tự nhiên.
Người dân Bangladesh xếp hàng chờ xe chở nước
Đây thực sự là một thảm họa mà ông Arjun Thapan, cố vấn cao cấp đặc biệt của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã từng nhấn mạnh trong Tuần lễ nước quốc tế do Singapore tổ chức mới đây. Những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của cuộc khủng hoảng nước trong 20 năm tới, tại châu Á là Trung Quốc, Ấn Độ, Nepal, Bangladesh (theo điều tra của Nepal và Banglades). Lý do thật đơn giản: Khi mà các sông băng trên dãy Himalaya tan chảy nhanh chóng không chỉ góp phần làm tình trạng lũ lụt, lở đất ngày càng trở nên nghiêm trọng, mà mỗi năm, lớp băng này còn cung cấp hàng triệu m3 nước sạch cho các dòng sông ở châu Á. Băng càng tan thì châu Á càng thiếu nước. Trên thế giới, năm 2050, ¼ lượng băng sẽ tan chảy, nhiều khả năng con số này sẽ là ½ vào năm 2100.
Mới chỉ năm trước, một nhóm phân tích dữ liệu kết quả từ vệ tinh cho thấy ở Tây Bắc Ấn Độ mực nước ngầm tụt xuống 4 cm mỗi năm. Tính toán của giới chuyên môn cho thấy: Mỗi năm một người dân châu Á chỉ có khoảng 3.900 m3 nước sinh hoạt, con số này ngày càng bị thu hẹp. Như tại Trung Quốc chẳng hạn: hiện mỗi người chỉ còn 2.150 m3 một năm và tới năm 2030 con số này chỉ còn 1.860 m3. Ở Ấn Độ, tình trạng còn nghiêm trọng hơn: Lượng nước bình quân của một người dân Ấn Độ trong một năm đã giảm xuống còn 1.869 m3, so với cách đây 20 năm là 4.000 m3 và đến năm 2025, con số này có thể chỉ còn chưa đầy 1.000 m3. Các chuyên gia đưa ra cảnh báo: 1,3 tỉ dân của 4 nước tại những vùng lân cận dãy Himalaya đã và sẽ phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước và khan hiếm lương thực. Sản lượng lương thực của khu vực có khả năng sẽ giảm 30% vào năm 2050. Hiện 80% nguồn nước của khu vực sử dụng cho nông nghiệp và khoảng 10-15% dùng cho công nghiệp- sản xuất.
Đáng ngại nhất, căng thẳng về nguồn nước gia tăng lại tỉ lệ thuận với tốc độ đô thị hóa chóng mặt và sự gia tăng về dân số.
Cấp bách là vậy, giải pháp để cứu châu Á và thế giới thoát khỏi sự khủng hoảng nguồn nước đã được nhiều nhà khoa học đưa ra các chính sách đầu tư hỗ trợ nhằm bảo vệ và quản lý nguồn nước; kêu gọi những hỗ trợ tài chính từ khu vực nhà nước và cả tư nhân; giải quyết các vấn đề liên quan đến nguồn nước cả ở phạm vi quốc gia và xuyên quốc gia... Nhưng nếu môi trường cứ ô nhiễm, biến đổi khí hậu gia tăng và cứ hoang phí tài nguyên nước thì chúng ta sẽ phải “trả giá” cho sai lầm của chính mình.
Hoàng Mai