Không có “cách mạng” về sơ đồ chiến thuật

Pháp luật & Xã hội - 

(PL&XH) - Ngày hội lớn Euro 2012 sắp kết thúc, người hâm mộ cũng đang háo hức chờ đợi đội hình chiến thuật nào sẽ lên ngôi ở giải đấu vô địch bóng đá lớn nhất châu Âu đang diễn ra ở Ba Lan và Ukraine.

Sau một mùa giải ở cấp CLB đầy ắp những bàn thắng, không khó lý giải tại sao Euro 2012 được kỳ vọng cũng sẽ là một giải đấu nhiều trận cầu hấp dẫn và có nhiều bàn thắng đẹp. Tuy nhiên, tới khi giải đấu đã bước qua vòng bán kết, những trận đấu chất lượng thực sự lại không có nhiều, trong khi các bàn thắng, đặc biệt bàn thắng đẹp, chỉ đếm trên đầu ngón tay. Điều gì đã dẫn tới tình trạng "khan hiếm" bàn thắng như vậy? Câu trả lời chỉ có thể là việc các đội bóng ngày càng thận trọng trong cách chọn sơ đồ chiến thuật. Sau các trận đấu ở vòng bảng và tứ kết, có thể thấy rõ chiến thuật phổ biến nhất tại Euro 2012 vẫn là 4-2-3-1 với duy nhất một mũi nhọn đích thực.

Sơ đồ chiến thuật không đa dạng

Tại VCK Euro 2012, trong tổng số 16 đội tham dự thì 15 đội ra sân với bốn cầu thủ hậu vệ. Riêng Italia, đội bóng này vẫn có xu hướng thay đổi giữa sơ đồ 4-4-2 với 3-4-3 trong từng trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, chấn thương bất ngờ của Andrea Barzagli đã buộc HLV Cesare Prandelli phải dùng sơ đồ bốn hậu vệ trong hai trận đấu cuối của vòng bảng để mang lại sự ổn định cho tuyến phòng ngự.

Nguyên nhân là bởi đa số các HLV đều không có đủ thời gian để lắp ghép đội hình chiến thuật mới trong khoảng thời gian ngắn chuẩn bị trước giải. Đó là chưa kể, sơ đồ chiến thuật của các đội cũng thay đổi theo cách di chuyển trục dọc và trục ngang trong từng trận. Nga thường có hai cầu thủ đá cánh chỉ di chuyển liên tục ở trục dọc là Arshavin và Dzagoev. Điều này khiến cho sơ đồ chiến thuật của Nga dù là 4-3-2-1 nhưng thực chất là 4-3-3. Trong khi đó, Tây Ban Nha đang phát triển lối đá không tiền đạo thực thụ lên một tầm cao mới khi xoay chuyển rất tài tình trong việc sử dụng những "chim mồi" như David Silva, Ander Iniesta hay Cesc Fabregas. Tất cả những sơ đồ đang được áp dụng tại Euro 2012 cũng chỉ là những biến thể của hai sơ đồ quen thuộc là 4-4-2 và 4-2-3-1.


Ở giải lần này Tây Ban Nha gần như không sử dụng tiền đạo đích thực.

Số 9 diệt vong?

Trong các giải đấu lớn gần đây, các đội bóng châu Âu khá ưa chuộng đội hình không có số 9. Tuy nhiên, phải tới VCK Euro 2012 lần này, người ta mới thực sự nhận thấy rằng không cần trung phong thực thụ, đội bóng vẫn có thể vào sâu. Minh chứng rõ nét nhất cho nhận định này chính là ĐTQG Tây Ban Nha. La Roja đã ra quân trong trận gặp Italia với đội hình không hề có tiền đạo. Bóng đá quốc tế giờ đây đã không còn đặt quá nhiều kỳ vọng vào những "thợ săn" trong vòng cấm địa khi các đội bóng thường có nhiều cách tiếp cận khung thành đối phương đa dạng.

Trường hợp của Nga ở Euro 2012, các cầu thủ tấn công của HLV Dick Advocaat luôn có xu hướng di chuyển ngang ở khu vực cấm địa rồi bất ngờ xâm nhập vòng cấm. Trường hợp của tiền đạo Aleksandr Kerzhakov là ví dụ khi cầu thủ này thường chạy vào vòng cấm địa rồi bất ngờ trở ngược ra, kéo theo sự chú ý của cặp trung vệ đối phương, tạo điều kiện cho các đồng đội là Andrey Arshavin, Alan Dzagoev và Roman Shirokov xâm nhập vòng cấm địa đối phương. Tại ĐT Bồ Đào Nha, vai trò của Helder Postiga cũng có những điểm tương đồng giống Aleksandr Kerzhakov khi nhiệm vụ của tiền đạo này không phải là săn bàn mà là chạy chỗ tạo khoảng trống cho Cristiano Ronaldo hay Nani.

Ngoài ra, một số đội bóng khác như Thụy Điển hay Séc cũng đều áp dụng sơ đồ tương tự, cụ thể như việc Zlatan Ibrahimovic luôn lùi sâu xuống phía hàng tiền vệ để hút hậu vệ đối phương cho Johan Elmander hoặc Markus Rosenberg còn Milan Baros luôn tìm mọi cách để dạt sang hai cánh tạo điều kiện cho Vaclav Pilar và Jan Rezek.

Trong khi một số đội không có nhiều lựa chọn để đá với hai tiền đạo cắm thì các đội khác như Đức, Anh hay Hà Lan dù có nhưng vẫn chỉ đá một tiền đạo để bảo đảm sự an toàn cho các tuyến. Với Đức, đội bóng này có thể đá với cặp Miroslav Klose hay Mario Gómez, Hà Lan hoàn toàn đủ sức chơi bằng bộ đôi Van Persie và Klaas-Jan Huntelaar hay như Pháp có thể dùng cặp sát thủ Olivier Giroud và Karim Benzema. Tuy nhiên, tới vòng bán kết, chỉ có duy nhất Italia là đội áp dụng sơ đồ chiến thuật hai trung phong (mà thực chất là tiền đạo lùi), còn với Đức, việc đội bóng này thay đổi liên tục những trung phong thời gian qua cũng khiến "đại bàng thép" chơi như không có một số 9 cố định.

Nhìn chung, trong bóng đá hiện đại và đặc biệt ở những giải quan trọng như VCK Euro, không có nhiều đất cho cuộc cách mạng chiến thuật. Các HLV chỉ có một khoảng thời gian ngắn luyện tập cho các tuyển thủ và điều được nhấn mạnh sau cùng là tính thực dụng chứ không phải là những sáng tạo trong lối chơi. Điều này lý giải tại sao các trận đấu ở Euro có thừa tính chất căng thẳng nhưng bàn thắng thì lại trở nên khan hiếm.

Anh Hiển

Tin mới