| 
|
| Nhiều người dân Ấn Độ vẫn chưa từng biết đến văn minh điện |
Có đến 1,3 tỷ người trên thế giới không được tiếp cận mạng lưới điện và dĩ nhiên họ tập trung ở các nước đang phát triển. Hơn 95% những người không được sử dụng điện hiện sống ở vùng cận Sahara ở châu Phi. Tại các nước đang phát triển ở châu Á, 84% dân sống ở vùng nông thôn thiếu nguồn năng lượng này.
Mặc dù không được chú ý nhiều trong những năm gần đây bằng các vấn đề có tính chất toàn cầu khác như phòng chống HIV và sốt rét, nhưng thiếu điện hiện vẫn là trở ngại chính cho nỗ lực phát triển toàn cầu.
Ông Fatih Birol, nhà kinh tế cấp cao của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nói: “Thiếu điện ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc và thu nhập. Đó là vấn đề thế giới cần phải chú ý”.
Liên Hiệp Quốc vừa tuyên bố 2012 là Năm quốc tế về năng lượng bền vững. Theo phân tích của IEA, thế giới sẽ đạt mục tiêu để mọi người tiếp cận năng lượng toàn cầu vào năm 2030 với mức đầu tư 48 tỷ USD mỗi năm.
Tuy nhiên, ngay cả khi đầu tư lên đến 14 tỷ USD mỗi năm, thì 1 tỷ người vẫn sẽ sống cảnh không có điện vào năm 2030. Đặc biệt, giá dầu tăng cao (có nguy cơ vượt ngưỡng 100 USD/thùng) sẽ cản trở viễn cảnh phát triển điện tại nông thôn.
Đối với các nước đang phát triển, nhập khẩu xăng dầu giá cao có thể nhanh chóng nuốt sạch ngân sách nhà nước. Ví dụ, các hóa đơn nhập khẩu dầu tại các nước cận Sahara đã tăng thêm 2,2 tỷ USD năm 2010, chiếm hơn 1/3 mức tăng viện trợ phát triển chính thức.
Đôi khi giá nhiên liệu tăng lại được các nhà môi trường khuyến khích cho giá trị phát triển bền vững. Nhưng điều này chỉ đúng với hầu hết các nước giàu, còn đối với các nước đang phát triển, thiếu năng lượng và giá nhiên liệu cao có thể làm tê liệt nền kinh tế. Ngoài việc đảm bảo tăng đầu tư nhằm thu hẹp khoảng cách năng lượng, hiện đang nổi lên một vấn đề sử dụng tiền đầu tư thế nào.
Xu hướng hiện nay là đầu tư cho các dự án lớn - các nhà máy năng lượng hóa thạch và đường dây truyền tải điện. Tuy nhiên, đầu tư hạ tầng kiểu này có thể phục vụ tốt cho các thành phố, nhưng lại không tiếp cận được người dân tại các vùng nông thôn, nơi thiếu năng lượng nhất.
Trong khi đó, năng lượng Mặt trời có thể lắp đặt nhanh và rẻ hơn. Với sự đầu tư thông minh và thân thiện với môi trường, IEA tin rằng sẽ đạt được tiếp cận năng lượng toàn cầu vào năm 2030, nhưng chỉ làm tăng thêm 0,7% lượng phát thải carbon. Năng lượng Mặt trời sẽ đóng một vai trò cực lớn trong việc đẩy mạnh tiếp cận năng lượng.
Nghèo về năng lượng tất nhiên chỉ là một phần nhỏ trong cái nghèo về kinh tế, nhưng thoát khỏi nó là một trong những cách tốt nhất để thoát nghèo.
Nếu cần có hình ảnh về sự khác biệt giữa vùng có điện và vùng không có điện, hãy chụp một bức ảnh vệ tinh của Trái đất vào ban đêm. Bạn sẽ nhìn thấy một dải lớn trên hành tinh hoàn toàn sáng và một khu vực khác bị ngập chìm trong bóng tối. Đó là bản đồ điện về sự giàu có và nghèo đói.