Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) hôm 12-7 đã bắt đầu cuộc thương lượng về một hiệp ước điều chỉnh việc mua bán trên thị trường vũ khí toàn cầu trị giá 55 tỉ USD nhằm giúp ngăn ngừa việc buôn lậu vũ khí, kích động bạo lực vũ trang và chiến tranh.
Hãng tin Reuters dẫn số liệu của tổ chức quốc tế mang tên “Cuộc vận động kiểm soát vũ khí” cho rằng đã có 128 cuộc xung đột vũ trang từ khi chiến tranh lạnh chấm dứt vào năm 1991 đến nay, khiến mỗi phút có thêm một người chết vì vũ khí. Do đó, sau nhiều lần bàn bạc, Đại Hội đồng LHQ lần đầu tiên biểu quyết cùng hợp tác hướng về việc xây dựng hiệp ước điều chỉnh việc mua bán vũ khí toàn cầu vào tháng 10-2006 và cho phép mở các cuộc thương lượng chính thức vào tháng 10 năm ngoái. Vòng thương lượng được khai mạc hôm 12-7, lần này bắt đầu ba khóa họp trong 2 năm nhằm tiến tới hội nghị hoàn tất hiệp ước được dự kiến vào năm 2012. Quan chức phụ trách giải trừ vũ khí của LHQ Sergio Duarte khuyến khích các đại biểu của 192 nước thành viên nên “giúp xoay ngược vòng luẩn quẩn của xung đột và bạo động vũ trang, đã hủy hoại cuộc sống và tiềm năng con người”. Một quân nhân Indonesia ngắm nghía khẩu súng được trưng bày trong cuộc triển lãm ở Jakarta. Ảnh: Reuters
Những người ủng hộ hiệp ước muốn áp đặt quy định chung cho việc mua bán vũ khí – từ súng máy đến chiến đấu cơ, tên lửa và máy bay không người lái – thay thế luật lệ rời rạc của từng nước bị xem là dễ tạo kẽ hở để mua vũ khí, làm trầm trọng thêm các cuộc xung đột. Trên thực tế, theo hãng tin AP, dù chỉ có Zimbabwe bỏ phiếu chống lại vòng thương lượng nhưng đã có nhiều ý kiến khác biệt về vấn đề này. Chủ trì tiến trình xây dựng hiệp ước, Đại sứ Argentina tại LHQ Roberto Garcia Moritan lưu ý vấn đề vận động hành lang ủng hộ sử dụng vũ khí, đặc biệt là Mỹ. Tu chính án thứ nhì trong hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền được giữ và mang theo vũ khí của công dân. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Barack Obama quyết định ủng hộ các cuộc thương lượng nói trên, trái với quan điểm người tiền nhiệm. Cựu tổng thống George W. Bush lập luận rằng kiểm soát vũ khí ở phạm vi quốc gia sẽ hiệu quả hơn.