PV: Thưa ông, có ý kiến cho rằng nếu tính theo công thức của Bộ Thương mại cũ, nay là Bộ Công Thương, thì các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu không lỗ ? Ông có ý kiến gì về vấn đề này và cơ cấu này có gì khác với cách tính của Bộ Tài chính ?
Ông Nguyễn Tiến Thỏa : Chúng ta tính giá xăng dầu về cơ cấu, khoản mục tác động đến giá thành thì như nhau nhưng ở mỗi thời điểm, mức trong cơ cấu hình thành khác nhau, cho nên không thể lấy giai đoạn trước để so với giai đoạn này hoặc ngược lại. Ví dụ, khi nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại (cũ) Phan Thế Ruệ báo cáo Thủ tướng Chính phủ thì lúc đó giá nhập khác, tỉ giá khác (trên 15.000 đồng/USD) mà giờ tỉ giá lên gần 18.000 đồng/ USD rồi thì riêng biến động về tỉ giá đã tác động vào cơ cấu giá thành rồi.
Thứ hai, chính sách điều tiết của Nhà nước ở mỗi giai đoạn khác nhau là khác nhau. Nhà nước phải áp dụng các giải pháp đồng bộ với giải pháp giá để khi giá thế giới tăng mạnh thì không thể tăng giá bán lẻ đột biến mà buộc phải giảm thuế nhập khẩu, chưa trích Quỹ bình ổn giá...Cho nên không thể giá thế giới lên bao nhiêu thì chúng ta tăng bấy nhiêu mà còn có yếu tố chính sách bình ổn giá, giảm tác động bất lợi đến kinh tế và xã hội.
Một số thông tin cho rằng trong khi Petrolimex luôn kêu lỗ trong kinh doanh xăng dầu nhưng kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm được chính doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối lớn nhất trên thị trường này công bố lại lãi tới 200 tỉ đồng. Vậy đâu là sự thật ?
Tôi cũng biết thông tin này và đã trực tiếp chất vấn đồng chí Hải- Chủ tịch HĐQT của Petrolimex. Đồng chí Hải khẳng định đúng là kinh doanh xăng dầu trong 6 tháng đầu năm của Petrolimex không lỗ và còn lãi 200 tỉ đồng. Tuy nhiên hoạt động kinh doanh xăng dầu của Petrolimex gồm kinh doanh tạm nhập tái xuất và kinh doanh xăng dầu nội địa thì phần kinh doanh tạm nhập tái xuất lãi trên 392 tỉ đồng; kinh doanh nội địa lỗ trên 100 tỉ đồng, tính chung thì mới ra con số lãi 200 tỉ đồng từ hoạt động kinh doanh xăng dầu, chứ không phải từ hoạt động kinh doanh xăng dầu trong nước như một vài báo đã đưa.
Ông Nguyễn Tiến Thỏa
Một trong những điểm mới quan trọng trong Nghị định sửa đổi Nghị định 55/NĐ-CP về kinh doanh xăng đầu là việc cho phép doanh nghiệp được tự điều chỉnh giá bán lẻ trong phạm vi nhất định. Vậy xin ông nói cụ thể hơn phạm vi nhất định ở đây là thế nào, và khi nào Nhà nước sẽ can thiệp ?
Bộ Công Thương là đơn vị chủ trì soạn thảo Nghị định này và Bộ Tài chính chỉ là đơn vị phối hợp xây dựng. Quan điểm của Bộ Tài chính về Nghị định sửa Nghị định 55 cho rằng, trong trường hợp giá thế giới tăng làm giá vốn trong nước tăng trong khoảng 20 ngày theo thời gian dự trữ lưu thông tối thiểu thì tiến hành xem xét điều chỉnh giá kết hợp với các biện pháp khác, thời gian tối thiểu giữa hai lần điều chỉnh giá là 20 ngày.
Nếu giá thế giới tăng thấp hơn hoặc 10% thì doanh nghiệp được tự điều chỉnh giá và báo cáo tăng giá về liên Bộ, nếu liên Bộ thấy không hợp lý thì sẽ có ý kiến. Nếu giá thế giới tăng từ 10% đến dưới 15% thì doanh nghiệp có thể được tăng 10%, còn lại sử dụng Quỹ bình ổn giá bù đắp. Khi giá tăng trên 15% thì Nhà nước sẽ can thiệp, công bố các biện pháp bình ổn giá.
Có ý kiến cho rằng thời gian qua việc điều hành giá xăng dầu không minh bạch ?
Tôi cho rằng nói cơ chế tính giá xăng dầu chưa minh bạch, liên Bộ chỉ nghe doanh nghiệp là không đúng. Cơ cấu tính giá hoàn toàn công khai: giá Plat tại Singapore thì cả nước cùng biết và công khai trên mạng Internet, tỉ giá, phí lưu thông công khai, chỉ có duy nhất chi phí kinh doanh là doanh nghiệp có đề xuất cao tới 800- 1.000 đồng/lít nhưng liên Bộ chỉ cho phép tính 600 đồng/lít. Như vậy liên Bộ có nghe theo doanh nghiệp chỉ khi doanh nghiệp tính đúng, tính đủ.
Thời gian qua nhà máy lọc dầu Dung Quất đã đi vào hoạt động và cho ra những lô sản phẩm đầu tiên. Điều này có khiến giá xăng dầu trong nước rẻ hơn trong thời gian tới không, thưa ông ?
Chúng ta hy vọng Dung Quất sẽ cho ra lò sản phẩm chiếm thị phần rất lớn, nhưng đó là con đường lâu dài để giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu, vào thị trường thế giới. Tuy nhiên, thời gian vừa qua sản phẩm này mới chiếm trên 10% và dự kiến trong hai năm tới chiếm 39% thì chúng ta vẫn phải nhập khẩu xăng dầu của thế giới là chủ yếu và giá trong nước vẫn phải phụ thuộc vào giá trên thị trường thế giới. Ngay cả khi sản phẩm của chúng ta sản xuất ra thì sản phẩm đó cũng phải theo xu hướng giá thế giới.
Xin cảm ơn ông !
Bích Huệ (ghi)
