Khi nào Iran có bom nguyên tử?
Thăm viếng bằng hữu
Cả bốn nước mà Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad tới thăm trong chuyến công du từ ngày 8/1 đều là đối tác chiến lược và đồng minh gắn bó của Iran lâu nay: Venezuela, Nicaragua, Cuba và Ecuador. Tất cả đều rất gần nhau về ý thức hệ và ủng hộ Tehran trong quan hệ đầy căng thẳng giữa nước này với phương Tây.
Chặng dựng chân đầu tiên trong chuyến công du này của Tổng thống Iran là Venezuela. Dù cách nhau rất xa về mặt địa lý nhưng Iran và Venezuela có mối quan hệ rất gắn bó, thân thiết.
Vì vậy, trong buổi hội đàm, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez và người đồng cấp Iran Mahmoud Ahmadinejad tươi cười, trao cho nhau những cái bắt tay thật chặt và dành cho nhau những lời khen ngợi có cánh. Hai nhà lãnh đạo còn đưa Mỹ ra làm trò cười và công khai chỉ trích Washington.
Tổng thống Chavez nhấn mạnh: "Trong một thời gian dài, chúng ta chưa từng chứng kiến sự điên cuồng của chủ nghĩa đế quốc như lúc này". Ông còn nói đùa rằng, một quả bom đang sẵn sàng dưới đồi cỏ trước những bậc thềm dinh thự Tổng thống Miraflores của ông.
"Ngọn đồi đó sẽ mở ra và một quả bom nguyên tử khổng lồ xuất hiện", ông Chavez bông đùa.
Lãnh đạo Venezuela nói tiếp: “Những phát ngôn viên của chủ nghĩa đế quốc nghĩ rằng, ông Ahmadinejad và tôi bây giờ sẽ đi vào tầng hầm của dinh thự Miraflores, nhắm vào Washington để bắn đại bác và tên lửa... Thật là nực cười”.
|
| Chuyến công du bốn nước Mỹ Latin được coi là đòn "điểm huyệt" Mỹ của ông Ahmadinejad. Ảnh: Time. |
Hai nhà lãnh đạo còn chỉ trích hành động trừng phạt Iran của Mỹ là mối đe dọa cho hòa bình, cáo buộc Mỹ và những kẻ xu nịnh Mỹ đang cố tạo nên hình ảnh Iran hiếu chiến.
"Họ nói chúng tôi là những kẻ xâm lược. Iran chẳng xâm lược ai cả. Ai là người thả hàng nghìn quả bom, trong đó có cả bom nguyên tử, xuống các nước? Những quả bom duy nhất mà chúng tôi đang thả xuống là nhằm vào sự đói nghèo, nỗi khổ của người dân", ông Chavez quả quyết.
Trong khi đó, Tổng thống Iran khẳng định, đất nước ông chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc chiến “tử vì đạo”, song đồng thời nhấn mạnh, Iran không có ý định gây chiến. "Chúng tôi yêu tất cả mọi người, trong đó có nhân dân Mỹ, những người đang chịu sự chi phối của những kẻ ngạo mạn", ông Ahmadinejad cho hay.
Chia tay Venezuela, ông Ahmadinejad tiếp tục chuyến công du đến Nicaragua và Cuba, nơi ông cũng nhận được sự ủng hộ và đón tiếp thịnh tình.
Ông Ahmadinejad rời Nicaragua với lời ủng hộ của Tổng thống Daniel Ortega rằng “các quốc gia có quyền phát triển năng lượng hạt nhân”. Trong khi đó, Cuba cũng bày tỏ sự ủng hộ với quyền phát triển năng lượng hạt nhân vì các mục đích dân sự của Iran.
Giá trị mới của đồng minh cũ
Theo giới phân tích, sự đón tiếp nồng hậu của các “bằng hữu” cho thấy ông Ahmadinejad đã đạt được mục đích ngoại giao của chuyến đi này là cho Mỹ thấy sức ảnh hưởng của Iran vẫn rất lớn, thậm chí ở ngay cả “sân sau” của Mỹ.
Trước khi lên đường, ông Ahmadinejad từng tuyên bố: “Châu Mỹ Latin từng là một khu vực mà chế độ thống trị xem là sân sau của mình, ở đó họ có thể làm điều họ muốn làm. Nhưng ngày nay, các dân tộc của các vùng này đã thức tỉnh và hành xử một cách độc lập”.
Ông còn nhấn mạnh, quan hệ của Iran với các nước châu Mỹ Latin là rất tốt và đang phát triển. Nền văn hóa của các dân tộc trong khu vực này cùng những đòi hỏi lịch sử của họ giống với những đòi hỏi của người dân Iran. Đây là những dân tộc có tư tưởng chống thực dân, chính vì thế họ chống lại chế độ thống trị.
Những tuyên bố này đủ để khiến Mỹ bất an nên trước khi ông Ahmadinejad bắt đầu chuyến công du, giới chức Mỹ đã yêu cầu các nước ở khu vực nơi nhà lãnh đạo Iran đặt chân đến trong chuyến công du này "làm tất cả những gì có thể trong khả năng của mình" để nhắc nhở Tehran rằng, con đường mà họ đang theo đuổi trong quá trình đối thoại với cộng đồng quốc tế về vấn đề hạt nhân là "sai lầm".
Tuy nhiên, đáp lại yêu cầu của Mỹ, Tổng thống Venezuela Chavez khẳng định, những khuyến cáo của Washington về các mối quan hệ giữa Caracas và Tehran là "điều nực cười" trong khi Ecuador tuyên bố không có trách nhiệm phải thông báo với Mỹ những gì họ làm.
Vì vậy, giáo sư khoa học chính trị Nicmer Evans thuộc ĐH Venezuela khẳng định, chuyến đi của Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad đã thành công trong việc làm suy yếu mặt trận quốc tế chống Iran mà Mỹ cố gắng dựng lên, đồng thời cải thiện hình ảnh của Tehran, làm giảm ảnh hưởng toàn cầu của Washington và đảm bảo một chỗ đứng vững chắc hơn cho Iran ở “sân sau” của Mỹ.
Chia sẻ quan điểm này, Larry Birns, Giám đốc Hội đồng Các vấn đề Tây bán cầu ở Washington cho rằng: “Đây là một động thái ngoại giao rất thiết thực của Tổng thống Iran”. Theo ông, chuyến đi của ông Ahmadinejad là bước đi mới nhất trong nỗ lực lâu dài và có tính toán nhằm tăng cường sự ủng hộ ở khu vực Mỹ Latin.
Hơn nữa, theo chuyên gia Doug Farah ở Trung tâm đánh giá và chiến lược quốc tế, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Mỹ và EU vừa mới siết chặt các biện pháp trừng phạt và cấm vận xuất khẩu dầu của Iran nên các đồng minh cũ càng có thêm giá trị mới, đó là những lợi ích kinh tế giúp Tehran trụ vững trước các lệnh trừng phạt liên tiếp của phương Tây.
“Rõ ràng Iran đang thật sự bị ảnh hưởng từ những biện pháp cấm vận mới đây. Tehran có thể tìm thấy các con đường phát triển ở Mỹ Latin để giảm thiểu thiệt hại, đặc biệt khi thiết lập các mối quan hệ tài chính với khu vực Mỹ Latin sẽ cho phép họ luân chuyển tiền tệ của mình”, chuyên gia này nhấn mạnh.
Ông Doug Farah khẳng định, những mối quan hệ tài chính như vậy sẽ dễ dàng bị thao túng để tránh né các biện pháp cấm vận. Iran sẽ có cơ hội mua thiết bị cần thiết ở các nước và có cách tham gia các hệ thống tài chính để chuyển tiền khắp thế giới.
Ngoài ra, trong trường hợp bị EU tẩy chay cung cấp dầu mỏ cho các quốc gia đồng minh, Iran đã có thị trường mới là Mỹ Latin. Hiện mức đầu tư của Iran ở thị trường Mỹ Latin vẫn còn khá khiếm tốn. Nhưng sau chuyến công du lần này, mọi thứ rất có thể sẽ khác.
Như vậy, chuyến đi này có thể coi là một đòn “điểm huyệt” Washington bằng những hợp đồng thương mại cũng như những thỏa thuận chính trị mà Mỹ không thể có được.
Bằng hàng loạt chiêu thức như tung đòn gió hay những chuyến đi cụ thể này, chính quyền của Tổng thống Ahmadinejad đã chứng tỏ được rằng, Tehran vẫn đủ khả năng và thể hiện bản lĩnh thách thức phương Tây, bất kể đối phương giở kế sách gì.