Làng xã Việt Nam - một số vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội

ĐCSVN - 

Làng xã Việt Nam là một thực thể xã hội, một đối tượng nghiên cứu của khoa học lịch sử, vừa phong phú vừa phức tạp, từ hàng trăm năm qua đã được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm và đã có nhiều thành tựu. Một trong những cuốn sách nghiên cứu về vấn đề này là Làng xã Việt Nam - một số vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội của GS. Phan Đại Doãn, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản tháng 4-2010.

Quá trình nghiên cứu làng xã Việt Nam, nhất là trong mấy chục năm gần đây đã có nhiều thành tựu, mặc dù có những mục đích, những quan niệm khác nhau, nhưng đã cung cấp được những tư liệu mới, những nhận định có giá trị cho khoa học lịch sử, nâng cao tầm nhận thức về thực thể làng xã và xã hội Việt Nam. So với các công trình nghiên cứu được công bố trong mấy chục năm qua, tập sách này là suy nghĩ riêng của tác giả qua gần hai chục năm và nhiều ý kiến ở đây đã được công bố trên các tạp chí khoa học, trong hai thập kỷ 80 và 90. Cũng là đề tài về làng quê, có nhà nghiên cứu đi sâu vào phong tục, có người chuyên tìm hiểu lệ làng, có người chuyên nghiên cứu về tổ chức, cơ cấu xã hội… cuốn sách này, GS. Phan Đại Doãn đã đề cập đến một số vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội. Tác giả có kế thừa các thành tựu nghiên cứu của nhiều người, nhưng không trùng lặp với ý kiến của họ.

Xuất phát từ góc độ lịch sử, xã hội học gắn với thực tiễn nước ta và kinh nghiệm của các nước, nội dung cuốn sách đã tập trung phân tích những vấn đề chính từ truyền thống đến hiện đại, từ kết cấu kinh tế đến kết cấu văn hóa, xã hội của làng xã Việt Nam. Thông qua nội dung cuốn sách, người đọc càng thấy rõ vấn đề sở hữu ruộng đất và kinh tế hộ gia đình đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược đưa làng xã phát triển theo mô hình nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa văn minh hiện đại với bản sắc văn hóa truyền thống xóm làng.

GS. Phan Đại Doãn cho rằng, ngày nay, làng quê đang ở trong giai đoạn thử thách quyết liệt: truyền thống và đổi mới, dân tộc và hiện đại, quốc gia và quốc tế. Làng vốn là cơ sở của các xã hội tiền tư bản chủ nghĩa, của phong kiến, tất nhiên phải đổi mới, phải công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhưng đồng thời, lại phải giữ được bản sắc và truyền thống tốt đẹp của nền văn hóa dân tộc. Hiện đại hóa, đô thị hóa là quy luật tất yếu của phát triển, làng quê sẽ bị thu hẹp lại, nhưng chính nó sẽ là điểm xuất phát của đô thị hóa. Muốn thế, phải hiểu cụ thể bản chất của làng Việt.

Cho đến nay, văn hóa Việt Nam về cơ bản vẫn còn in đậm nét văn hóa nông thôn - nông nghiệp. Do điều kiện phát triển của thời đại cho phép nước ta xây dựng chủ nghĩa xã hội không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, không ít những di sản quá khứ vẫn chồng chéo, đan xen với hiện tại. Vì thế, trên ý nghĩa này mà nói, quá khứ cũng là hiện tại, làng xã là vấn đề thực tiễn hôm nay. Nội dung cuốn sách gồm ba phần. Phần I : Kết cấu kinh tế; Phần II : Kết cấu xã hội; Phần III : Kết cấu văn hóa.

Với 280 trang, thực sự là tài liệu tham khảo rất bổ ích đối với các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách về nông nghiệp, nông dân và nông thôn./.

Tin mới