Trên địa bàn TPHCM, hiện có nhiều doanh nghiệp được giao hoặc cho thuê những mặt bằng có vị trí đắc địa tại trung tâm TP, tuy nhiên trong quá trình sử dụng, những đơn vị này đã bộc lộ năng lực quản lý yếu kém dẫn đến lãng phí, thậm chí cho thuê lại để hưởng chênh lệch. Điển hình là hai mặt bằng số 8 và số 12 đường Lê Duẩn, quận 1 - TPHCM có tổng diện tích hơn 5.000 m2.
Nhiều doanh nghiệp đang hưởng lợi từ việc cho thuê lại khu nhà, đất công số 8 Lê Duẩn. Ảnh: T.THẠNH
Lãi ròng từ đất công
Khu nhà đất số 8 và 12 Lê Duẩn là tài sản thuộc sở hữu Nhà nước được giao cho Công ty Quản lý Kinh doanh nhà (QLKDN) TPHCM quản lý và cho thuê theo chức năng của công ty. Tuy nhiên nhiều năm qua, “ông chủ” này đã gần như mất tất cả các quyền của mình, còn người được cho thuê lại mặc sức hưởng lợi từ hai khu đất trên. Cụ thể, tại khu nhà đất số 8 Lê Duẩn hiện có 3 đơn vị thuê lại là Công ty Cổ phần Thiết bị phụ tùng Sài Gòn, Công ty Cổ phần Kim khí TPHCM và Công ty Cổ phần Hóa chất vật liệu điện TP.
Theo tài liệu mà chúng tôi có được, trong quá trình sử dụng, các đơn vị này tiếp tục cho một số đơn vị khác thuê lại một phần diện tích để làm văn phòng. Riêng Công ty Cổ phần Hóa chất vật liệu điện còn cho DNTN nhà hàng Phương Hà thuê một phần diện tích kinh doanh nhà hàng Hàn Quốc từ năm 2004.
Tương tự, mặt bằng số 12 cũng được Công ty Cổ phần Vận tải xăng dầu Vitaco thuê lại. Hiện đơn vị này cho thêm 2 đơn vị khác sử dụng một phần diện tích làm văn phòng. Ngoài ra, còn có hàng chục đơn vị khác thuê để mở trụ sở kinh doanh, văn phòng giao dịch và để tình trạng xuống cấp khá nhếch nhác, ảnh hưởng đến bộ mặt trung tâm TP.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện giá mỗi mét vuông đất tại đây khoảng trên 30 lượng vàng. Như vậy, giá trị toàn bộ khu đất ước hơn 4.000 tỉ đồng. Còn nếu cho thuê lại giá thấp nhất là 15 USD/m2/tháng, hằng tháng, các công ty cho thuê lại đất công đã bỏ túi số tiền không nhỏ.
“Chủ đất” cầu cứu
Trước thực trạng trên, UBND TPHCM đã có chủ trương thu hồi các mặt bằng trên để thực hiện theo quy hoạch là xây dựng khách sạn 5 sao. Công ty QLKDN TP cũng đã tiến hành thanh lý hợp đồng thuê nhà và đề nghị bàn giao mặt bằng trống, tuy nhiên đã nhiều năm qua, các đơn vị thuê lại vẫn cố tình trì hoãn, thậm chí “quên” cả việc đóng tiền thuê nhà, đất.
Do đó, tháng 7-2009, Công ty QLKDN TP đã báo cáo UBND TP, Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng TP để... cầu cứu về hướng xử lý. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Giám đốc Công ty QLKDN TP, bức xúc: “Không chỉ có hai khu đất số 8 và số 12 Lê Duẩn, hiện còn hàng chục khu đất khác cũng trong tình trạng tương tự. Công ty đã sử dụng nhiều biện pháp ngăn chặn nhưng một số doanh nghiệp cũng rất linh hoạt đối phó, trước kia làm hẳn hợp đồng cho thuê lại, khi công ty yêu cầu chấm dứt, có đơn vị lại núp dưới hình thức... liên doanh, liên kết”.
Do tính chất phức tạp, sau khi cùng các bên ngồi lại để thảo luận về hướng giải quyết nhằm tránh lãng phí cho khu đất trị giá ngàn vàng, cuối năm 2009, UBND TPHCM đã ban hành công văn yêu cầu 4 đơn vị trên chấm dứt việc cho thuê lại tại khu nhà và thanh lý hợp đồng cho thuê lại, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về tiền thuê nhà, đất với Công ty QLKDN TP theo quy định.
Song dường như mọi việc đến nay vẫn nằm trên giấy. Điều này đồng nghĩa với việc Nhà nước thất thu, còn doanh nghiệp tiếp tục “hái” vàng.