Niềm hoan hỷ
Chiếc đồng hồ đếm ngược trên truyền hình Iraq đã tiến đến con số 0 vào đúng nửa đêm - thời hạn lính Mỹ phải chấm dứt hoạt động tham chiến ở các thành phố, thị trấn của Iraq và rút về các căn cứ quân sự bên ngoài các thành phố.
“Việc rút quân của binh lính Mỹ khỏi các thành phố đã hoàn tất sau những cống hiến của họ vì lợi ích an ninh. Chúng ta đang kỉ niệm thời khắc phục hồi chủ quyền”, Sadiq al-Rikabi, cố vấn cấp cao của Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki cho biết.
Đêm hôm qua, bầu trời Baghdad nhuốm màu pháo bông rực rỡ - chứ không phải khói bom như những đêm khác - và hàng ngàn người đã tham dự một bữa tiệc tại một công viên để lắng nghe các nghệ sỹ hát những bài ca yêu nước.
“Tất cả chúng tôi đều hạnh phúc trong ngày này từ người Shiites, Sunnis đến người Kurds. Người Mỹ đã làm hại chúng tôi và xỉ nhục chúng tôi quá nhiều”, Waleed al-Bahadili, một người dân Iraq xúc động nói.
“Việc rút quân của lực lượng Mỹ là một điều gì đó đã được mọi người dân Iraq từ đàn ông tới phụ nữ từ người già đến trẻ nhỏ đều chờ mong. Tôi cảm tưởng như ngày 30/6 giống như một đám cưới”, Ahmed Hameed, 38 tuổi, tại quận Karrada, Baghah nói.
Còn một người dân trở về từ Ai Cập bày tỏ: “Đây là bằng chứng cho thấy người dân Iraq có thể kiểm soát tình hình an ninh tại đất nước”.
Thủ tướng Al-Maliki đã thông báo một ngày nghỉ lễ và tuyên bố ngày 30/6 là “Ngày Chủ quyền Quốc gia…Chủ quyền của chúng ta đã bắt đầu và…chúng ta nên hướng tới xây dựng một nhà nước hiện đại và hưởng nền an ninh mà chúng ta đã có được”.
Buổi chuyển giao quyền lực đêm hôm qua đã đong đầy niềm tự hào vào mỗi người dân Iraq, nhưng cũng kèm cả nỗi lo lắng rằng, lực lượng của chính phủ chưa sẵn sàng và bạo lực sẽ gia tăng. Người Shiitte lo sợ sẽ có nhiều vụ đánh bom từ phía các phiến quân Sunni hơn, còn người Sunni thì hoang mang khi lực lượng an ninh Iraq với thành phần những người Shiitte chiếm đa số sẽ cho họ ít sự bảo vệ.
…xen lẫn những lo lắng
Nếu người Iraq có thể kìm chế được bạo lực trong vài tháng tới, điều đó như cho thấy đất nước này cuối cùng đang đi tới con đường ổn định. Nếu họ thất bại, điều đó lại là một thử thách đối với Tổng thống Mỹ Barack Obama trước những cam kết chấm dứt cuộc chiến tranh nhiều chỉ trích của ông, cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng của hơn 4.300 người Mỹ và hàng chục ngàn người Iraq.
Thời điểm 30/6 được xem là mốc quan trọng trong hành trình của Iraq hướng tới giành chủ quyền hoàn toàn, thoát khỏi sự chiếm đóng của quân đội Mỹ.
Trong một lễ kỷ niệm giàu tính biểu tượng, Chỉ huy quân đội Mỹ tại Baghdad, tướng Daniel Bolger đã trao cho người đồng cấp chìa khóa của một tòa nhà của Bộ Quốc phòng cũ từng được xem như căn cứ chung.
“Trước thềm ngày 30/6/2009 theo thỏa thuận an ninh giữa Mỹ và Iraq, người dân Iraq chính thức kiểm soát Baghdad”, Bolger nói.
Theo một hiệp ước an ninh có hiệu lực từ tháng 1/2009, quân chiến đấu Mỹ phải rời khỏi các thị trấn và thành phố Iraq vào ngày 30/6/2009 và tái triển khai tại các căn cứ bên ngoài. Tuy nhiên, quân chiến đấu Mỹ sẽ không rút ra quá xa các thành phố, để có thể sẵn sàng hỗ trợ tác chiến cho các lực lượng an ninh Iraq khi cần thiết. Một số lượng quân Mỹ nhất định sẽ ở lại trong các thành phố để “cố vấn và huấn luyện” cho các đơn vị Iraq. Đây là bước tiến lớn đầu tiên hướng tới việc binh lính Mỹ rút hoàn toàn khỏi Iraq vào ngày 31/12/2011. TT Obama từng nói, toàn bộ binh lính Mỹ sẽ rút khỏi Iraq vào cuối tháng 8/2010.
Hiện có nhiều lo ngại rằng, khoảng 650.000 binh lính Iraq chưa sẵn sàng duy trì ổn định và đối phó với quân phiến loạn trên đất nước mình.
Về cá nhân mà nói, nhiều quan chức Mỹ quan ngại, người Iraq có thể bị lấn áp nếu bạo lực gia tăng, bởi nhiều năm nay họ đã trông cậy vào người Mỹ trong nhiều vấn đề.
“Tôi nghĩ họ đã sẵn sàng”, đặc phái viên Mỹ Christopher Hill trả lời phỏng vấn AP hôm 29/07. Ông nói, mối quan tâm lớn nhất của ông là chưa có những tiến triển trong nỗ lực hòa giải người Shiite, Sunni và Kurds.
Mặc dù có nhiều lo lắng, song Thủ tướng al-Maliki và người dân Iraq vẫn vui mừng khi chứng kiến binh lính Mỹ rời đi, đồng thời hối thúc nhân dân Iraq sẵn sàng đối phó với bất kỳ cuộc bạo lực gia tăng nào.
