Nhân lực của ngành VHTTDL cần phải được quan tâm đào tạo nhiều hơn mới đáp ứng được yêu cầu của tình hình thực tế Theo số liệu báo cáo của 63 Sở VHTTDL và các đơn vị trực thuộc Bộ VHTTDL thì hiện nay cả nước có khoảng trên 1,6 triệu người đang tham gia hoạt động VHTTDL. Trong đó, nhân lực trực tiếp là 505.939 người và nhân lực gián tiếp ước tính khoảng 1,1 triệu người. Tuy nhiên, theo ông Hồ Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ VHTTDL, so với yêu cầu, nhiệm vụ, nhân lực của ngành còn hạn chế về số lượng, chưa đồng bộ về cơ cấu và đặc biệt nổi lên là tình trạng năng lực thực tiễn không tương xứng với bằng cấp, ngày càng thiếu những chuyên gia giỏi và nghệ nhân, nhân lực có trình độ tay nghề cao chưa nhiều, do đó thiếu những người làm nòng cốt đào tạo nhân lực trẻ. Trình độ kiến thức, nhất là ngoại ngữ, tin học, khả năng hội nhập, năng lực sáng tạo, sự đột phá, năng lực lãnh đạo, quản lý và kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế. Tài năng chưa tương ứng với yêu cầu cạnh tranh, hội nhập, phát triển của thời đại. Một bộ phận nhỏ có tinh thần học tập chưa cao, do vậy hiệu suất làm việc còn thấp. Một số ý thức kỷ luật kém, phát ngôn và làm việc tùy tiện. Có nơi, cán bộ chủ chốt còn biểu hiện quan liêu, thiếu dân chủ.
Hiệu quả của đội ngũ lãnh đạo, quản lý về VHTTDL còn thấp, có sự hẫng hụt đội ngũ ở cả tầm vĩ mô và ở các đơn vị cơ sở. Một bộ phận tỏ ra lúng túng trong tiếp cận và nhận thức về những biến đổi, những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống, lệch lạc trong khuynh hướng sáng tác và biểu diễn. Nhân lực, kinh nghiệm và kinh doanh chưa có tính chuyên nghiệp cao; kỹ năng còn thấp; năng lực sáng tạo còn hạn chế và nhiều mặt chậm được cải thiện. Trong đào tạo cán bộ VHTTDL còn thiếu nhiều giảng viên, giáo viên, huấn luyện viên, đào tạo viên nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy, học và việc bồi dưỡng nâng cao trình độ giảng viên. Nguyên nhân của những hạn chế được ông Nguyễn Văn Lưu - Phó Vụ trưởng Vụ Đào tạo (Bộ VHTTDL) xác định là do chúng ta chậm cải cách hành chính, chậm đổi mới quản lý kinh tế, tài chính, sử dụng lao động, chính sách tiền lương; chưa có chiến lược phát triển nhân lực VHTTDL; vai trò pháp luật trong quản lý giáo dục, dạy nghề và sử dụng nhân tài, nhân lực đặc thù trong VHTTDL chưa được nhận thức đúng và đầy đủ; trình độ quản lý phát triển nhân lực VHTTDL chưa theo kịp thực tiễn và nhu cầu phát triển kinh tế chuyển từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng XHCN. Về khách quan, trong những năm qua, giáo dục nước ta chịu một sức ép rất lớn về nhu cầu học tập ngày càng tăng của xã hội. Đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường và thực hiện chính sách mở cửa đang làm thay đổi thang giá trị xã hội, phẩm chất của người lao động... Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng phát triển nhân cách của người học, người lao động, cả lao động, cả lao động trí óc và lao động chân tay. Giáo dục dạy nghề nước ta chưa có những biện pháp hiệu quả để tác động tích cực đến những thay đổi đó.
Dự báo trong thời gian tới nhu cầu về nhân lực sẽ ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng vì vậy đòi hỏi phải xác định cơ cấu hợp lý hơn theo yêu cầu, đòi hỏi của sự phát triển đa ngành, hội nhập quốc tế sâu và toàn diện. Bên cạnh sự phát triển mạnh của VHTTDL ở các đô thị lớn thuộc khu vực phía Bắc và phía Nam, hoạt động VHTTDL sẽ có sự phát triển mạnh hơn ở miền Trung và Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Bắc Bộ nên đòi hỏi phải tăng cường nhân lực cho các khu vực này, đặc biệt nhân lực là người dân tộc ít người.
Chiến lược trong 10 năm tới, nhân lực ở cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp thuộc ngành VHTTDL cần thay đổi về số lượng, chất lượng và cơ cấu theo hướng: Quản lý nhà nước tăng ít nhưng phải nâng cao trình độ về mọi mặt để đủ khả năng đảm nhiệm tham mưu, hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện pháp luật. Theo kinh nghiệm của các nước và quan điểm cải cách hành chính, số lượng nhân lực quản lý nhà nước không tăng hoặc chỉ tăng ít do yêu cầu nhiệm vụ tăng thêm, nhưng chất lượng phải nâng cao, đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ, nhân lực đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp tăng do nhu cầu phát triển xã hội hóa các hoạt động VHTTDL.
QUỐC ĐỊNH