Tăng cường sản xuất và xuất khẩu, khống chế nhập siêu, hạn chế tăng giá tiêu dùng. Ảnh: Chinhphu.vn
CôngThương -
Công nghiệp phục hồi rõ rệt
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, đáng mừng là 2 tháng đầu năm 2010, GTSXCN có dấu hiệu phục hồi rõ rệt, đạt tốc độ tăng trưởng gần bằng các năm trước khủng hoảng kinh tế năm 2009. So với cùng kỳ năm 2009, GTSXCN ước đạt 114,1 nghìn tỷ đồng, tăng 13,6% so với cùng kỳ; trong đó khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng cao nhất 15,4%; đặc biệt, các DN thuộc Bộ Công Thương có mức tăng trưởng cao 22,5%. Một số DN có tốc độ tăng cao hơn mức trung bình toàn ngành như: Tập đoàn Điện Lực Việt Nam tăng 21,1%; Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam tăng 39,5%; Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp tăng 88,3%; Tổng công ty Thiết bị điện tăng 75,4%; Tổng công ty Giấy Việt Nam tăng 65,8%; Tổng công ty Thép Việt Nam tăng trên 50%...
Các tỉnh có mức tăng trưởng cao là Vĩnh Phúc: 53,2%, Hải Dương: 26,4%, Phú Thọ: 61%, Quảng Ninh: 15,6%, Thanh Hóa: gần 15% có mức tăng rất cao. Các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai… đều có mức tăng vượt so cùng kỳ năm trước.
Sản lượng sản phẩm như điện, than, khí đốt, quặng apatit, vải dệt từ sợi bông… đều đạt mức cao. Ngoài ra là các sản phẩm tiêu dùng như điều hòa nhiệt độ, tủ lạnh, tủ đá, máy giặt, ti vi và các ản phẩm như xi măng, thép tròn… đều đạt mức tăng trưởng khá.
Nhập siêu có xu hướng tăng
Tính chung 2 tháng XK đạt 8,91 tỷ USD, chỉ tăng 0,1% so với cùng kỳ năm 2009, nhưng theo Vụ Xuất nhập khẩu Bộ Công Thương, nếu loại trừ yếu tố xuất khẩu kim loại quý (tăng mạnh trong 2 tháng đầu năm 2009) thì thực tế XK tăng trưởng khoảng 16- 17% so cùng kỳ. Trong đó XK cảu nhóm các DN có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) tăng mạnh nhất, đạt 1,85 tỷ USD, tăng 16,5%, trong khi XK của các DN trong nước lại giảm 42,2%.
Tuy nhiên, trong 2 tháng đầu năm xu hướng nhập siêu vẫn tăng lên. Kim ngạch NK ước đạt 10,66 tỷ USD, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước. Tăng mạnh nhất là nhóm hàng thép, phân bón, giấy các loại, chất dẻo nguyên liệu, máy móc thiết bị, máy tính và linh kiện. Như vậy, nhập siêu khoảng 1,75 tỷ, chiếm gần 20% kim ngạch NK. Nguyên nhân chủ yếu do từ đầu năm đến nay hợp đầu XK giảm mạnh, nhất là XK gạo; NK của các DN có vốn đầu tư nước ngoài và giá các loại nguyên vật liệu thiết yếu trên thị trường thế giới đang có xu hướng tăng lên.
Áp lực kiểm soát CPI
Mặc dù trong 2 tháng đầu năm, các cấp, các ngành, địa phương và DN đã rất tích cực tham gia chuẩn bị hàng hóa, bình ổn thị trường Tết nhưng chỉ số tăng giá hàng tiêu dùng (CPI) đã tăng tới 3,35%, gần bằng một nửa so với với mục tiêu kiềm chế CPI trong năm 2010 đề ra là 7%. Trong khi bước sang tháng 3, giá điện, xăng dầu, tỷ giá USD đã tăng, lãi suất ngân hàng… đã tăng sẽ tác động động đến giá cả hàng hóa. Đây là những áp lực trong việc kiềm chế giá tiêu dùng trong những tháng tới.
Nhưng theo phân tích của Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Hữu Hào, mức tăng giá điện vừa qua ảnh hưởng không nhiều đến sản xuất và tiêu dùng, đã tính tới đến tác động của việc tăng giá bán than cho điện mà không ảnh hưởng đến giá than bán cho các ngành khác.
Theo tính toán, giá điện tăng chỉ làm tăng đầu vào của sản xuất nông nghiệp khoảng 3%, riêng ngành thép 3-4%. Tính chung, ảnh hưởng đến CPI khoảng 0,2- 0,27%. Nhưng do ảnh hưởng tâm lý và một số mặt hàng, dịch vụ lợi dụng đẩy giá lên gấp nhiều lần, như cước giao thông vận tải, dịch vụ nhà nghỉ, nhà cho thuê, tiền gửi xe… Vì thế, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng, cần quyết liệt, đồng bộ các biện pháp quản lý điều hành giá cả một cách linh hoạt, theo dõi chặt chẽ sự biến động của giá cả, tăng cường kiểm tra kiểm soát thị trường, tránh tình trạng “té nước theo mưa”, đặc biệt là đối với các mặt hàng thiết yếu.
Tháo gỡ khó khăn cho sản xuất và xuất khẩu
Tại buổi giao ban trực tuyến, nhiều DN đã nêu lên những khó khăn trong việc thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh trong thời gian tới. Đó là nỗi lo tăng giá điện, lương công nhân của một số ngành dệt may, da giày; nỗi lo về vốn trong đầu tư sản xuất, thu mua nông sản, thủy sản…vì hiện nay rất nhiều DN khó tiếp cận vốn vay ngân hàng. Đặc biệt, vừa qua Nhà nước cho phép ngân hàng, tổ chức tín dụng áp dụng chính sách thỏa thuận lãi suất cho vay thì lãi suất đã đẩy lên 19- 20%/năm. Có Tổng giám đốc than rằng, DN làm gì cho lãi tới trên 20% để trả lãi ngân hàng (?). Lãi suất cao như hiện nay chỉ làm chi phi sản xuất tăng, giảm tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam cho biết, vướng mắc nhất hiện nay là chậm trễ trong cấp phép khai thác mỏ than, mà trong khi chờ giấy phép, DN nghiệp vẫn phải làm trái luật, vẫn phải khai thác đầu vào của sản xuất, vì thế nguy cơ đẩy hàng Việt Nam khó cạnh tranh đối với hàng xuất khẩu của các nước.
Còn theo báo cáo của Cục Điều tiết điện lực và EVN, 2 tháng đầu năm cùng với việc sản xuất hồi phục, nhu cầu điện đang xu hướng tăng cao, điện cho sản xuất tăng khoảng 19%, điện thương phẩm tăng 21%. Những tháng tới nhu cầu điện còn căng thẳng hơn. Nhất tháng 3 là mùa khô hạn, việc trữ nước cho thủy điện gặp khó khăn; trong khi điện NK từ Trung Quốc có khả năng cắt giảm theo hợp đồng.
Tại buổi giao ban, Bộ trưởng đã thông báo một số nội dung chính trong phiên họp thường kỳ tháng 2 của Chính phủ và cho rằng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương trong tháng 3 và những tháng tiếp theo phải kiên quyết thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ. Thủ tướng lưu ý, mặc dù CPI 2 tháng đầu năm chiếm gần một nửa mục tiêu đề ra nhưng nếu hết sức nỗ lực chúng ta vẫn có khả năng đạt được mục tiêu, kiềm chế lạm phát.
Thủ tướng yêu cầu, vì nhập siêu còn cao vì thế phải đẩy mạnh đầu tư, gia tăng sản xuất để giảm nhập siêu, mà biện pháp hữu hiệu nhất là đẩy mạnh XK
Theo Bộ trưởng, nhiệm vụ 10 tháng còn lại của Bộ Công Thương tập trung vào những việc sau:
Một là, khai thác tốt năng lực sản xuất và nhu cầu thị trường, đáp ứng một cách tốt nhất các sản phẩm thiết yếu của nền kinh tế, tập trung đẩy mạnh sản xuất, nhất là sản xuất các mặt hàng xuất khẩu.
Hai là, tăng cường đầu tư xây dựng cơ bản vào những dự án có hiệu quả qua việc tháo gỡ khó khăn về thu sếp vốn, giải phóng mặt bằng; giám sát chặt chẽ tiến độ các dự án đầu tư để sớm huy động vào sản xuất. Tăng cường chỉ đạo thực hiện các dự án trọng điểm.
Ba là, Cục Quản lý thị trường Bộ Công Thương kết hợp với các lực lượng và các bộ, ngành tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu. Vừa qua, Thủ tướng đã giao cho Bộ Tài chính kiểm tra, kiểm soát tất cả các mặt hàng trong danh sách bình ổn giá. Riêng mặt hàng xăng dầu, Thủ tướng giao cho Bộ Công Thương chủ trì trong tổ giám sát giá xăng dầu liên bộ Tài chính- Công Thương.
Bộ Công Thương cũng được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế tiếp tục thực thi các biện pháp nhằm giảm nhập siêu trong thời gian tới, trong đó cần đặc biệt chú ý đến việc áp dụng các hàng rào kỹ thuật phù hợp với quy định quốc tế để hạn chế nhập khẩu các hàng hóa tiêu dùng không thiết yếu.
Về giá điện, Bộ trưởng cho biết, Thủ tướng cam đoan lần điều chỉnh giá điện vừa qua là lần điều chỉnh duy nhất trong năm 2010. Thủ tướng giao cho Bộ Công Thương nghiên cứu lộ trình tăng giá than cho hợp lý.
Bộ trưởng lưu ý, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cần phát huy vai trò chủ đạo, góp phần bình ổn giá và cung ứng đảm bảo hàng hóa, đồng thời kiểm soát giá cả hợp lý. Đối với các địa phương, cần đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát giá. Nếu phát hiện trường hợp tăng giá “ăn theo” bất hợp lý phải xử lý nghiêm.
Theo Bộ trưởng, vừa qua các tỉnh, thành phố đã làm tốt việc chuẩn bị hàng hóa, bình ổn thị trường trong dịp Tết, cần áp dụng biện pháp này một cách thường xuyên với những tháng trong năm.
Để đáp ứng nhu cầu điện cho sản xuất, Bộ trưởng yêu cầu tận dụng, phát huy hết khả năng các nguồn sản xuất điện, Tập đoàn Điện lực, Tập đoàn Dầu khí cần tính toán phù hợp, trì hoãn việc dừng sửa chữa, bảo dưỡng một số nhà máy điện, nhanh chóng đưa các dự án điện gần hoàn thiện đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, Tập đoàn Than và Khoáng sản phải bảo đảm cung cấp than cho các nhà máy nhiệt điện lớn.
Thanh Hương
Tăng cường sản xuất và xuất khẩu, khống chế nhập siêu, hạn chế tăng giá tiêu dùng. Ảnh: Chinhphu.vn