"Bệnh nhẹ sao phải cách ly?"
Đây là câu hỏi mà rất nhiều bệnh nhân mắc cúm A (H1N1) thắc mắc với bác sĩ điều trị cho mình. Vấn đề càng khó giải quyết hơn khi các chuyên gia y tế thế giới đánh giá tỷ lệ tử vong do cúm A (H1N1) chỉ tương đương với cúm thông thường theo mùa. Từ đây, hàng loạt những phản ứng tiêu cực của bệnh nhân và những người trong diện nghi ngờ mắc cúm A (H1N1) như trốn viện, yêu sách, đập phá khu vực cách ly... đã khiến các nhân viên y tế phải lao đao.
Điển hình của việc coi thường dịch bệnh đang hoành hành khắp các châu lục trên thế giới là trường hợp bệnh nhân V.T.K.O., Việt kiều Mỹ đã trốn khỏi BVđK tỉnh Khánh Hòa trước khi nhận được kết quả xét nghiệm dương tính với cúm A (H1N1) của Viện Pasteur Nha Trang. Đây là truờng hợp mắc cúm A (H1N1) đầu tiên ở tỉnh Khánh Hòa. Sau khi về nước một ngày, ngày 16/6, bệnh nhân được người nhà đưa đến BVĐK tỉnh Khánh Hòa khám, với các triệu chứng sốt, ho, mệt mỏi... Đến trưa 18/6, khi Viện Pasteur Nha Trang thông báo kết quả xét nghiệm dương tính với virut cúm A (H1N1) thì mới hay, bệnh nhân đã tự ý rời khỏi viện từ tối 17/6.
Bệnh nhân nghi mắc cúm A (H1N1) được điều trị tại Bệnh viện đa khoa Khánh Hòa đã tự ý rời viện. Ảnh: dantri.com
Phán đoán bệnh nhân O. bỏ về nhà ở 56/4 Phan Đình Giót, Nha Trang dự giỗ mãn tang, đầu giờ chiều 18/6, các nhân viên y tế đã đến tận nhà bệnh nhân báo kết quả xét nghiệm và thuyết phục gia đình đưa chị O. vào viện điều trị, hoặc áp dụng biện pháp cách ly, điều trị tại nhà. Tuy nhiên phải đến 16 giờ 30 phút chiều 18/6, bệnh nhân mới trở lại bệnh viện tiếp tục điều trị.
Tương tự như trường hợp của bệnh nhân O., một bệnh nhân dương tính với cúm A (H1N1) ở Bến Tre cũng khiến các cán bộ dịch tễ thuộc Trung tâm y tế dự phòng tỉnh Bến Tre bị một phen lao đao. Sau nhiều ngày tìm kiếm, chiều 25/6, các nhân viên y tế mới tìm được N.S.H., 44 tuổi, là bệnh nhân dương tính với cúm A (H1N1) đưa trở lại BV Bệnh nhiệt đới TP. HCM để điều trị. Được biết, bệnh nhân này đã trốn viện từ hôm 21/6 về Bến Tre dự đám tang người thân. Trước đó, N.S.H. cùng vợ con đi trên chuyến bay từ Úc về Việt Nam. Cả hai vợ chồng bệnh nhân đều được cơ quan y tế ở TP. HCM phát hiện dương tính với cúm A (H1N1).
Quản lý bệnh nhân dương tính với cúm A (H1N1) đã khó, quản lý những người mới chỉ nằm trong diện nghi cúm còn khó hơn. Đa số những người được đưa vào cách ly đều là Việt kiều hoặc người nước ngoài quen cuộc sống sinh hoạt tiện nghi, xuống khỏi sân bay bị "nhốt" trong phòng cách ly cho bệnh nhân cúm theo khuyến cáo không thiết kế máy lạnh để thông thoáng khí trời, giảm tình trạng lây lan, đều tỏ vẻ khó chịu ra mặt. Thời tiết nóng bức, có người đòi thực đơn như nhà hàng, không được thì la hét, cự nự. Cửa kính khu cách ly từng bị một người đàn ông đập vỡ vì yêu sách lắp máy lạnh không được đáp ứng. Có người còn phản đối việc phun nước diệt khuẩn trong phòng vì cho rằng bay vào cơm ăn, rồi "kết tội": thứ nước này làm tôi viêm họng chứ không phải tôi bị cúm".
Virut cúm rất dễ biến đổi
Đây chính là cơ sở để các chuyên gia y tế lo ngại. TS. Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng và Môi trường (Bộ Y tế) nhận định, hiện nay, tại Việt Nam tồn tại song song 2 loại dịch cúm gia cầm A (H5N1) và cúm A (H1N1). Virut cúm A (H5N1) trên gia cầm và trên người tại Việt Nam có nguy cơ tiềm ẩn bùng phát với tỷ lệ tử vong cao. Trong khi đó cúm A (H1N1) lại lây lan nhanh từ người sang người. Nếu 2 chủng cúm này tái tổ hợp tạo thành chủng vừa lan nhanh, vừa có tỷ lệ tử vong cao, nhất là trong dịp hè nhiều khách du lịch và lưu học sinh từ các nước có dịch về Việt Nam thì hậu quả sẽ khó mà lường hết được.
Bộ Y tế dự báo nếu có sự tái tổ hợp giữa chủng virut cúm A (H1N1) với chủng virut cúm A (H5N1), số ca mắc và tử vong sẽ cao trong mùa thu đông tới bởi khí hậu, thời tiết mùa này tạo điều kiện thuận lợi cho virut cúm phát triển. Virut cúm sống "dai" hơn trong điều kiện nhiệt độ thấp.
TS. Nga cũng cho biết, ở thời điểm này, Việt Nam tiếp tục ưu tiên giám sát chặt chẽ các ca bệnh cũng như cách ly các trường hợp nghi ngờ, đồng thời tăng cường truyền thông cho công tác phòng chống dịch bệnh, giúp đông đảo nhân dân nắm được thông tin về dịch để tự giác phòng bệnh. Song song với đó là công tác điều trị bệnh nhân đúng phác đồ, xử lý y tế nhanh chóng đối với những người nghi ngờ do tiếp xúc với người bệnh cũng được thực hiện rất chặt chẽ, hiệu quả.
Đặc biệt, ngành y tế rất cần sự phối hợp và chủ động phòng dịch của người dân và các cơ quan thông tin đại chúng. Thời gian gần đây, có nhiều người do đọc báo, nghe đài, thấy mình có dấu hiệu nhiễm bệnh nên đã chủ động đến khám. Điều này cho thấy, nói chung công tác tuyên truyền về dịch đã phát huy hiệu quả và rất cần được duy trì.
Thanh Tâm