Đây được xem là thành công lớn của Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn trong chuyến công du Ấn Độ vừa kết thúc ngày 20-7, đồng thời thể hiện cam kết của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma với Niu Đê-li.
Trong những trụ cột hợp tác nêu trên, thỏa thuận về lĩnh vực quốc phòng được xem là quan trọng hơn cả, mở đường cho Oa-sinh-tơn bán các loại vũ khí tối tân cho Niu Đê-li trong bối cảnh quốc gia Nam Á này đang nỗ lực hiện đại hóa quân đội. Thỏa thuận cũng cho phép Mỹ giám sát, để bảo đảm các loại vũ khí và công nghệ quân sự hiện đại bán cho Ấn Độ được sử dụng đúng mục đích và ngăn chặn khả năng chuyển giao cho bên thứ ba. Chính phủ Ấn Độ có kế hoạch chi hơn 30 tỷ USD trong vòng 5 năm tới để nâng cấp kho vũ khí, trong đó khoảng 10 tỷ dùng để mua 126 máy bay chiến đấu đa năng. Bà Hi-la-ri Clin-tơn đã thông báo việc Niu Đê-li thông qua hai địa điểm để các công ty Mỹ xây dựng các nhà máy điện hạt nhân trị giá hàng chục tỷ USD trong khuôn khổ Hiệp định hợp tác hạt nhân dân sự Mỹ - Ấn.
Rõ ràng, xét trên nhiều phương diện, chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng H. Clin-tơn đã gặt hái thành công ngoài mong đợi. Lần đầu tiên trong 30 năm qua, Mỹ sẽ cung cấp các lò phản ứng và nhiên liệu hạt nhân cho đồng minh tại khu vực Nam Á. Bước tiến này sẽ giúp hai nước đáp ứng những thách thức về năng lượng và an ninh trong thế kỷ XXI. Bên cạnh đó, hợp tác năng lượng hạt nhân sẽ mang lại cơ hội thương mại trị giá hàng tỷ USD cho các công ty Mỹ mà cụ thể nhất là giúp 2 tập đoàn Lockheed Martin Corp và Boeing Co vượt qua nhiều nhà thầu của Nga, Pháp, Thụy Điển và Anh để cung cấp 126 máy bay chiến đấu đa năng cho Ấn Độ…
Trên phương diện khác, với việc đạt được nhiều thỏa thuận, thắt chặt mối quan hệ đối tác chiến lược với Niu Đê-li, Oa- sinh-tơn đã khẳng định vị trí của mình ở một địa bàn chiến lược. Ai cũng biết, sau sự kiện 11-9, Mỹ đang từng bước dịch chuyển trọng điểm sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ấn Độ với vị trí địa lý và các ưu thế, hiện rất có giá trị với Oa-sinh-tơn trong thực hiện các chiến lược toàn cầu. Một trật tự hạt nhân toàn cầu mới là điều Nhà Trắng đang mong muốn tạo dựng; do đó, việc triển khai cụ thể Hiệp định hợp tác hạt nhân dân sự Mỹ- Ấn không nằm ngoài quỹ đạo đó. Thiết lập một mặt trận mới tại Nam Á sẽ giúp Oa-sinh-tơn hóa giải dần từng bước gánh nặng khi phải đương đầu với CHDCND Triều Tiên và I-ran trong cơ chế hạt nhân toàn cầu hiện nay.
Trung Hiếu