Theo Quyết định số 02/UBTP-DS ngày 10-1-2002 của Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao: Ngày 11-4-1977, UBND tỉnh Sông Bé (cũ) có quyết định số 172/QĐUB tạm giao cho Tổ hợp sản xuất bột cỏ (do ông Nguyễn Công Đoàn đại diện) 50 ha đất tại xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Sông Bé để ông Đoàn tổ chức trồng cỏ và sản xuất bột cỏ cung cấp cho tỉnh Sông Bé. Sau khi được giao đất, ông Đoàn đã khai hoang trồng cỏ và xây dựng nhà xưởng để sản xuất. Năm 1980 ông Đoàn đi Hà Nội chữa bệnh, UBND huyện Bến Cát cho rằng ông Đoàn vượt biên nên đã ra Quyết định số 217/QĐ-UB ngày 12-6-1980 kiểm kê và quản lý toàn bộ tài sản trong cơ sở sản xuất của ông Đoàn bao gồm: Nhà xưởng, máy móc, 56,5 ha đồng cỏ voi đang tươi tốt, 150 ha đồng cỏ cải tạo và 13 ha mía. Ngày 10-4-1985, UBND tỉnh Sông Bé ra quyết định số 20/QĐ-UB giao 387 ha đất mà ông Đoàn đã khai hoang cho Trung tâm nghiên cứu trâu và đồng cỏ quản lý sản xuất. Sau khi bị kê biên ông Đoàn có đơn khiếu nại. Năm 1985 Sở Nông nghiệp tỉnh Sông Bé giải quyết trả lại cho ông Đoàn một số tài sản gồm: 100 tấm tole cũ, 5000 viên gạch, một số cột gỗ tròn và 50.000 đồng. Ông Đoàn tiếp tục khiếu nại đến Thanh tra và UBND tỉnh Sông Bé. Chủ tịch UBND tỉnh Sông Bé đã có Quyết định 1929/PD ngày 17-10-194 bồi thường cho ông Đoàn tiền công khai hoang 219,5 ha đất; trị giá nhà xưởng, máy móc, tổng cộng với số tiền là 459.624.000 đồng. Ông Đoàn tự nguyện hiến cho Nhà nước 150.000.000 đồng, nhận 309.624.000 đồng. Ông Đoàn tiếp tục khiếu nại về chi phí trồng, cải tạo đồng cỏ. UBND tỉnh ra quyết định 2780/QĐUB ngày 23-7-1996 bác đơn của ông Đoàn, và ông Đoàn đã khởi kiện ra Tòa.
Vụ kiện đã qua nhiều lần xét xử: Bản án hành chính sơ thẩm số 01/HCST ngày 5-5-1997, TAND tỉnh Bình Dương đã hủy quyết định 2780 của UBND tỉnh, yêu cầu UBND tỉnh có trách nhiệm tiếp tục giải quyết các yêu cầu bồi thường của ông Đoàn. Bản án hành chính phúc thẩm số 01/HCPT ngày 3-1-1998, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP Hồ Chí Minh hủy quyết định 217/QĐUB ngày 12-6-1980 của UBND huyện Bến Cát và Quyết định số 20/ QĐUB ngày 10-4-1985 của UBND tỉnh Sông Bé giao hồ sơ vụ án cho TAND tỉnh Bình Dương điều tra, xét xử lại. Bản án dân sự sơ thẩm số 02/DSST ngày 3-5-1999, TAND tỉnh Bình Dương buộc UBND tỉnh Bình Dương bồi thường thiệt hại cho ông Nguyễn Công Đoàn tiền chi phí khai hoang, đầu tư trồng cỏ 50 ha và máy móc nhà xưởng, tổng cộng 762.974.000 đồng. Bản án phúc thẩm số 168/DSPT ngày 2-11-1999 Tòa phúc thẩm TAND Tối cao sửa một phần án dân sự sơ thẩm, buộc UBND tỉnh Bình Dương bồi thường thiệt hại chi phí trồng cỏ voi cho ông Đoàn với 56,5 ha là 630.088.000 đồng. Quyết định giám đốc thẩm số 02/UBTP-DS ngày 10-1-2002 Ủy ban thẩm phán TAND Tối cao buộc UBND tỉnh Bình Dương bồi thường cho ông Đoàn chi phí khai hoang, đầu tư trồng cỏ 50 ha, máy móc, nhà xưởng, tổng số tiền là 762.974.000 đồng; khấu trừ 459.624.000 đồng, còn bồi thường cho ông Đoàn 303.350.000 đồng.
Mặc dù quyết định này đã qua 7 năm, đã hết thời hiệu kháng nghị, nhưng ông Đoàn vẫn chưa nhận được số tiền trên. Trong khi đó, với ông Đoàn, đã phải chịu nhiều oan trái. Ông bị bệnh, được chính Ty Nông nghiệp tỉnh Sông Bé cho đi chữa bệnh thì chính quyền huyện lại kê biên tịch thu tài sản. Hơn 8 tháng sau, ông bị công an tỉnh bắt giam. 3 năm sau ông được thả ra mà không lời giải thích. Trong đơn khiếu nại gửi Báo ĐĐK, ông viết “ Cho đến bây giờ tôi vẫn không biết nguyên nhân vì sao huyện Bến Cát lại ra quyết định kê biên quản lý tài sản của Tổ hợp bột cỏ Dân Sinh mà tôi là người đại diện? Quyết định số 217/QĐUB của UBND huyện Bến Cát ra ngày 12-6-1980 nhưng đến đầu tháng 2-1981 , tức 8 tháng sau, công an Sông Bé mới bắt tôi... Nếu suy luận, đây chỉ là một kịch bản để hợp thức hóa của Quyết định 217/QĐUb của UBND huyện Bến Cát?...Như vậy tài sản gồm đồng cỏ, ruộng mía, nhà xưởng , máy móc... của Tổ hợp bột cỏ Dân Sinh càng không thể là tang vật của “vụ án” vượt biên? Mặc dù vụ án “ vượt biên” trên thực tế là không có. Dù vậy tôi vẫn thông cảm với Nhà nước không đòi bồi thường về hậu quả của việc bắt oan sai (thực ra đây mới là thiệt hại lớn nhất cả về tinh thần lẫn vật chất của cá nhân tôi), song còn thiệt hại về vật chất của tập thể bà con trong Tổ hợp bột cỏ Dân Sinh mà tôi là người đại diện và chịu trách nhiệm thì tôi không thể gánh vác hết được”.
Được biết sau sự vụ xảy ra, ông Đoàn đã bán tài sản, nhà cửa, đất đai để khắc phục một phần hậu quả cho bà con. Qua 5 phiên Tòa xét xử, các cấp Tòa đều đã tuyên UBND tỉnh Bình Dương bồi thường cho ông Đoàn. Dù số tiền bồi thường như đã nêu là chưa thỏa đáng, nhưng đến nay ông chưa được nhận.
Đề nghị Cục Thi hành án Bộ Tư pháp cần kiểm tra vụ án nói trên, yêu cầu UBND tỉnh Bình Dương thi hành án, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và đảm bảo quyền lợi cho ông Nguyễn Công Đoàn.
K.Long