Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, giai cấp nông dân
là lực lượng quan trọng nhất làm thay đổi bộ măt nông thôn
Ảnh: Hoàng Long
Nghị quyết Đại hội X của Đảng, khi đề ra nhiệm vụ phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, đã khẳng định: “Phát huy vai trò quan trọng của giai cấp nông dân trong sự nghiệp đổi mới và công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn”(Văn kiện Đại hội Đảng X, Nxb Chính trị quốc gia, 2006, tr.118). Để đạt được điều đó phải xây dựng giai cấp nông dân vững mạnh. Điều này chỉ có thể đạt hiệu quả khi có sự lãnh đạo của Đảng.
Đánh giá vị trí, tầm quan trọng của GCND, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 khóa X nhấn mạnh: Trong lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn có vị trí quan trọng, là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) bền vững, ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái.
Trong công cuộc đổi mới, GCND Việt Nam đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Song trước yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, trong điều kiện khoa học - công nghệ ngày càng phát triển nhanh, GCND Việt Nam đang đứng trước những thách thức rất to lớn. Tình trạng lao động không ổn định vừa thiếu việc làm vừa thừa lao động, điều kiện làm việc ít được cải thiện, tai nạn lao động gia tăng... Bên cạnh đó, điều kiện sinh hoạt tinh thần cũng rất thiếu thốn. Trình độ học vấn của một bộ phận nông dân còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; ý thức chính trị, hiểu biết pháp luật còn có những hạn chế nhất định. Một bộ phận thanh niên nông thôn sa vào các tệ nạn xã hội, giảm lòng tin vào sự nghiệp chung.
Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, song một trong những nguyên nhân cơ bản là những năm qua, Đảng và Nhà nước chưa quan tâm thỏa đáng đến việc xây dựng và phát huy vai trò GCND, từ nhận thức về vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo xây dựng GCND đến sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trong tổ chức thực hiện; từ sự định hướng của Đảng về chủ trương, chính sách xây dựng GCND đến chiến lược về xây dựng và phát triển GCND hiện đại...
Qua thực tiễn 2 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X của Đảng về xây dựng giai cấp nông dân, chúng tôi có một số kiến nghị đối với các cấp ủy Đảng. Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Trung ương 7 khóa X của Đảng về xây dựng giai cấp nông dân, các cấp ủy Đảng trên cơ sở một số kinh nghiệm bước đầu trong xây dựng giai cấp nông dân tiếp tục quán triệt tốt vị trí, tầm quan trọng của giai cấp nông dân trong phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cần đáp ứng những lợi ích thiết thực của nông dân. Thông qua những tấm gương điển hình của cán bộ, đảng viên để tuyên truyền vận động, giáo dục, thuyết phục người nông dân. Kết hợp công tác tuyên truyền vận động với biện pháp, chính sách của Nhà nước. Kết hợp các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể thành sức mạnh tổng hợp để lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng giai cấp nông dân, xây dựng nông thôn và phát triển nông nghiệp.
Đảng phải làm cho các tổ chức, đảng viên, cán bộ của Đảng và hệ thống chính trị nhận thức sâu sắc về vấn đề này. Một mặt, phải phát huy được vai trò làm chủ của nông dân trong công việc ở nông thôn và nghề nông. Nhưng mặt khác, phải kiên quyết khắc phục tính tự phát, tự do vô chính phủ, tính tư hữu của người tiểu nông.
Quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước luôn phải thể hiện sự thống nhất giữa phát triển nông nghiệp với xây dựng giai cấp nông dân và nông thôn mới. Ba lĩnh vực này tuy có mặt khác nhau, nhưng gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể tách rời. Không thể phát triển được nền nông nghiệp hiện đại, có năng suất chất lượng sản phẩm tốt, có tính cạnh tranh cao trên thị trường nếu không đầu tư kỹ năng canh tác, tri thức thị trường... cho nguồn lực nông dân. Song nếu môi trường sống ở nông thôn không tốt, hạ tầng kỹ thuật, đời sống văn hóa, tinh thần kém sẽ không khuyến khích nông dân ở lại nông thôn làm ruộng.
Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng giai cấp nông dân trong thời kỳ đổi mới, các cấp ủy Đảng cần tập trung vào mục tiêu tổng quát là “Xây dựng GCND về mọi mặt để xứng đáng là một lực lượng cơ bản”. Thực hiện mục tiêu này, tức là xây dựng GCND nước ta trở thành GCND mới – GCND của thời kỳ xây dựng CNXH trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy nhanh CNH, HĐH. Đó là GCND có ý thức làm chủ và trách nhiệm công dân; biết gắn lợi ích cá nhân với lợi ích cộng đồng và lợi ích toàn xã hội; giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính, gắn bó với độc lập dân tộc và CNXH; có trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn; có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cao; có sức khỏe, lối sống có tình, có nghĩa, phát huy được những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại, khắc phục những hủ tục lạc hậu, lối sống thực dụng, ích kỷ... đang tồn tại trong một bộ phận nông dân.
Ths. Đinh Ngọc Giang