Với lệnh trừng phạt mới, Mỹ trao quyền cho các ngân hàng Mỹ được đóng băng toàn bộ tài sản có liên quan đến Chính phủ Iran, đồng thời trám những lỗ hổng mà Iran từ trước đến nay đã tận dụng để lưu chuyển tiền bất chấp những thắt chặt tài chính mà Mỹ và châu Âu ban hành trước đó.
Ông Nigel Kushner, tổng giám đốc công ty luật Whale Rock Legal (Anh) có khách hàng là những công ty châu Âu giao dịch hợp pháp với Iran, nhận định: “Các tác động thực tiễn có ý nghĩa không quan trọng bằng thông điệp gửi tới Iran. Đó là một tuyên bố chiến tranh kinh tế”. Ông Kushner dự đoán “một phản ứng nghiêm trọng của Iran” có thể gồm vài cuộc tập trận hải quân hoặc những lời đe dọa liên quan đến eo biển Hormuz. Cuối tuần qua, Iran đã điều tàu chiến tới Arập Saudi, tập trận hải quân gần eo biển Hormuz, đưa tin về việc sản xuất hàng loạt tên lửa đối hạm…
Giới phân tích cho rằng càng nhiều biện pháp trừng phạt được ban hành và chứng tỏ hiệu quả, kế hoạch tấn công Iran của Israel sẽ bị trì hoãn. Tuy nhiên, phát ngôn viên Nhà Trắng, ông Jay Carney, phủ nhận những ý kiến cho rằng những lệnh trừng phạt mới của Mỹ là dấu hiệu cho thấy sự lo ngại tăng cao về cuộc tấn công của Israel. “Đây chỉ là một bước trong kế hoạch tăng cường trừng phạt lên Iran của chúng tôi”. Ông Carney khẳng định lệnh trừng phạt của Mỹ lên Iran đã siết chặt nền kinh tế Iran và làm trầm trọng sự căng thẳng giữa nội bộ lãnh đạo Iran.
Trước lệnh trừng phạt mới từ Mỹ, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Iran Ramin Mehmanparast nói: “Đây chỉ là một hành động thù địch khác, một cuộc chiến tâm lý chứ không gây ra tác động gì. Trừng phạt không thể ảnh hưởng đến chương trình hạt nhân của chúng tôi”. Quốc hội Iran ngày 7.2 tuyên bố sẵn sàng ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu sang một số quốc gia châu Âu.
Theo Israel, trừng phạt chỉ càng cho Iran thêm thời gian để di chuyển các chương trình hạt nhân của mình xuống mặt đất, tránh khỏi tầm không kích của Israel. Hôm 6.2, cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) khẳng định Iran đang di chuyển cơ sở hạt nhân của mình từ cơ sở chính là nhà máy ngầm Natanz xuống một cơ sở khác sâu hơn 67m ở gần thành phố Qom.
Các thương nhân châu Á có làm ăn với Iran nhận định việc giao thương giữa Iran với châu Á sẽ chậm lại với lệnh trừng phạt mới này của Mỹ. Iran sẽ buộc phải thanh toán bằng ngoại tệ có tính thanh khoản thấp, khiến cho chi phí tăng.
“Tôi có thể nhận được hàng hóa từ Iran. Nhưng làm sao để thanh toán mới là vấn đề”, một thương buôn quặng sắt từ New Delhi nói. Reuters ngày 7.2 đưa tin một số đơn vị xuất khẩu gạo Ấn Độ đã nhận được báo cáo nợ từ khách hàng Iran, sau khi đồng rial bị phá giá vào tháng 1. Tổng giá trị số nợ là 114 triệu USD cho những chuyến tàu trong thời hạn hợp đồng hồi tháng 10 và tháng 11. Ấn Độ là nước cung cấp gạo hàng đầu cho Iran.
Những nhà máy lọc dầu Hàn Quốc tiếp tục chi trả cho những chuyến tàu chở dầu bằng tiền won, đồng tiền mà các ngân hàng không thể vận chuyển hợp pháp về Tehran. “Chúng tôi sẽ không thực hiện rửa tiền với Iran, và những tài khoản tiền won của chúng tôi không liên quan gì đến các lệnh trừng phạt của Mỹ”, một đại diện ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nói.
Tại Trung Quốc, chỉ có một số ngân hàng sẵn sàng xử lý thanh toán cho những lô hàng của Iran, và điều này phải được sàng lọc để bảo đảm không một cái tên nào của phía đối tác xuất hiện trong danh sách trừng phạt chính thức. Khách hàng buộc phải làm bảo lãnh rằng bất kỳ tổn thất nào từ lệnh cấm thì Iran sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn. Những đơn vị Trung Quốc mua quặng sắt thô của Iran phải trả trước 25% tiền, phần còn lại được dàn xếp bằng tiền dirham ở Dubai về việc xuất trình đơn vận chuyển.
Nếu thương mại với Iran bị chậm lại, thì đó sẽ là vấn đề nghiêm trọng đối với Iran, hơn là khách hàng của họ. 30% quặng sắt của Iran được bán sang Trung Quốc, nhưng chỉ chiếm khoảng 3% lượng nhập khẩu của nước này. Tuy nhiên, dầu thô của Iran vẫn là một nguồn quan trọng của các nhà mua châu Á, chiếm khoảng 10% lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc…