Cuối năm, khi các kỳ học kết thúc cũng là lúc các sinh viên rục rịch chuẩn bị nghỉ Tết. Các con nợ là sinh viên ham mê chơi lô đề, bóng đá không có tiền thì trốn nợ bằng cách nghỉ học những buổi học cuối cùng trong năm. Người điện thoại về quê nhà "báo nợ" với gia đình. Bố mẹ nai lưng làm lụng, chắt chiu từng đồng tiền lo cho con ăn học ở Hà Nội. Thế nhưng, với những thủ đoạn cho vay nặng lãi, chỉ trong tích tắc, bao nhiêu tiền bố mẹ ki cóp được đã vào túi các chủ cho vay vì thói ham chơi lô đề, bóng đá của các công tử tỉnh lẻ.
Cận cảnh một cuộc "siết" nợ
Những ngày cuối năm 2009, tiếng người bàn tán xôn xao quanh khu trọ khiến không khí căn phòng trọ tại ngõ T., quận Hai Bà Trưng thêm nặng nề. Hai người đàn ông lực lưỡng, mặt mũi bặm trợn, áo da đen, kính đen kèm theo chiếc dây chuyền trĩu cổ ngồi trên chiếc xe máy phân khối lớn lao tới. Một thanh niên khác cũng to cao, bặm trợn không kém đèo sau một người phụ nữ trung tuổi ăn vận chải chuốt, mái tóc nhuộm vàng rực. Vừa đến cửa phòng trọ, người phụ nữ đó nhanh tay mở cốp xe rút ra chiếc túi to bên trong là một sấp các giấy vay nợ. H., sinh viên năm thứ 4 Trường Đại học K. cùng mẹ đang ngồi chờ sẵn trong phòng trọ.
H. mới bập vào lô đề đúng vào năm cuối cùng của đại học do bạn bè rủ rê. Thế nhưng, đã bập vào rồi giống như con nghiện thiếu thuốc không chịu nổi, H. bỏ cả học hành, mài đũng quần tại quán trà đá tính lô. Ban đầu cũng chỉ một hai chục điểm lô. Rồi đến lúc ham, H. lấy cả tiền đóng học bố mẹ gửi ở quê lên để đánh lô. Càng đánh càng thấy thua, mỗi lần thua lại càng thấy ham hơn. H. mang cả chiếc xe máy của mình và của bạn gái đi "cắm". Tất cả tiền cũng chỉ để nướng vào các quán lô.
Qua bạn bè nói chuyện, chủ lô đề biết H. không phải con của đại gia có máu mặt ở Phú Thọ nhưng cũng là cậu quý tử của một gia đình hiếm muộn con. Chính vì thế mà H. cần bao nhiêu tiền, chủ ghi lô vẫn sẵn sàng cho vay. Có khi mất cả 60 triệu đồng tiền lô nhưng chủ lô cũng sẵn sàng "buông" cho H. hẳn 2 triệu ăn tiêu qua ngày. Đến lúc xe máy, điện thoại cũng đã cắm, chẳng còn biết bấu víu vào đâu, H. đành mang thẻ sinh viên vay nợ nặng lãi. Một trăm triệu lãi suất được tính 400.000 đồng/ngày, với hai trăm triệu tiền vay, tiền lãi đã lên đến 800.000 đồng/ngày…
Ngoảnh đi ngoảnh lại, 1 tháng ngập trong lô đề, lãi mẹ đẻ lãi con cùng số tiền vay thêm nên H. đã nợ đến gần 3 trăm triệu cộng thêm khoản tiền lãi "cắt cổ" hơn 20 triệu đồng. H. đã nhiều lần trốn nợ nhưng chạy đâu cho thoát khi chủ nợ truy tìm khắp nơi, đánh cho "mềm người" bằng "luật rừng".
Sáng sớm bắt xe ôtô khách từ quê lên, mẹ H. rầu rĩ, nước mắt ngắn nước mắt dài khi gặp đứa con hốc hác, người xanh nhớt. Bà đã phải bán một mảnh đất ở quê cộng với tiền dành dụm được để trả nợ cho quý tử. Thế nhưng, chạy vạy khắp nơi bà mới gom được 3 trăm triệu, bà không ngờ tiền lãi lại cao như vậy. Hai mẹ con van nài để chủ nợ xóa cho khoản lãi, nhưng kết cục vẫn phải tiếp tục làm một giấy vay nợ khác.
Thủ đoạn cho sinh viên vay nặng lãi
Để kiếm được một quán ghi lô đề, cá độ bóng đá xung quanh các trường đại học hiện nay không khó. Khu vực ký túc xá sinh viên các trường đại học nào cũng tồn tại các quán ghi lô, cho vay nặng lãi như một "ngân hàng đen" núp bóng quán trà đá, điện tử do các chị tuổi "sồn sồn" điều hành. "Giúp việc" cho các chị bao giờ cũng là các nam thanh niên to cao, cơ bắp chuyên đi đòi nợ thuê nếu cần thiết.
Tuy nhiên, không phải sinh viên nào mang những giấy tờ như thẻ sinh viên, chứng minh nhân dân hay giấy đăng ký xe đến quán vay nợ cũng được các chủ nợ cho vay. Thông thường, các chủ nợ cũng đã có cuộc điều tra, tìm hiểu về các sinh viên. Nếu biết sinh viên muốn vay là con các "đại gia" có máu mặt thì các chủ nợ sẵn sàng cho vay số tiền lên đến cả trăm triệu đồng để chơi lô đề, đánh bóng mà không cần phải thế chấp nhiều giấy tờ.
Các quán game, điện tử bao quanh ký túc xá sinh viên.
Thông thường, khi sinh viên có nhu cầu vay nợ, chủ nợ cho sinh viên viết giấy vay. Chủ nợ và sinh viên tự thống nhất với nhau về khoản lãi suất chứ không hề ghi trong giấy vay nợ. Nhưng, ai cũng biết được rằng, khoản lãi suất của các "ngân hàng đen" này đều ở mức "cắt cổ" người vay. Với số tiền 1 triệu đồng vay nợ, sinh viên sẽ phải trả cho chủ nợ khoảng 4.000 đồng/ngày. Như vậy, nhẩm tính ra, nếu sinh viên vay nợ 50 triệu đồng - một khoản vay nợ bình thường thì số tiền phải trả lãi sẽ lên đến con số 200.000 đồng/ngày. Chỉ trong một tháng số tiền lãi đã là 6 triệu đồng.
Ngoài ra, các chủ nợ còn "siết" và "buộc chân" sinh viên bằng thủ đoạn tính và cắt trước số tiền lãi trên tổng số tiền vay. Chẳng hạn như, nếu muốn vay nợ 100 triệu đồng trong vòng 20 ngày, thì chủ nợ chỉ đưa cho con nợ số tiền 92 triệu đồng, 8 triệu đồng là số tiền lãi đã bị chủ nợ trừ trước. Nên, những sinh viên vay nợ sẽ nhận được số tiền thấp hơn so với con số đã ghi trong giấy vay tiền.
Tuy nhiên, các con nợ là sinh viên đều là những con nợ "hàng khủng" vay nợ trăm triệu là chuyện không hiếm. Khi đã trở thành những con bạc "khát nước" thì khoản vay nợ với lãi suất bao nhiêu cũng được các sinh viên nhanh chóng chấp thuận. Họ chỉ mong muốn có tiền để "đập" vào lô đề hòng gỡ lại tiền nợ. Ghi giấy vay nợ không ghi rõ lãi suất cũng chính là cách "lách luật" của các chủ nợ gây khó khăn trong quá trình xử lý nạn cho vay nặng lãi của các cơ quan chức năng.
Sinh viên từ các tỉnh lên Hà Nội học sống xa gia đình, thiếu sự quản lý của bố mẹ, đặc biệt là các nam sinh viên sẽ khó tránh khỏi sự cám dỗ nạn lô đề, cờ bạc… Không ít sinh viên trót "sa chân" "dính" vào lô đề, bóng đá cùng với những khoản nợ hàng trăm triệu đồng. Chủ nợ sử dụng mọi thủ đoạn để "siết nợ" sinh viên. Không trốn được nợ, các khoản nợ nặng lãi lại đè lên vai cha mẹ