Có hai loại quần lãnh, quần lãnh thường thì đen mun, láng mượt, lãnh Mỹ A có hoa văn, màu sáng hơn, đẹp hơn và mắc hơn… Cả hai loại lãnh được bán từng khúc, đủ may một cái quần chứ không cắt từ trong cây ra như các loại vải thường. Đặc biệt lúc mới may, lụa lãnh sẽ tạo âm thanh sột soạt mỗi khi người mặc di chuyển. Vì vậy, thường sau khi may, người ta sẽ mặc… ngủ vài ba đêm, sau đó mang giặt lại, lụa sẽ rũ ra, người mặc đi đứng nhẹ nhàng, tự tin hơn.
Hồi nhỏ, tôi luôn thắc mắc sao cũng là vải mà lãnh thì được mẹ, các cô dì tôi thích như vậy. Ai trong xóm mua được chiếc quần lãnh là một sự kiện trọng đại, khoe khắp xóm. Còn mua đến lãnh Mỹ A thì tự hào lắm.
Tôi nhớ cứ tầm 10g sáng, người bán hàng lại đội những cây lụa lãnh trên đầu, rao bán. Các ông nói tiếng Việt lơ lớ, luôn cười tươi mời chào. Một dì kêu vào là cả năm sáu dì trong xóm quây quần lại xem, xuýt xoa, mơ ước. Người bán chấp nhận bán thiếu nhưng chẳng ai dám mua.
Lần nọ, chị họ tôi mua hai xấp vải quần lãnh Mỹ A cho mẹ chị và một cho mẹ tôi. Khỏi nói thì cũng hiểu các bà trong xóm ngưỡng mộ như thế nào. Mẹ tôi sung sướng cắt may liền chiếc quần mặc ngay hôm đó.
Sau này, kinh tế khó khăn, mẹ mang bán hết mấy cái quần lãnh trong tiếc nuối. Mẹ tự an ủi: “Giàu tạo, khó thì bán. Sau này có tiền mua lại”. Nhưng rồi những năm cuối của thập niên 70, chẳng ai còn bán lụa lãnh và mặc quần lãnh nữa. Một lần, trong dịp đi An Giang, anh tôi mua được cho mẹ chiếc quần lãnh Mỹ A, mẹ vui lắm. Mẹ may quần nhưng không mặc ngay mà “để dành mặc vào dịp Tết”.
NGUYỄN NGỌC HÀ