Thôn Trung Hà, xã Tiến Thịnh có hơn 20 ha đất bãi bồi ven sông, đã giao cho nhân dân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp. Đầu năm 2003, chi bộ thôn Trung Hà họp và đề xuất Đảng ủy, UBND xã Tiến Thịnh cho chuyển đổi đất bãi để cho thuê khai thác sản xuất gạch. Căn cứ báo cáo, đề xuất của thôn Trung Hà, UBND xã Tiến Thịnh đã họp, thống nhất báo cáo với Đảng ủy xã cho chuyển đổi mục đích đất bãi. Tháng 5- 2003, Đảng ủy xã ra Nghị quyết về việc đề nghị cải tạo đất bãi thôn Trung Hà, giao UBND xã làm các thủ tục cần thiết trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. 2 tháng sau đó, Hội đồng nhân dân xã họp thông qua Nghị quyết. Trên cơ sở đó, thôn và xã đã thống nhất giá cho thuê đất là 7,2 triệu đồng/sào (360 m2).
Tháng 8-2003, ông Trần Văn Phú, Chủ tịch UBND xã Tiến Thịnh (ông Phú làm Chủ tịch xã nhiệm kỳ 1999-2004), trên cơ sở đơn xin thuê đất của HTX Trung Hà, đã ký tờ trình gửi cấp có thẩm quyền. Tuy nhiên, khi chưa được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt thì từ tháng 10 đến tháng 12-2003, ông Phú cùng 6 cán bộ xã, thôn, trong đó có ông Nguyễn Văn Chiều, cán bộ địa chính xã; ông Đỗ Xuân Tuấn, Trưởng thôn Trung Hà; đã ký 29 hợp đồng cho thuê đất bãi để sản xuất gạch tại chỗ trong thời gian 5 năm, độ sâu khai thác 2 mét với tổng diện tích hơn 173.000 m2. Số tiền thu được hơn 3,4 tỷ đồng. Từ tháng 3-2004 đến tháng 6-2008, cán bộ xã Tiến Thịnh và thôn Trung Hà đã tự ý ký 28 hợp đồng cho các cá nhân thuê hạ cốt đất bãi với tổng diện tích hơn 42.000 m2; số tiền thu gần 700 triệu đồng. Bản thân cán bộ HTX Trung Hà trong thời gian từ năm 2003 đến năm 2008 cũng tự ý thu và chi từ việc xử lý vi phạm, ký cược đảm bảo san gạt mặt bằng sau khi hết hạn hợp đồng của các chủ thuê đất sản xuất gạch là hơn 465 triệu đồng.
Ngày 2-10, sau quá trình tiếp nhận đơn thư của người dân và tổ chức điều tra, CQĐT CAH Mê Linh đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với các ông Trần Văn Phú, nguyên Chủ tịch xã Tiến Thịnh; ông Nguyễn Văn Chiều, cán bộ địa chính xã; và ông Đỗ Xuân Tuấn, Trưởng thôn Trung Hà, về tội danh lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. CQĐT CAH Mê Linh bước đầu xác định, các cá nhân trên đã ký các hợp đồng cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái quy định pháp luật với diện tích hơn 200.000 m2; thu - chi trái quy định số tiền hơn 4,6 tỷ đồng. Hậu quả làm hủy hoại đất với diện tích lớn, gây thất thu ngân sách, gây nghi ngờ, bức xúc trong dư luận người dân. Chỉ huy CAH Mê Linh cho biết, tiêu cực liên quan đến đất đai tại xã Tiến Thịnh đang được cơ quan công an khẩn trương khai thác mở rộng.
Trước khi những tiêu cực ở xã Tiến Thịnh bị phanh phui, cũng trên hệ thống các xã có đất bãi nằm dọc tuyến đê sông Hồng, CQĐT CAH Mê Linh đã lật tẩy hàng loạt sai phạm của cán bộ thôn, xã Tráng Việt. 2 “đời” chủ tịch xã Tráng Việt nhiệm kỳ 1999-2004 và nhiệm kỳ 2004-2009 đã bị khởi tố về tội danh lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cũng bị khởi tố về tội danh này là ông Nguyễn Đức Xuyên, Trưởng thôn Đông Cao. CQĐT CAH Mê Linh xác định 3 cá nhân trên đã có hành vi sai phạm nghiêm trọng trong việc bán đất trái quy định tại khu Hương Đăng; cho thuê đất không được cấp có thẩm quyền cho phép và cho thuê đất trái quy định của cấp có thẩm quyền.
Cụ thể, ông Nguyễn Trung Thực, Chủ tịch UBND xã Tráng Việt nhiệm kỳ 1999-2004 đã thiếu trách nhiệm trong việc quản lý đất đai, tài chính để cấp dưới bán hơn 10.000 m2 đất chuyên dùng tại trạm xá cũ thành đất thổ cư, gây thất thu ngân sách gần 900 triệu đồng. Năm 2002 và 2003, ông Thực đã hai lần ký hợp đồng kinh tế chuyển quyền sử dụng đất trái pháp luật cho các cá nhân thuê khai thác để sản xuất vật liệu xây dựng với tổng diện tích hơn 182.000 m2, gây thất thu ngân sách gần 1,3 tỷ đồng. CQĐT làm rõ, tổng giá trị 2 bản hợp đồng là gần 1,4 tỷ đồng, nhưng chỉ có chưa đến 60 triệu đồng được nộp vào kho bạc. Bị can Nguyễn Trung Thực phải chịu trách nhiệm về hành vi gây hậu quả làm mất quyền quản lý của Nhà nước về đất đai với tổng diện tích hơn 193.000 m2, gây thất thu ngân sách hơn 2,1 tỷ đồng.
Tiếp quản “cơ ngơi” của ông Thực là ông Ngô Văn Siêm, Chủ tịch UBND xã Tráng Việt nhiệm kỳ 2004-2009. Trong thời gian đương chức, ông Siêm đã tham gia việc bán đất chuyên dùng của trạm y tế đồng thời 4 lần tự ký hợp đồng cho các cá nhân thuê để sản xuất gạch, san nền khi không được cấp có thẩm quyền cho phép với tổng diện tích gần 50.000 m2, gây thất thu ngân sách 280 triệu đồng. Ngoài ra, ông Siêm còn ký một hợp đồng cho thuê diện tích hơn 160.000 m2 đất trái với quyết định của UBND huyện Mê Linh. CQĐT CAH Mê Linh đang hoàn tất hồ sơ, đề nghị VKSND truy tố bị can Siêm về hành vi gây hậu quả mất quyền quản lý của Nhà nước về đất đai với tổng diện tích hơn 60.000 m2, gây thất thu ngân sách gần 1,2 tỷ đồng.
Bị can thứ 3 trong vụ án này là ông Nguyễn Đức Xuyên, Trưởng thôn Cao Đông. Ông Xuyên bị xác định phải chịu trách nhiệm về hành vi gây hậu quả làm mất quyền quản lý của Nhà nước về đất đai với tổng diện tích hơn 182.000 m2, gây thất thu ngân sách gần 1,3 tỷ đồng. Được biết, sau khi sai phạm của những cá nhân trên bị lật tẩy, Huyện ủy - UBND huyện Mê Linh đã ban hành chỉ đạo đối với các xã, thị trấn về bảo vệ đất đai khu vực bờ sông nói riêng và địa bàn huyện nói chung. Cùng với đó, CAH Mê Linh đang tích cực phối hợp cùng lực lượng nghiệp vụ CATP tiếp tục đấu tranh, đưa những “con sâu đất” ra xử lý trước pháp luật.