Đường yêu sách 9 đoạn của Trung Quốc trên biển Đông. Ảnh: Thanh Niên
Nhiều người đánh giá cao Ba Thợ Hồ - tuy chỉ là cai của 1 đội thi công xây dựng mà quan tâm tới chuyện chủ quyền quốc gia, trong khi không ít nhà khoa bảng, nhiều vị chức sắc thì gần như không biết, không quan tâm gì đến sự nghiệp, tiền đồ ông cha để lại. Hai Sài Gòn giải thích với bạn mình là quả có chuyện đó – chuyện là thế nầy, trước đây Việt Nam mình đã làm báo cáo xác định vùng lãnh hải của nước ta gởi Tổng thư ký Liên hiệp quốc và Ủy ban ranh giới thềm lục địa của Liên hiệp quốc theo qui định công ước luật biển 1982. Ngày 7/5/2009, Trung Quốc gởi công hàm cho Tổng thư ký Liên hiệp quốc phản đối báo cáo của Việt Nam mình với nội dung: “Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh aa4i đối với các đảo ở miền Nam Trung Hoa – và các vùng nước kế cận và có chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng nước liên quan, cũng như đáy biển và lòng đất đáy biển ở đó”. Chỗ nầy Hai Sài Gòn phải nói rõ, các đảo miền Nam Trung Hoa mà Trung Quốc nói ở đây tức là vùng biển đông của nhiều nước – kèm theo công hàm, còn có bảng đồ hình chữ U, hoặc hình tượng hơn là hình lưỡi bò - áp sát vào các nước Việt Nam - Indonesia, Philippine, Malaysia, Brunei được vẽ lần đầu vào năm 1947.
Trước hết chúng ta – dù rất tôn trọng tình hữu nghị giữa nhân dân 2 nước Việt Nam – Trung Quốc và luôn ứng xử theo nguyên tắc 16 chữ vàng mà lãnh đạo 2 nước đã đề ra - nhưng phải nói rõ cho nhân dân Trung Quốc biết – là đường yêu sách chữ U, hay lưỡi bò mà chính quyền họ vẻ ra là phi lý, là vi phạm luật pháp quốc tế, là vi phạm chủ quyền lảnh hải của nhiều quốc gia ở quanh biển Đông – không có cơ sở pháp lý - ở chỗ nào?
Thứ nhất - dù họ dẫn chứng gì gì đi nữa, nhưng cho đến nay Trung Quốc không trả lời được vị trí tọa độ cũng như vị trí chính của từng đoạn cũng như toàn bộ 9 đoạn trong yêu sách “lưỡi bò” của họ, chẳng hề có văn bản nào của họ qui định hoặc giải thích về 9 đoạn trong yêu sách phi lý. Chính ông Phan Thạnh Anh - một học giả có uy tín của Trung Quốc “ló đuôi” điều phi lý, điều không có cơ sở trong trả lời về vấn đề này như thế nầy: “để lại khả năng đưa ra những điều chỉnh cần thiết trong tương lai”. Vậy đó – dù họ đã chứng minh đủ điều nhưng cuối cùng rồi không biết nó nằm đâu, để dành điều chỉnh sau, và đặc biệt dù họ xác định chủ quyền đã có lịch sử nhưng không được bất kỳ nước nào trong khu vực biết đến và không ai tôn trọng trong thực tế.
Thứ hai- lập luận trong công hàm cũng như trong các hội thảo, Trung Quốc đều yêu cầu xem xét vùng “lưỡi bò” dưới góc độ của luật pháp quốc tế đương đại – tức luật pháp quốc tế vào thời điểm bản đồ này được vẻ ra – tức vào năm 1947 – chứ không thể xem xét theo công ước luật biển 1982 như báo nhân dân Trung Quốc viết ngày 2-4-2009 “người cũ biện pháp cũ, người mới qui định mới”. Điều nầy càng chứng tỏ Trung Quốc vi phạm luật pháp quốc tế hơn, vì thời điểm 1947 luật pháp quốc tế về biển còn tồn tại dưới hình thức qui phạm tập quán, theo đó lãnh hải chỉ có chiều rộng có 3 hải lý thôi, ngoài phạm vi đó là vùng biển quốc tế. Tiến sĩ Diayal của Indonesia viết “Không thể chấp nhận được rằng năm 1947 khi luật pháp nói chung, chỉ ghi nhận lãnh hải 3 hải lý, Trung Quốc lại yêu sách toàn bộ biển Đông được”. Hai Sài Gòn lưu ý bạn bè – là vào thời điểm nầy, luật biển quốc tế không hề điều chỉnh “đáy biển và lòng đất dưới đáy biển” như Trung Quốc yêu sách theo bản đồ “lưỡi bò” hiện nay. Xét theo luật biển quốc tế hiện nay các yêu sách “lưỡi bò” của Trung Quốc hoàn toàn không có cơ sở khoa học, không có giá trị pháp lý và không ai có thể chấp nhận. Brice Claget – một luật sư người Mỹ nhận định: “yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền “lịch sử” và quyền đối với hầu hết biển đông và hoặc đối với đáy biển và lòng đất của nó trái với sự phát triển toàn diện của luật biển quốc tế hiện đại và không thể coi là vấn đề luật pháp nghiêm chỉnh”. Đối với các nước trong khu vực yêu sách của Trung Quốc là trái với tinh thần và nguyên tắc mà chính Trung Quốc đã tuyên bố, ký kết ghi nhớ về ứng xử biển đông gọi tắt là DOC – các nước Asian và Trung Quốc đã có nhiều cố gắng để duy trì hòa bình, ổn định và phát triển hợp tác quốc tế ở biển Đông. Việc Trung Quốc công khai yêu sách “lưỡi bò” chỉ làm tình hình trên biển Đông phức tạp thêm, đi ngược lại xu thế và nỗ lực của các nước trong khu vực. Nghe Hai Sài Gòn giải thích đến đây – Ba Thợ Hồ hỏi một câu: Vậy là chúng ta - các nước ở khu vực biển Đông, nói không với cái “lưỡi bò” của Trung Quốc chớ gì? Nhiều anh trong bàn đều nói: “Biết rồi mà còn làm bộ hỏi”./.
Hai Sài Gòn