Những nhà phê bình chỉ trích mạnh mẽ chính sách của Israel thường kêu gọi Mỹ cắt giảm viện trợ nhằm gây áp lực về vấn đề quân sự đối với Israel. Vấn đề này lại càng trở nên căng thẳng trong những ngày gần đây vì kế hoạch của Israel sẽ xây mới 1.600 ngôi nhà cho người Do Thái tại khu vực tranh chấp Jerusalem. Và vì thế đã không có cuộc đàm phán nghiêm túc về việc sử dụng các nguồn viện trợ từ Mỹ.
Cắt viện trợ cho Israel sẽ là một lý do gây sự phản đối mạnh mẽ từ những người ủng hộ cho Israel tại Mỹ. Một lý do khác là ảnh hưởng tới luồng tiền tái lưu thông quay trở lại nền kinh tế Mỹ.
Được biết, Israel là quốc gia nhận viện trợ lớn nhất của Mỹ sau Afghanistan. Nhưng không giống như đa số các nước khác, viện trợ của Israel là hoàn toàn dành cho chi tiêu quân sự. Theo một thỏa thuận giữa hai đồng minh, ít nhất ba phần tư viện trợ phải được chi trở lại cho các công ty của Mỹ.
Điều này có nghĩa là “trái phiếu sẽ không bị mất giá và gần gũi hơn trong quan hệ”, theo như Ngoại trưởng Mỹ Hillary Rodham Clinton miêu tả. Đồng thời, nó còn mang lại lợi ích cho cả 2 quốc gia: Israel sẽ nhận công nghệ quân sự mới nhất của Mỹ; ngược lại, các hãng sản xuất vũ khí của Mỹ như Lockheed Martin, Raytheon, Boeing và các công ty khác - có được một nguồn thu nhập ổn định.
Được biết, Mỹ gia tăng tài trợ cho Israel sau các cuộc chiến giữa Ả-Rập và Israel năm 1967 và năm 1973, khi đó Liên bang Xô Viết cung cấp trang bị vũ khí cho phía Ả-Rập.
Sau hiệp ước hòa bình Israel - Ai Cập năm 1979, Washington bảo đảm với Israel rằng sẽ tiếp tục viện trợ quân sự và dân sự hàng năm cho Israel theo tỷ lệ 3/2 so với viện trợ cho Ai Cập. Kể từ đó, thu nhập của Israel tăng từ 2,1 tỉ USD đến 3,7 tỉ USD mỗi năm.
Như vậy, trong hơn một thập kỷ qua, kinh tế của Israel đã phát triển mạnh. Hiện, Mỹ đã chuyển đổi trọn gói viện trợ thành viện trợ tài chính quân sự theo một thỏa thuận để đạt mức 3,15 tỉ USD một năm vào năm tài khóa 2013 và giữ ở mức viện trợ đó cho đến tận năm 2018.
Tổng trị giá gói viện trợ của Mỹ chỉ bằng khoảng 2% GDP hàng năm hiện tại của Israel, so với 14% vào năm 1985. Tuy nhiên, đối với một đất nước có nhiều quốc gia láng giềng là thù địch, và chi phí quân sự đứng hàng thứ 6 trên thế giới, thì gói viện trợ đó là rất quan trọng.
Theo các nguồn tin quân sự của Israel và báo cáo của quốc hội Mỹ, Israel đã dành phần lớn gói viện trợ để đổi lấy các máy bay chiến đấu như F-15 và F-16, máy bay tiếp dầu, đạn dược cao cấp và các hệ thống phòng thủ tên lửa.
“Nếu chấm dứt viện trợ, thì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh và tác động gián tiếp đến nền kinh tế của Israel”, Arie Arnon, giáo sư kinh tế trường Đại học Ben Gurion gần Beersheba, phân tích.