Meyer và Julia Kirby đã lập luận trong Harvard Business Review số tháng trước rằng "giờ đây, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải học cách kiểm soát những gì tổ chức của mình đưa ra ngoài môi trường và tích cực hạn chế các tác động tiêu cực từ chúng. Nếu đây là viễn cảnh không xa với môi trường kinh doanh của chúng ta thì trang thông tin Earthster.org chứa đựng những giải pháp bạn không thể bỏ qua.
Earthster đại diện cho những hệ thống thông tin thế hệ mới sử dụng mô hình đánh giá vòng đời sản phẩm (gọi tắt là LCA - Life Cycle Assessment) để theo dõi những tác động của một sản phẩm cụ thể đối với môi trường sinh thái, xuyên suốt chuỗi cung ứng sản phẩm đó, qua đó đánh giá chính xác những tác động của doanh nghiệp đối với môi trường. Mô hình này trao cho các doanh nghiệp công cụ cần thiết để kiểm soát và giảm bớt những tác động bất lợi với hệ sinh thái và đánh giá sự bền vững của một sản phẩm trong suốt vọng đời của chúng trong môi trường cạnh tranh mới.
Trong khi, chưa ai dám chắc liệu hệ thống thông tin như vậy có đóng vai trò cốt yếu với việc minh bạch hóa các tác động của giới kinh doanh tới môi trường hay không thì chính phủ đã bắt đầu với sự chuyển dịch này. Tuần trước, tôi đã tham dự hội thảo EPA về những công cụ thông tin như vậy dành cho một số đối tác chủ chốt đến từ các cơ quan liên bang. Như một đại biểu đã nói "chúng tôi quá mệt mỏi với các mác sinh học trong khi chẳng biết chắc được sản phẩm này hay sản phẩm kia có thực sự bảo đảm thân thiện với môi trường hay không. Giải pháp duy nhất chỉ có thể là sử dụng một hệ thống mã nguồn mở dựa trên nền đánh giá vòng đời sản phẩm - LCA. Chỉ thông qua một hệ thống như vậy, chúng ta mới có thể đưa ra cho người tiêu dùng bằng chứng về sự đảm bảo và minh bạch có độ tin cậy cao.
Trong khi đó, Cơ Quan Dịch Vụ Công Hoa Kỳ (gọi tắt là GSA - General Services Administration) cũng đang hòng kiếm được một công cụ kiểu như vậy để cục Dự Trữ Liên Bang có thể giải trình được các khoản mua sắm công hàng năm lên tới nửa nghìn tỷ đô la của tổ chức này. Lý do là: Nhà Trắng đang cân nhắc lập ra một ban quản lý với nhiệm vụ xác định các mục tiêu cụ thể về đa dạng sinh học (chẳng hạn như sử dụng nguồn lực) sẽ được chính các nhà cung cấp đánh giá theo cách thức nào.
Những lời bàn tán xung quanh phương thức mới này có thể gây ra chút làn sóng phản đối ban đầu. Theo quy định, Fed bị các bang và chính quyền các bang quản lý chặt chẽ trong việc chi tiêu mua sắm công. Đương nhiên, Wal-Mart cũng đưa ra những quy định chặt chẽ tương tự đối với các nhà bán lẻ của mình. Giống như quy trình Wal-Mart áp dụng với chính các nhà phân phối của mình, GSA có thể lập luận rằng "Yêu cầu đưa ra là vậy, Fed có thể lựa chọn thực thi điều này hoặc không làm gì cả."
Ông Mark Tulay thuộc trang Earthster.org đã chủ trì hàng loạt cuộc họp về Earthster cho các nhóm hoạt động môi trường, các nhà quản lý tài sản và chủ tài sản đang tìm ra giải pháp nhằm giảm thiểu nguy cơ đối với mục tiêu phát triển bền vững cùng những công ty đang đặt muc tiêu quản lý các tác động của doanh nghiệp mình với môi trường tốt hơn và muốn đi tiên phong trong hoạt động này. Một đại biểu tại EPA đến từ đại học Arkansas đồng thời là lãnh đạo nhóm hoạt động bền vững do Wal-Mart và các nhà bán lẻ khác thành lập - ông Jeff Rice - đang nỗ lực tìm ra các giải pháp và công cụ quản lý sự phát
Rice nói rằng ông nhận ra một xu thế đang lên của những nguồn lực như Earthster khi nhu cầu tạo ra một thị trường cho các dữ liệu LCA ngày càng gia tăng "LCA là một ngành công nghệ nhánh nhưng nếu hàng nghìn công ty cùng theo đuổi các dự án LCA thì chúng sẽ tạo ra môi trường dữ liệu vô cùng sôi động phục vụ cho cả công ty lớn và nhỏ."
Đại diện cơ quan dữ liệu của chính phủ liên bang đang đánh giá liệu họ có thể đóng vai trò thu thập kho dữ liệu khổng lồ về tác động với hệ sinh thái và xã hội hay không. Trên thực tế, một công cụ thông tin mới sẽ có tác dụng lớn lao với một ngành công nghệ cụ thể khi các công ty đua nhau kiểm soát và giảm thiểu các tác động bất lợi với môi trường. Dù đang trong giai đoạn xây dựng nhưng Earthster 2.0 đã được coi như một kiểu mẫu chuẩn cho mục đích này.
Vậy, đâu là những ưu điểm nổi trội của Earthster?
- Nguồn tài nguyên mở: không giống như những tiêu chuẩn LCA hiện nay (vốn chỉ là những nghiên cứu riêng lẻ của từng công ty), Earthster hoạt động trên nền tảng giống như một bách khoa toàn thư nơi mọi người có thể cập nhật chia sẻ kho dữ liệu từ nhiều công ty. Điều này sẽ tạo nền tảng cho sự hình thành của môt ngành công nghiệp với một quy trình hoặc một sản phẩm cụ thể và cho phép ngay cả những công ty nhỏ nhất cũng có điều kiện tiếp cận với những quy trình phát triển bền vững.
- Có khả năng kiểm soát: Những công ty tham gia vào chương trình vẫn có thể bảo vệ những quy trình của riêng mình trong khi công khai các báo cáo về đầu ra chẳng hạn như chất thải ra đất, nước, và không khí để thiết lập nền tảng để đưa ra giải pháp cải thiện. Chủ tịch ủy ban Mạng Lưới Sản Phẩm Bền Vững đánh giá Earthster như một công cụ tiềm năng giúp chính phủ kiểm soát được quá trình cải tiến sản phẩm.
- Có sự kiểm định về chất lượng: dù các công ty có thể công bố các dữ liệu về hoạt động LCA của chính mình nhưng họ không thể đưa những dữ liệu này lên hệ thống Earthster cho đến khi chúng được kiểm toán một cách độc lập
- Đưa ra những phát hiện mang tính đột phá: trong một nghiên cứu thực hiện cho EPA, Gregory Norris nhận ra rằng 80% các tác động tổng thế của một công ty với môi trường nảy sinh từ chính hệ thống phân phối của chúng chứ không phải trong cơ sở sản xuất của công ty đó. "Những hành động như giảm thiểu sử dụng năng lượng và nhiện liệu hóa thạch trong quá trình sản xuất đều là một trong những bước đi góp phần cải thiện tình hình nhưng đây chưa phải là mấu chốt giải quyết vấn đề.'
Trên đây là những thành tố chính đối với bất kỳ một hệ thống thông tin có tầm nào đối với các dữ liệu công khai về nỗ lực bảo vệ môi trường. Bản thân Earthster cũng đang đứng trước giai đoạn đầy thử thách đó là chuyển tiếp từ giai đoạn đưa ra các lập luận sang giai đoạn triển khai thực tế. Vì thế, mọi điều vẫn còn ở phía trước.
- Bài viết của Daniel Goleman trên Harvard Business Publishing. Ông đồng thời là tác giả cuốn Ecological Intelligence: How Knowing the Hidden Impacts of What We Buy Can Change Everything.
Như Nguyệt dịch