Theo nghiên cứu hồi năm 2008 của tạp chí Runners’ World (Mỹ), bình quân mỗi người tập chạy sử dụng 3 đôi giày mỗi năm, nghĩa là có hơn 195kg CO2 được sử dụng trong sản xuất và vận chuyển. Điều đáng quan tâm hơn là những vật liệu được sử dụng trong giày chạy có thể mất cả ngàn năm để phân hủy theo cách thức sinh học tại bãi chôn rác. Không có nghiên cứu tương tự về giày dép thông thường, nhưng nếu có, chắc hẳn những số liệu có được chắc chắn sẽ càng khiến chúng ta thêm “giật mình”, đơn giản vì chúng ta dùng và thay giày dép thông thường thường xuyên hơn giày thể thao. Thế nên, bằng cách chọn cho mình đôi giày “xanh” để tập thể thao, đi làm hoặc bát phố, bạn có thể giảm đáng kể tác động của chúng đối với môi trường.
Từ chất liệu xanh
Tại Tuần lễ thời trang được tổ chức mới đây ở Berlin (Đức) nhằm giới thiệu bộ sưu tập thu-đông 2010, có nhiều kiểu giày đã được giới thiệu, trong đó có một số kiểu được đánh giá là thân thiện với môi trường. Đáng chú ý hơn cả trong nhóm giày xanh là bộ sưu tập BIO-D của hãng Simple Shoes có trụ sở ở Santa Clara, bang California (Mỹ). Giày BIO-D có đế giữa và đế ngoài có thể phân hủy thành đất trong môi trường hố chôn rác trong 20 năm. Chưa hết, mũ giày làm bằng gai dầu, vải lót bằng cotton hữu cơ, và keo có nguồn gốc từ nước...
Để tạo ra đế giữa và đế trong có thể phân hủy theo cách thức sinh học, Simple Shoes đã bổ sung EcoPure, một hợp chất chứa hàng triệu vi khuẩn, vào hỗn hợp cao su, nhựa và vật liệu xốp dùng để sản xuất 2 loại đế trên. Trong điều kiện của hố chôn rác và thùng phân trộn, các vi khuẩn bắt đầu ăn mòn những hợp chất kết dính các vật liệu trên lại với nhau cho đến khi những cái còn lại chỉ là đất. Do các vi khuẩn trong EcoPure chỉ được kích hoạt trong điều kiện ẩm, nóng đặc thù của các hố chôn rác, hoàn toàn không có nguy cơ giày bị phân hủy ở chân và tủ quần áo.
Ở Việt Nam, nhất là tại các thành phố lớn, không khó để tìm những đôi giày làm bằng cói, cũng là một chất liệu thân thiện với môi trường: bạn có thể mua tại siêu thị, các cửa hàng giày dép thời trang, sản phẩm mây tre lá (đặc biệt là tại các khu vực quận 1, nơi nhiều khách du lịch). Dù đối tượng chọn mua những đôi giày này thuộc típ ưa thích “xì-tin” lạ, nhưng họ cũng đang góp phần làm cho cuộc sống xanh của chúng ta xanh hơn.
Không chỉ có Simple Shoes với BIO-D, hãng Brown Shoe có trụ sở ở Clayton, bang Missouri cũng muốn gửi thông điệp thân thiện với môi trường qua nhãn hiệu giày nữ Naya. Giày có gót làm bằng tre, da thuộc bằng tannin hoặc những chất liệu được tìm thấy trong thực vật, và vật liệu xốp bằng nhựa cao su có thể phân hủy theo cách thức sinh học.
Đến giấy tái chế
Để đối phó với đống giấy báo cũ ngày một chất chồng, nhà thiết kế Đài Loan Colin Lin đã nảy ra ý tưởng sử dụng chúng để chế tạo giày và giỏ đi chợ dành cho phụ nữ. Lin cho biết những sản phẩm “không đụng hàng” của bà đang bán chạy tại Đài Loan cũng như các thị trường từ Mỹ sang châu Âu. Cả 2 sản phẩm trên đều phải trải qua một quy trình sản xuất tốn kém thời gian và không rẻ. Một đôi giày giấy cần 3-4 giờ đồng hồ để sản xuất và bán với giá 100-150 USD (thời điểm cuối năm 2009), trong khi một chiếc giỏ đi chợ cần 2-3 ngày và giá bán lên đến 260 USD. Riêng với giày giấy, bà Lin, người có 27 năm kinh nghiệm trong ngành giày, cho biết bà cố tránh sử dụng hóa chất đến mức thấp nhất trong quy trình sản xuất.
Giày được đánh giá là thân thiện với môi trường còn được sản xuất theo kiểu Thương mại công bằng (Fair Trade), bao gồm các tiêu chuẩn như không sử dụng lao động cưỡng bức, lao động trẻ em, góp phần phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường địa phương... Công ty soleRebels Collective là đơn vị đầu tiên của Ethiopia đạt tiêu chuẩn Fair Trade cho sản phẩm giày. Và công ty này cũng nỗ lực sử dụng nguyên liệu cotton hữu cơ và vỏ xe tái chế trong các sản phẩm giày thủ công của mình.
Trên đây chỉ là một vài trong số những công ty đang ra sức làm ra những đôi giày có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng sản phẩm xanh của một bộ phận người tiêu dùng đang ngày càng quan tâm đến vấn đề môi trường. Dù vẫn còn những thách thức về công nghệ, mẫu mã, giá thành, nhưng những sản phẩm giày xanh đang ngày càng được khách hàng chào đón hơn.
Trùng Quang