Thời gian qua, việc các tổ chức, đoàn thể trao tặng các danh hiệu cho giới doanh nhân, doanh nghiệp rộ lên như nấm sau mưa. Song, bên cạnh niềm vui của những doanh nghiệp, doanh nhân hoạt động hiệu quả được tôn vinh, dư luận cũng không khỏi băn khoăn khi thấy có những doanh nghiệp chả có gì xuất sắc cũng được lên bục nhận giải.
Điều này đã khiến các doanh nghiệp, doanh nhân đích thực cảm thấy danh hiệu họ được nhận bị giảm giá trị, còn dư luận băn khoăn về hiện tượng "mua - bán" danh hiệu. Người viết bài này may mắn được theo dõi từ đầu đến cuối nhiều cuộc trao thưởng và thấy rằng, băn khoăn của bạn đọc là có cơ sở.
Với việc nhận danh hiệu (hầu hết các chương trình trao thưởng đều được truyền hình trực tiếp), nên các cuộc vinh danh cũng là cơ hội cho các doanh nghiệp quảng bá thương hiệu. Vì thế, không phải không có doanh nghiệp, doanh nhân đã coi đây là cơ hội để đánh bóng tên tuổi, nhằm đạt những mục đích không lành mạnh, nên họ sẵn sàng "trả giá" cao để có được danh hiệu họ muốn.
Mới đây, một doanh nghiệp kinh doanh điện máy lớn trên đường Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã được nhận giải dành cho doanh nghiệp kinh doanh xuất sắc nhất. Có điều, những người biết về quy trình chọn giải cảm thấy hoài nghi. Vì tiêu chí đầu tiên của những đơn vị, cá nhân được giải thưởng phải là lựa chọn từ những nhân vật xuất sắc đã được báo chí giới thiệu trong năm, trong khi doanh nghiệp này không được bất kỳ một phương tiện truyền thông nào giới thiệu như một điển hình tiên tiến. Lạ hơn nữa là ngay thời gian trước, trong và sau khi đơn vị này được nhận giải, Đài Truyền hình còn có loạt phóng sự phản ánh tình trạng kinh doanh thiếu minh bạch của doanh nghiệp này.
Chị Phạm Thị Ngọc Hải ở khu tập thể Văn Chương, Đống Đa, Hà Nội cũng kể: Sau khi chứng kiến qua truyền hình trực tiếp lễ vinh danh, chị đã tin tưởng đến Công ty P để mua một máy điều hòa. Chiếc Toshiba 2 chiều ghi rõ xuất xứ Thái Lan, nhưng khi lắp đặt chị mới ngớ ra khi 100% linh kiện là của Trung Quốc. Sau khi được thợ của chính công ty xác nhận, cùng với giấy bảo hành ghi rõ là một điểm bảo hành của Trung Quốc tại Hà Nội, chị Hải đã vài lần gọi điện về công ty và được trả lời sẽ kiểm tra và báo lại. Nhưng rồi, công ty "kinh doanh xuất sắc" kia đã hoàn toàn im lặng.
Vì sao có doanh nghiệp lại có được điều họ không xứng đáng như những trường hợp nêu trên? Có hay không việc mua - bán danh hiệu? Câu hỏi này làm nhức nhối cả người tiêu dùng lẫn những doanh nghiệp, doanh nhân làm ăn đứng đắn. Cũng như nhiều doanh nghiệp, người viết bài này đã rất ngạc nhiên khi thấy trong quy chế dự xét giải, BTC yêu cầu các doanh nghiệp, doanh nhân phải nộp khoản "phí" đi kèm hồ sơ tới 1.000-1.500 USD mà không rõ lý do. Đó là chưa kể, các khoản chi khác khi đã được vào giải. Phải chăng, đó là lý do để hầu hết các đơn vị đăng ký đều được tôn vinh và có những doanh nghiệp không có gì nổi bật, thậm chí còn kinh doanh thiếu lành mạnh, vẫn được trao giải?
Bên cạnh đó, còn những điều đáng nói khi có những tổ chức, đoàn thể đứng ra để trao các danh hiệu chẳng liên quan gì đến chức năng, nhiệm vụ của mình. Do đó, chả có gì để tin cậy vào sự thẩm định của họ. Thực tế, hầu hết, việc xét và trao giải đều do một đơn vị chuyên tổ chức sự kiện lo liệu toàn bộ, còn các cơ quan, ban, ngành chỉ là danh nghĩa. Hoàn toàn không khó để nhận ra, việc tôn vinh này thực chất là cuộc kinh doanh của đơn vị tổ chức, cũng như của chính cơ quan, đoàn thể cho "mượn" danh nghĩa kia.
Để tránh hiện tượng lạm phát danh hiệu cũng như để các danh hiệu mang ý nghĩa đích thực, thiết nghĩ, việc quản lý nhà nước trong trao các giải thưởng phải được chặt chẽ hơn. Cần có quy định cụ thể về các danh hiệu mang tầm quốc gia cũng như việc thẩm định các danh hiệu này, để tránh việc các cơ quan, đoàn thể không đủ tư cách cũng như năng lực thẩm định và xét duyệt, cũng đưa ra các danh hiệu mang tầm quốc gia "ban" cho doanh nghiệp!
Quá trình xem xét, tôn vinh phải được tiến hành công khai, minh bạch, có sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền, để tránh hiện tượng doanh nghiệp muốn "mua" danh hiệu nào cũng có. Cũng cần quy định rõ cơ quan nào hay cấp nào mới được chủ trì việc xét tặng danh hiệu cho doanh nghiệp và doanh nhân. Chỉ khi việc khen thưởng thực chất, mới nâng cao được ý nghĩa của việc tôn vinh, để động viên doanh nghiệp, doanh nhân nỗ lực, góp phần cùng cả nước thúc đẩy kinh tế phát triển xây dựng đất nước