Nhiều người cho rằng năm 2010 việc khôi phục hoạt động bình thường của xe buýt gặp khó vì lái xe nghỉ việc.
Có xe nhưng không có tài!
Từ đầu tháng 12-2009 đến những ngày cận tết, đã có hàng trăm tài xế xe buýt xin nghỉ việc khiến cho cả trăm xe buýt của các doanh nghiệp, hợp tác xã phải “trùm mền”. Ông Phùng Đăng Hải, Tổng Giám đốc Liên hiệp HTX vận tải TP.HCM (xe buýt Liên hiệp), cho biết hiện đơn vị đang thiếu trầm trọng tài xế xe buýt khiến gần 100 trong tổng số 1.000 xe của Liên hiệp phải ngừng hoạt động.
Theo ông Hải, thu nhập của tài xế tính theo số chuyến chạy được trên tuyến trong ngày. Thế nhưng vì “lô cốt” dày đặc nên khiến thời gian đi từ bến đầu đến bến cuối của mỗi chuyến kéo dài, làm giảm số chuyến của lái xe. Điều này đồng nghĩa với giảm thu nhập của anh em nên họ bỏ xe buýt để đi lái xe khác.
Ở góc độ thời gian làm việc của tài xế xe buýt, ông Đoàn Minh Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty Xe khách Sài Gòn (Saigon Bus), nói: Hiện tài xế xe buýt phải làm việc liên tục từ sáng sớm đến đêm khuya, mỗi tháng làm 23-25 ngày, thu nhập chỉ khoảng 3 đến 5 triệu đồng/tháng. Trong khi đi lái xe du lịch, xe chạy tuyến cố định… luôn có hai lái chính nên số giờ lái trong ngày của tài xế chỉ 8-10 giờ, lương lại cao hơn. “Vì thế, người lái xe buýt nhảy qua lái xe du lịch, xe khách là tất yếu!” - ông Tâm nói. Nhiều cựu tài xế xe buýt cho biết lúc trước họ phải ôm vô lăng xe buýt liên tục, không có thời gian trống để nghỉ ngơi giữa các chuyến. Nay lái xe đường dài, có thời gian nghỉ ngơi và có tài thay nhau lái lúc xe chạy nên khỏe hơn khi len lỏi giữa rừng “lô cốt” trong nội thành mỗi ngày.
“Lô cốt” dựng khắp nơi cản trở hoạt động của xe buýt làm hành khách nản lòng.
Đồng tình với các ý kiến trên, ông Nguyễn Văn Triệu, Chủ nhiệm Hợp tác xã 19-5, còn cho rằng trước và sau tết là thời điểm làm ăn của các loại hình vận tải hành khách như xe du lịch đường dài, xe chạy tuyến cố định... nên hút mạnh tài xế có bằng lái từ hạng E trở lên. Điều này sẽ dẫn đến việc thiếu người lái xe buýt trong dịp tết và đầu năm!” - ông Triệu nói.
Khó khôi phục niềm tin
Vì “lô cốt” mà năm 2008 Saigon Bus hủy 1.250 chuyến, năm 2009 là 1.540 chuyến, tăng 23%.
Ông Lê Trung Tính, Trưởng phòng Quản lý vận tải công nghiệp Sở GTVT, cho biết: Năm 2009 đã phải hơn 200 lần điều chỉnh lộ trình các tuyến xe buýt để né “lô cốt”. Cũng từ đây, hành trình đi lại của hành khách trên nhiều tuyến bị đảo lộn dẫn đến những cố gắng trong năm của Sở GTVT nhằm cải thiện mức độ hài lòng của hành khách đi xe buýt chưa đạt yêu cầu. Những trở ngại trên đường phố đã làm nản lòng hành khách do đi xe buýt thường xuyên bị trễ giờ. “Với tốc độ di chuyển của xe buýt hiện nay là 15 km/giờ không thể đáp ứng được nhu cầu đi lại đúng giờ cho người dân. Hơn nữa, tình trạng đào đường gây kẹt xe cũng làm giảm chất lượng dịch vụ vận chuyển của xe buýt. Cũng vì rào chắn nên gần 3.100 xe buýt của TP chỉ hoạt động được 70%-80% công suất vốn có” - ông Tính nói.
Theo Sở GTVT, năm 2010, số rào chắn trên đường sẽ giảm đáng kể. Sở sẽ phối hợp với các đơn vị nghiên cứu, sắp xếp lại luồng tuyến, tăng vận tốc của xe buýt lên 20-25 km/giờ. Song song là các giải pháp kỹ thuật, quản lý để phục hồi hoạt động xe buýt, làm tăng chỉ số hài lòng của hành khách. Khi lượng hành khách tăng, Sở sẽ tăng tuyến, tăng giờ hoạt động để phục vụ người dân.
“Tuy nhiên, với việc “chảy máu” tài xế như hiện nay trong khi tiêu chuẩn tài xế xe buýt rất khắt khe về tuổi đời, kinh nghiệm, bằng lái... cộng với niềm tin của người dân vào xe buýt sụt giảm nên rất khó sớm phục hồi hoạt động của xe buýt TP” - ông Nguyễn Văn Triệu nói.
Dịp tết sẽ tăng giờ, tăng chuyến
Ngày 30 tết, có chín tuyến chạy từ 5 giờ đến 17 giờ gồm các tuyến Bến Thành - chợ Bình Tây, Bến Thành - Củ Chi, Bến Thành - mũi Nhà Bè, Bến xe Miền Tây - An Sương. Tất cả các tuyến xe buýt có trợ giá sẽ chạy đến 12 giờ trưa là ngưng.
Ngày mùng 1 tết có 15 tuyến chạy từ 8 giờ đến sau 17 giờ 30 như Sài Gòn - Suối Tiên, Bến xe Củ Chi - cầu Thầy Cai, Bến xe An Sương - KCN Nhị Xuân… Thời gian dãn cách giữa các chuyến chạy trên những tuyến trên trung bình là 15-20 phút/chuyến.
Trên 11 tuyến khác sẽ tăng lên thành 2.230 chuyến (tăng gần 50%).
LƯU ĐỨC - HOÀNG LONG