(Toquoc)- Chỉ sau một trận lũ, núi đồi sạt lở đã biến ngôi làng nhỏ bé nằm bên dòng sông Năng thơ mộng thành “làng tử thần”. 10 người dân bị cả thảm đất, đá, bùn, cây cỏ chôn vùi sâu 3-4m và 11 người khác hiện vẫn mất tích giữa rừng
Từ xã Bộc Bố- trung tâm của huyện Pắc Nậm (Bắc Kạn)- để vào được thôn Khên Lền, xã Công Bằng, mặc dù chỉ xa khoảng 15km, nhưng đoàn chúng tôi phải đi ròng rã cả ngày trời. Trong đó, chỉ có 5km là đi được bằng xe ôm, còn lại 10km đường làng, đường xã nằm vắt vẻo bên các sườn núi chon von buộc phải leo bộ. Bùn ngập sâu tận đầu gối. Nhiều chỗ mặt đường bị sụt hẳn xuống trông như miệng của con quái vật khổng lồ, sẵn sàng nuốt chửng cả người lẫn xe. Cả ngày 6/7, trời Pắc Nậm vẫn mù mây, mưa nặng hạt nên đường trơn nhẫy, người phải bò từng bước một.
Dòng nước cuốn phăng tất cả (Ảnh:D.Nguyên)
… Cuối cùng chúng tôi cũng có mặt ở thôn Khên Lền, xã Công Bằng, nơi ngập đầy tiếng khóc, nỗi mỏi mòn chờ người mất tích của dân làng.
Người đầu tiên chúng tôi gặp là bà Triệu Thị Máy, ngoài 60 tuổi, mẹ của anh Triệu Văn Nhì, người đã thiệt mạng nhưng vẫn chưa tìm thấy xác. Bà Máy kể lại giọng vẫn còn run: Lúc đó vào khoảng 13 giờ chiều ngày 4/7, khi cả nhà bà vừa mới ăn bữa trưa xong, đang ngồi trên nhà chuẩn bị lên nương, trời mưa như trút, thì một tiếng nổ như tiếng tre vỡ vang lên. Cả dòng nước đỏ đổ ập từ cánh rừng sau nhà xuống theo một khe núi, rồi tiếng nhà đổ và tiếng hàng trăm thanh tre, thanh gỗ kéo sàn sạt xuống thung lũng, cả thảm bùn, nước phủ lên ngôi nhà và bà không còn cảm nhận được gì nữa…
Toàn bộ gia đình anh Nhì đang trú trong ngôi nhà đã bị đất đá vùi lấp dưới sâu hàng chục mét. Chung số phận với ngôi nhà của anh Nhì, 4 gia đình khác cũng bị dòng thác lũ cuốn phăng, vùi chôn dưới đất đá.
Vài phút sau, khi cơn hoảng loạn qua đi, tỉnh lại, bà Máy thấy mình nằm giữa một dòng bùn, nước đang xối xả chảy qua thung lũng, cả nửa người chìm trong bùn, cách nền nhà cả chục mét. Tiếng kêu cứu của bà Máy hòa lẫn với tiếng nước chảy, tiếng la hét của những người còn sống sót trên bản. Phải mất nhiều thời gian sau, thanh niên, trai tráng trên bản Khên Lền mới lội đến giữa dòng lũ, kéo bà Máy nhích từng phân một lên trên mặt nước.Sau khi cơ cứu tại chỗ, hơn một ngày sau, lực lượng dân quân mới tiếp cận được, quấn chăn làm võng, lội bộ hơn bảy giờ đồng hồ khiêng bà Máy ra đến Bệnh viện huyện Pắc Nậm cấp cứu.
Chủ tịch UBND xã Hoàng Lượng Phùng phờ phac sau gần ba ngày túc trực tại Khên Lền để chỉ đạo tìm kiếm cứu nạn không giấu nổi cảm xúc cho biết: ngay sau khi lũ qua, người ở thôn lên xã báo mà tôi nghe như lũ quét qua chính nhà mình. Bản Khên Lền là bản xa nhất, nghèo khó nhất xã. Cả bản có 63 hộ thì có đến 45 hộ thuộc diện đói nghèo…
Gượng dậy sau lũ (Ảnh: D.Nguyên)
Khên Lền có 10 người bị thiệt mạng. Trong đó, hộ ông Triệu Văn Nhì gồm 6 người thì đã có ba người bị chết, một người bị thương. Hộ ông Bàn Văn Kiều gồm có cả thảy sáu người thì cũng có tới bốn người chìm trong bùn. Đau đớn nhất là hộ ông Triệu Vần Peo, cả nhà gồm có ba người thì cả ba đều bị cả một ngọn đồi đổ ụp vào nhà, cho đến bây giờ vẫn chưa thể nào đào cả “núi” bùn để kéo thi thể vợ chồng, con cái ra ngoài.
Hiện tại, cả làng mới tìm được thi thể của một người là vợ của ông Triệu Văn Nhì, còn lại chín người vẫn đang nằm sâu trong đống đá, bùn tan hoang.
Trong ba ngày qua, hơn 30 cán bộ, chiến sĩ và dân quân của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bắc Kạn và xã Công Bằng vẫn miệt mài đào bới trong mưa gió. Cả một vùng bốc mùi rất nặng bởi xác súc vật, cỏ cây thối rũa (và chắc chắn có cả xác người). Đường sá chia cắt, đi lại khó khăn, các lực lượng y tế chưa vào đến nơi, nhưng hơn 30 con người vẫn phải hì hục đào bới trong không khí ngạt thở như thế.
“Từ sáng đến chiều, đã 2-3 ngày liên tục rồi, chúng tôi đội mưa đi tìm, nhưng vẫn chưa rõ là họ còn nằm ở đâu”- ông Triệu Văn Chỉ, kể cho chúng tôi khi đôi mắt đã thâm quầng, tóc tai rối bù, áo rách nát bởi gai cào sau những ngày ròng rã xé rừng, lội suối, lật đá, bới cỏ tìm thi thể của dân làng.
Ở xã Công Bằng, cho đến tận sẩm tối qua, việc tìm thi thể của các nạn nhân gần như là bất khả thi vì các quả đồi, khối đất vẫn đang sũng nước, chỉ cần chạm nhẹ vào các đống đổ nát là đất, đá ở phía trên lại sụp đổ xuống.
Hiện tại, toàn bộ hơn 4.000 hộ dân của xã gần như đang bị cô lập hoàn toàn. Trong đó, hơn 120 hộ dân của thôn Khên Lền đang đối mặt với cái đói, thóc gạo trong nhà đã bị nước lũ dâng ngập, cuốn trôi. Do đường cheo leo, sạt lở nên từ sáng tinh mơ hôm qua, đoàn cứu hộ của UBND huyện Pắc Nậm và trung ương đã lên đường đưa mì tôm, nước uống vào cho bà con nhưng cho đến chiều tối qua mới “chạm” được vào nơi núi lở. Hàng trăm bộ đội phải chung vai gùi, vác từng thùng mì tôm, lội bùn, lội nước ngập đến ngang ngực, bám vào cành cây ngọn cỏ mà vượt qua các khúc đường bị sập.
Ông Hà Đức Tiến- Chủ tịch UBND huyện Pắc Nậm- nói rằng, hầu như các trường hợp bị thiệt mạng ở hai xã Nhạn Môn và Công Bằng đều là do núi lở, lũ bùn tràn từ đồi xuống rồi đổ ụp vào các ngôi nhà nằm ở ven đường. Tổng thiệt hại ban đầu khoảng 100 tỷ đồng.
Pắc Nậm là một trong 61 huyện được liệt vào danh sách nghèo nhất cả nước. Giờ đây, cái nghèo, cái đói càng hằn rõ hơn trên những khuôn mặt chưa kịp hoàn hồn sau lũ./.
Nghi Phong