo nguyên tắc bản án, quyết định của TATC có giá trị pháp lý chung thẩm, tôn trọng pháp quyết của TATC được dựa trên nguyên tắc cốt lõi của pháp quyền là “sự chắc chắn và giới hạn ổn định của pháp lý”, bảo đảm tính độc lập của TA cũng như sự độc lập xét xử của thẩm phán.

“Do vậy, về lâu dài, cần tiếp tiếp tục nghiên cứu, tổng kết lý luận và thực tiễn để đề xuất các phương án khả thi khi sửa đổi, bổ sung Luật Tố tụng hình sự và xây dựng mới Bộ luật Tố tụng Dân sự sau này” - ông Hiện kiến nghị.

Khanh Lê

Tin mới