Ông Vũ Khoan - nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng, sau khi thoát ra khỏi khủng hoảng, khả năng hồi phục sẽ không nhanh và mạnh vì cuộc khủng hoảng lần này quá rộng và quá sâu. Ngân hàng Thế giới dự báo kinh tế toàn cầu năm nay sẽ âm 1,9% nhưng gần đây lại đưa ra dự báo mới là âm 2,7%, còn thương mại toàn cầu âm 10%. Với tốc độ tăng trưởng âm khá sâu như vậy thì khó có thể phục hồi mạnh mẽ theo hình chữ V.
Sự phục hồi sẽ không cùng một lúc ở trong mọi lĩnh vực và ở mọi quốc gia mà sẽ xuất hiện ở nước này hay nước khác, lĩnh vực này hay lĩnh vực khác tại các thời điểm khác nhau. Nước ta chịu ảnh hưởng sâu của kinh tế toàn cầu, do đó cần phải theo dõi sự hồi phục để tận dụng cơ hội.
Nguồn nhân lực sau khủng hoảng cần được nâng cao.
Cũng theo ông Vũ Khoan, sau cuộc khủng hoảng toàn cầu sẽ có 6 vấn đề nảy sinh và có tác động mạnh mẽ. Nền kinh tế toàn cầu nói chung và nền kinh tế của từng quốc gia nói riêng sẽ được cơ cấu lại. Cuộc khủng hoảng hiện nay cho thấy chiến lược hướng mạnh ra xuất khẩu một cách quá mức có thể đưa tới những khó khăn nghiêm trọng khi thị trường ngoài nước chao đảo.
Vì vậy, có thể sẽ diễn ra xu thế cơ cấu lại thị trường theo hướng cân bằng hơn giữa thị trường trong nước và ngoài nước, nhất là ở các nền kinh tế có dung lượng thị trường nội địa lớn.
Tình trạng lạm phát toàn cầu có thể sẽ xuất hiện. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng đó là do sự phục hồi kinh tế, giá cả trên thị trường thế giới, trong đó có giá dầu sẽ tăng cao. Đi cùng với đó là tình trạng thâm hụt ngân sách khi các quốc gia tung ra các gói kích thích kinh tế khổng lồ.
Việt Nam cũng sẽ phải đối phó với xu thế bảo hộ mậu dịch đang tăng lên mạnh mẽ. Cùng với đó là sự cạnh tranh gay gắt vì các nước có tiềm lực mạnh, lượng hàng lớn chưa tiêu thụ được trong khủng hoảng sẽ tung ra sau hậu khủng hoảng. Ngoài ra, các vấn đề khác như tài chính tiền tệ quốc tế cũng sẽ thay đổi, giá trị đồng USD bị thách thức, vị trí của các nền kinh tế thay đổi sâu sắc... Những thay đổi đó sẽ tác động mạnh mẽ tới nền kinh tế Việt Nam.
Theo ông Lê Xuân Nghĩa - Phó Chủ tịch ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia: “Có 2 nhóm nước đang tồn tại là nhóm nước tận dụng được cơ hội của khủng hoảng để phát triển mạnh mẽ và nhóm nước trước và sau khủng hoảng vẫn không có gì thay đổi.
Việt Nam thuộc nhóm nước thứ 2. Vì chúng ta không đủ các điều kiện tận dụng khủng hoảng để phát triển do không có đủ cơ sở hạ tầng, nền tảng khoa học công nghệ, nguồn nhân lực và thể chế quản lý đủ mạnh”.
Vấn đề đặt ra cho nền kinh tế Việt Nam là cần phải làm gì sau khủng hoảng để bắt nhịp với kinh tế thế giới và nhanh chóng lấy lại tốc độ tăng trưởng cao.
Theo ông Vũ Khoan, có 8 vấn đề cốt lõi với những giải pháp cụ thể đi kèm cần được thực hiện sau khủng hoảng. Trong đó quan trọng là, thực hiện các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, cơ cấu nguồn hàng... Bên cạnh đó, cũng cần tích cực thực hiện những chủ trương, biện pháp để cải thiện môi trường đầu tư nhất là những thủ tục hành chính, chuẩn bị kết cấu hạ tầng...
Ông Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cảnh báo: “Việt Nam cần tránh trở thành điểm đến của những công nghệ lạc hậu. Công nghệ lạc hậu giá rẻ gắn liền với nguồn nhân lực chất lượng thấp, sẽ là thảm họa. Do đó, cần nắm bắt cơ hội để thu hút được luồng di chuyển công nghệ cao”.
Cũng theo ông Trần Đình Thiên, một trong những yêu cầu quan trọng bậc nhất của chiến lược 10 năm tới là phải làm thế nào để nền kinh tế Việt Nam không rơi vào bẫy thu nhập trung bình. Để tránh được bẫy này cần nỗ lực vượt lên bằng con đường phát triển hướng tới công nghệ cao trên nền tảng không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.