Ban quản trị "hạ quyết tâm"
Làng Quốc tế Thăng Long sẽ "mạnh tay" đối với việc sử dụng nhà chung cư sai mục đích - bác Nguyễn Đình Hy, Trưởng ban công tác mặt trận Làng Quốc tế Thăng Long cho biết. Đây là một trong các chương trình hoạt động của khu chung cư. Các ban quản trị trong Làng đã đi đến thống nhất sẽ yêu cầu các chủ sở hữu không tiếp tục cho các văn phòng gây ồn ào, có nhiều người ra vào thuê, tránh ảnh hưởng đến cuộc sống các khu chung cư. Ban quản trị khu chung cư sẽ tiến hành rà soát từng căn hộ cho thuê để lên danh sách, phương án xử lý. Nếu chủ căn hộ cố tình không thực hiện yêu cầu của Ban quản trị, bảo vệ sẽ không cho người thuê hoặc khách làm việc lên căn hộ.
Tuy nhiên với quan điểm không cứng nhắc, không giáo điều, đối với những trường hợp cho thuê làm văn phòng nhưng có ít người và không có khách ra vào nhiều thì sẽ được Ban quản trị xem xét, lấy ý kiến của người dân để ra quyết định công khai. Vấn đề quan trọng là làm sao đảm bảo được môi trường sống, đảm bảo trật tự an ninh của khu chung cư. Cũng có quan điểm "cấm nhưng vẫn có ngoại lệ", Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho biết, việc sử dụng căn hộ chung cư làm văn phòng là trái luật, tuy nhiên địa phương có thể căn cứ vào điều kiện thực tiễn để cho phép các công ty gia đình quy mô nhỏ (quy mô "gia đình") được mở trong chung cư.
Bác Hy nhận xét, sau khi có văn bản của Bộ Xây dựng liên quan đến vấn đề này, việc cho thuê chung cư làm văn phòng ở Làng Quốc tế Thăng Long chưa hề giảm. Được biết, tại Làng hiện có 9 ban quản trị quản lý 11 khu chung cư và 1 tổ dân phố quản lý khu biệt thự. Dự kiến, Làng Quốc tế Thăng Long sẽ thành lập liên ban quản trị để công tác quản lý được tốt hơn, nâng cao chất lượng sống của cư dân trong khu đô thị.
Cần chế tài đủ "nặng"
Có không ít ý kiến cho rằng, thiếu căn cứ pháp lý trong việc cấm sử dụng căn hộ chung cư làm văn phòng. Tuy nhiên, Khoản 1, Điều 70, Luật Nhà ở đã quy định rõ ràng: "Nhà chung cư là nhà ở có từ 2 tầng trở lên". Như vậy, các căn hộ chung cư chỉ sử dụng để ở không sử dụng vào mục đích khác. Luật Xây dựng có quy định nội dung thiết kế xây dựng công trình phải phù hợp, thỏa mãn với yêu cầu về chức năng sử dụng. Ngay từ khâu thiết kế, nhà chung cư được xác định mục đích sử dụng với các tiêu chuẩn về tải trọng, cấp điện, thang máy, nơi thoát nạn, phòng cháy, chữa cháy phù hợp với tiêu chí là nhà ở. Khi sử dụng sai mục đích sẽ không thể đảm bảo các điều kiện an toàn.
Điều 38, Nghị định 126 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, quản lý công trình hạ tầng đô thị và quản lý sử dụng nhà quy định việc xử phạt tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định về quản lý sử dụng nhà chung cư như sau: "Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong các hành vi: sử dụng hoặc cho người khác sử dụng trái với mục đích quy định; làm ảnh hưởng đến trật tự, trị an; gây ô nhiễm nhà chung cư". Ngoài hình thức phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị "Buộc thực hiện đúng các quy định về sử dụng nhà chung cư". Nghị định 126 cũng nêu rõ Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp tỉnh và thanh tra viên đang thi hành nhiệm vụ đều có thẩm quyền xử phạt đối với hành vi sử dụng hoặc cho người khác sử dụng chung cư trái với mục đích quy định, điểm khác biệt chỉ là mức phạt mà thôi.
Như vậy, không phải chưa có hành lang pháp lý cho việc xử lý các chung cư sử dụng sai mục đích vấn đề là ở cách triển khai, thực thi trên thực tế. Bộ Xây dựng cần xây dựng chế tài đủ "nặng" và lộ trình rõ ràng. Vấn đề này còn liên quan đến hàng loạt các văn bản pháp quy khác như Luật Doanh nghiệp, do vậy ngoài việc xác định rõ lực lượng thực thi, cần có sự phối hợp với các cơ quan liên quan như thuế, đăng ký kinh doanh… Nếu không có các biện pháp đồng bộ, việc xử lý chung cư sử dụng trái mục đích rất dễ rơi vào tình trạng bị bỏ lửng, "tiền hậu bất nhất".
Song Hà