Mất mua
Ông Hoàng Trọng Dị, Chủ nhiệm Hợp tác xã Thủy Biều nhận định: “Năm nay thanh trà giảm khoảng 80% năng suất do biến đổi khí hậu, thời tiết nắng nóng kéo dài khiến cây ra ít hoa, tỷ lệ đậu quả thấp”.
Hiện Thủy Biều có 147ha thanh trà, bình quân mỗi hecta cho thu nhập 90-100 triệu đồng/vụ, có những vườn cho thu nhập 180-200 triệu đồng. Năm 2009, tổng thu nhập từ thanh trà của phường là 8,6 tỷ đồng. Năm nay do mất mùa nên thu nhập ước chỉ bằng 30% so với năm 2009.
Khảo sát tại các thôn Trung Thượng, Đông Phước I Đông Phước II thấy các vườn thanh trà rất thưa quả. Không những thế, do nắng nóng kéo dài, nhiều vườn bị vàng lá, có vườn cây bị còi do bà con trồng quá dày.
Ông Dị cho biết thêm, một trong những nguyên nhân dẫn đến thanh trà cho năng suất thấp là do bà con thiếu vốn đầu tư chăm sóc, thậm chí không ít người phải bán non để có tiền trang trải cuộc sống. Quả thực một số vườn do thiếu người chăm sóc nên bà con bán trước mùa vụ, nhưng không phải chủ vườn nào cũng thiếu người làm. Ở Thủy Biều nhiều hộ dân sống bằng thu nhập chính là vườn thanh trà, khi những đồng vốn thu hoạch từ mùa vụ trước đã cạn nhưng không có nguồn vay thêm, họ buộc phải bán thanh trà sớm mặc dù biết bán non là thiệt.
Ông Trần Văn Cường, ở thôn Trung Thượng vừa chăm sóc cây vừa nói: “Trong lúc các loại vật tư nông nghiệp đua nhau tăng vùn vụt thì giá thanh trà qua nhiều năm vẫn vậy. Trước mùa thu hoạch, dân thường kẹt vốn, giá như cấp trên có nguồn vốn cho vay đầu tư sản xuất, đồng thời tổ chức thu mua sản phẩm thì hay biết mấy”.
Đầu ra chưa ổn định
Thanh trà có hương vị ngon ngọt, nhãn hiệu đã được nhà nước bảo hộ nhưng thời gian qua cả người trồng và chủ thương hiệu (Hợp tác xã Nông nghiệp Thủy Biều) vẫn gặp nhiều khó khăn và lúng túng trong việc tìm kiếm thị trường.
Vào tháng 7 âm lịch (qua lễ Vu Lan), thanh trà bước vào độ chín, lúc này ăn mới thực sự ngon, đây cũng là thời điểm thu hoạch. Tuy nhiên, ở Thủy Biều do chưa có ai tổ chức thu gom sản phẩm, nên người dân phải tự xoay xở tìm nơi tiêu thụ. Từ tháng 8-10 dương lịch, trên các trục đường chính và các chợ đầu mối như Đông Ba, An Cựu, thanh trà được người dân bày bán la liệt. Người bán giỏi mỗi ngày cũng chỉ được khoảng 200 quả.
Ông Dị trăn trở: “Vấn đề đầu ra cho thanh trà đang khiến HTX lúng túng. Chúng tôi có trách nhiệm quảng bá thương hiệu và tìm kiếm thị trường cho sản phẩm nhưng do thiếu vốn, đội ngũ cán bộ yếu nên chỉ có thể tổ chức tìm kiếm thị trường từ các đơn đặt hàng và quảng bá thương hiệu thông qua hội chợ. Việc người dân đưa thanh trà về chợ bán, HTX chỉ có thể giúp bằng cách gửi đơn tường trình chính quyền xã, chọn mặt bằng ổn định.
Về việc tìm giải pháp tổ chức đầu ra và nâng cao giá trị cho thanh trà, ông Dị cho biết: “Năm nay, HTX tiếp tục làm thủ tục đăng ký chất lượng để đưa thanh trà vào các siêu thị tiêu thụ. Trong mùa vụ này, HTX sẽ triệu tập các hộ trồng, nắm tổng sản lượng để dán nhãn hiệu thương hiệu nhằm nâng cao giá trị cho loại trái cây đặc sản này, hạn chế việc bán tự do khiến thanh trà dễ bị trà trộn với các loại bưởi khác. Hiện HTX đã nhận được đơn đặt hàng của hai đại lý ở Nghệ An và Hà Nội, giúp nhà vườn tiêu thụ hơn 1 tấn (12.000-14.000 quả) thanh trà”. Hy vọng, với những giải pháp này, việc tiêu thụ thanh trà sẽ thuận lợi hơn.
Tứ Mỹ