Sau phiên thảo luận tổ, quy định về đối tượng được nhận làm con nuôi một lần nữa được các đại biểu đặt ra tại phiên thảo luận toàn thể tại hội trường. Theo dự thảo, người được nhận làm con nuôi là trẻ em từ đủ 15 tuổi trở xuống và người trên 15 tuổi nếu là thương binh, người tàn tật, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc là con nuôi của người già yếu, cô đơn (điều 14). Tuy nhiên, theo các đại biểu, luật chỉ nên tập trung quy định đối tượng con nuôi là trẻ em vì thực tế chưa có trường hợp nào người trên 15 tuổi là thương binh, người mất năng lực hành vi dân sự được nhận làm con nuôi hoặc nhận làm con nuôi của người già yếu, cô đơn. Hai nội dung này không phù hợp với bản chất cũng như mục đích của việc nuôi con nuôi. Đại biểu Nguyễn Đình Liêu (Ninh Thuận) góp ý, các đối tượng này cần được nuôi dưỡng ngay tại gia đình, trong trường hợp không thể nuôi tại gia đình thì áp dụng các quy định hiện hành của Nhà nước. Liên quan đến khoản 2 của điều 14, “một người chỉ có thể làm con nuôi của một người hoặc hai người làm vợ chồng”, có ý kiến đề nghị cần quy định rõ là “người độc thân hoặc người khác giới tính là vợ chồng”.
Lo ngại có sự xung đột pháp luật, đại biểu Ngô Minh Hồng (TPHCM), Nguyễn Thị Sáng (Tiền Giang) băn khoăn giữa quy định trẻ em được nhận làm con nuôi là trẻ từ đủ 15 tuổi trở xuống với quy định “trẻ em là người dưới 16 tuổi” tại Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Theo kiến nghị của các đại biểu này, ban soạn thảo cần nghiên cứu quy định trẻ em được nhận làm con nuôi là người dưới 16 tuổi để đảm bảo sự thống nhất trong quy định về độ tuổi trẻ em trong hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, để tương thích với một số văn bản pháp luật hiện hành như Luật Hôn nhân và gia đình, có ý kiến lại đề nghị giữ nguyên như dự thảo luật.
Phân vân về sự khác nhau trong điều kiện người được nhận làm con nuôi của người Việt Nam và người nước ngoài, nhiều đại biểu cho rằng đã có sự phân biệt giữa việc làm con nuôi người Việt với làm con nuôi người nước ngoài. Thực ra, theo các đại biểu Quốc hội, việc trẻ em được nhận làm con nuôi dù trong nước hay nước ngoài đều là giải pháp thay thế gia đình, vì lợi ích tốt nhất cho trẻ em nên cần một quy định thống nhất cho cả hai trường hợp. Cũng liên quan đến việc này, điểm c, khoản 1, điều 30 quy định những trường hợp như trẻ em khuyết tật, nhiễm HIV/AIDS, là nạn nhân chất độc hóa học, mắc bệnh hiểm nghèo được làm con nuôi ở nước ngoài khiến nhiều đại biểu chưa an tâm. Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) cho rằng quy định như vậy, ngoài việc tạo ra sự khác biệt về điều kiện giữa nuôi con nuôi trong nước và nuôi con nuôi nước ngoài còn có thể gây sự hiểu lầm là gia đình, Nhà nước, xã hội né tránh trách nhiệm trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng những trẻ em có hoàn cảnh này. Điểm này cũng từng được Ủy ban Pháp luật lưu ý qua báo cáo thẩm tra và đề nghị không quy định thành luật. Tương tự, ủy ban này cũng đề nghị quy định “người trên 15 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu được bố dượng hoặc mẹ kế nhận làm con nuôi để đoàn tụ gia đình” cần được áp dụng đối với cả nuôi con nuôi trong nước. Như vậy mới bảo đảm bình đẳng, không có sự phân biệt về điều kiện giữa con nuôi nuôi trong nước và nuôi con nuôi nước ngoài.
Với đối tượng là người nhận con nuôi, trong khi đại biểu Ngô Thị Doãn Thanh (Hà Nội), Bùi Thị Lệ Phi (Cần Thơ) bày tỏ sự tán thành quy định người nhận nuôi con nuôi phải hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên thì đại biểu Ngô Minh Hồng lại gợi ý khoảng cách này nên là 25 tuổi. Cùng với quy định này, đại biểu Phi nhận xét quy định người nhận con nuôi có thể nhận từ một đến hai người làm con là phù hợp với gia đình Việt Nam và Luật Dân số. Đại biểu Hoàng Thị Hương (Lạng Sơn), Quàng Thị Xuyến (Sơn La) yêu cầu phải quy định cụ thể về số lượng nhận con nuôi trong luật nhằm tránh tình trạng một người nhận nuôi nhiều con, dễ phát sinh vấn đề lợi dụng sức lao động, đồng thời có chế tài cho việc báo cáo tình hình nuôi con nuôi và chế tài xử lý việc nhận con nuôi vì mục đích trục lợi.
Ngay sau phần thảo luận dự luật trên, Quốc hội đã thống nhất thông qua Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2010.
Bà Ngô Thị Minh
Nam giới, độc thân, muốn nhận con nuôi PHẢI CHÊNH LỆCH NHAU 40 tuổi
Bên lề phiên thảo luận Dự luật Nuôi con nuôi, bà Ngô Thị Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, cho biết trong quá trình thực hiện khảo sát đã nổi lên vấn đề xác minh nguồn gốc của trẻ, đặc biệt là với trẻ em bị bỏ rơi trong các trung tâm nuôi dưỡng trẻ. Theo bà Minh, khi cho trẻ vào các trung tâm thì việc xác định nguồn gốc của trẻ nên có quy định đồng bộ với quy định nuôi con nuôi.
P.V: Theo bà, có nên quy định rõ độ tuổi của người nhận nuôi và con nuôi không?
Bà Ngô Thị Minh: Cần chứ! Luật quy định có sự chênh lệch và nếu người nhận nuôi con nuôi sống độc thân thì phải có sự chênh lệch với con nuôi 20 tuổi. Tuy nhiên, nếu người độc thân muốn nhận nuôi con nuôi khác giới và chỉ chênh lệch 20 tuổi, khi con nuôi lớn lên đến độ trưởng thành sẽ nảy sinh những phức tạp không lường trước được.
- Vậy trong trường hợp người nhận nuôi con nuôi sống độc thân, là nam giới và muốn nhận con nuôi khác giới thì cần phải quy định chênh lệch nhau bao nhiêu tuổi là hợp lý?
Theo tôi, dứt khoát phải chênh lệch nhau từ 40 tuổi trở lên. Một số nước trên thế giới cũng quy định mức độ tuổi như trên rồi, như Trung Quốc chẳng hạn.
Ngưỡng đánh thuế nhà là 500 triệu đồng
Chiều cùng ngày, Quốc hội cho ý kiến tại tổ về Dự luật Thuế nhà, đất. Theo ban soạn thảo, đối tượng chịu thuế của dự luật là nhà ở, đất ở, đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp. Căn cứ tính thuế là giá tính thuế và thuế suất nhằm đảm bảo đồng bộ với chính sách thu về đất khác như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, lệ phí trước bạ và đảm bảo với tinh thần của Luật Đất đai năm 2003. Theo tính toán trên cơ sở bảng giá đất ban hành kèm theo Nghị định số 123/2007/NĐ-CP, số thuế trên một mét vuông đất đối với đô thị loại đặc biệt cao hơn đô thị loại I, đô thị loại I cao hơn đô thị loại II và thấp nhất là đô thị loại V. Số thu thuế ở đô thị cũng cao hơn ở nông thôn, số thu thuế ở đồng bằng cao hơn ở trung du và thấp nhất là ở miền núi.
Ban soạn thảo cho rằng với ngưỡng chịu thuế là 500 triệu đồng (với giá tính thuế bằng 50% suất vốn đầu tư xây dựng mới do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành) thì những người sử dụng nhà có giá trị không lớn, có thu nhập thấp và trung bình (như những người làm công ăn lương, hưu trí) và đại bộ phận nhà ở hiện nay ở nông thôn, nhà ở đô thị có diện tích từ 120 mét vuông trở xuống sẽ không thuộc diện chịu thuế.
Dự thảo đã bổ sung thêm một số đối tượng thuộc diện miễn, giảm thuế nhà, đất như thương binh hạng 3/4, 4/4, người hưởng chính sách như thương binh hạng 3/4, 4/4, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ không được hưởng trợ cấp.