Vấn đề bạn đọc quan tâm
Tuyển sinh viên đi giúp việc gia đình?
Cách đây mấy ngày, công ty Sovilaco tại TP.HCM có thông tin rầm rộ trên các phương tiện truyền thông về việc tuyển lao động sang Mỹ làm giúp việc gia đình. Theo ông Nguyễn Hải Nam, giám đốc công ty Sovilaco, đối tượng tuyển dụng sẽ là lao động nữ, biết tiếng Anh và có kỹ năng nghề, chứng minh được khả năng tài chính bằng sổ tiết kiệm 10.000 USD, có giấy tờ nhà đất.
Chi phí xuất cảnh là 4.581 USD chưa kể các khoản khác như tiền học tiếng Anh, giáo dục định hướng, lệ phí visa, tiền khám sức khỏe, hộ chiếu, vé máy bay hai chiều…Tổng cộng tất cả các khoản này, chi phí trước khi xuất cảnh của người lao động cũng gần 10.000 USD chưa kể sổ tiết kiệm. Thu nhập cam kết khoảng 1.500 USD/tháng.
Công bố là tuyển lao động đi làm giúp việc gia đình nhưng ông Nam cũng nói cụ thể hơn, chương trình này thực chất là chương trình trao đổi sinh viên với phía đối tác Mỹ, giúp sinh viên nước ta tiếp thu kỹ thuật, kỹ năng thực hành và nâng cao trình độ tiếng Anh tại Mỹ. Loại visa nhập cảnh của lao động sẽ là J-1 theo quy định của Mỹ.
Tuy nhiên chiều ngày 18.3, ông Đào Công Hải, phó cục trưởng cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết, sau khi có thông tin công ty Sovilaco tuyển lao động giúp việc gia đình, ông đã yêu cầu kiểm tra thì thấy hợp đồng tuyển dụng này chưa được đăng ký tại cục. “Tôi có điện thoại cho công ty Sovilaco thì được trả lời là chương trình này là chương trình hợp tác du học theo chức năng giới thiệu du học sinh của công ty, không phải chương trình lao động”, ông Hải cho biết.
Ông Hải khẳng định thêm, thị trường lao động Mỹ không tuyển dụng giúp việc gia đình từ nước ta. Việc xin visa nhập cảnh vào Mỹ rất khó khăn kể cả với những ngành có nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài. Bởi vậy không thể có chuyện tuyển lao động sang Mỹ làm nghề giúp việc gia đình.
Rủi ro ai chịu?
Thực tế một số doanh nghiệp xuất khẩu lao động nước ta đã đầu tư khai thác thị trường lao động Mỹ từ cách đây mấy năm, nhưng phải bỏ cuộc vì quá rủi ro. Điều khó khăn nhất khi khai thác thị trường này là làm cách nào để lao động được cấp visa? Một số ngành được phép tuyển dụng lao động nước ngoài của Mỹ như hái cam, cắt cỏ, chăm sóc sân golf, thợ hàn tay nghề cao…Tuy nhiên, sau thời gian tuyển dụng và đào tạo, số lượng lao động được cấp visa rất ít.
Thông thường, hàng năm, thậm chí hàng quý cơ quan thống kê nhu cầu lao động của Mỹ sẽ thống kê về số lượng lao động thiếu hụt trong từng ngành nhỏ và đề xuất kế hoạch tuyển dụng lao động nước ngoài. Với nhu cầu tuyển lao động phổ thông hầu hết chỉ là những việc thời vụ với thời hạn vài tháng như hái cam, hái dâu… Căn cứ vào con số thiếu hụt, cơ quan nhập cư sẽ cho phép cấp bao nhiêu visa cho lao động nước ngoài vào đúng ngành này. Việc quản lý lao động nước ngoài ở Mỹ chặt chẽ tới mức nếu trong visa ghi là nhập cảnh để đi hái cam mà lao động này lại làm việc khác, nếu bị phát hiện sẽ bị trục xuất ngay. Loại visa lao động nước ta xin nhập cảnh vào Mỹ là H2A và H2B dành cho những người tay nghề thấp.
Như vậy số lao động được công ty Sovilaco tuyển sang Mỹ để làm giúp việc gia đình sẽ không theo diện xin visa lao động mà lại theo diện visa du học. Nhưng trong thực tế, xin visa để vào Mỹ du học cũng không dễ dàng, lại càng khó khi mục đích chính để sang Mỹ là làm việc mà không phải là học.
Theo một đại diện phòng lãnh sự Mỹ tại nước ta, một trong những điều kiện để xin visa du học vào Mỹ là sinh viên đó phải được một trường đại học tại Mỹ chấp nhận, thực lực học tập của sinh viên và khả năng tài chính của gia đình. Nhưng điều quan trọng nhất là bằng cách nào đó du học sinh phải chứng minh được mình sẽ trở về mà không định cư tại Mỹ sau thời gian học. Đây là điều khó khăn nhất và rất nhiều người đã thất bại, không được cấp visa vào Mỹ.
Với những thị trường lao động như Mỹ, khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn chưa giảm thì không thể có chuyện cấp visa cho lao động phổ thông vào Mỹ. Nếu “lách” bằng cách xin visa du học lại càng khó hơn vì chỉ cần biết đương đơn không trung thực trong bất kỳ điều gì là sẽ bị từ chối visa. Kết quả là cứ tuyển dụng, cứ đào tạo và lao động cứ nộp tiền. Nếu không được cấp visa thì lao động chịu vì chắc chắn trước khi tham gia, người lao động sẽ buộc phải điền vào một cái đơn tự nguyện và cam kết chịu rủi ro nếu không được cấp visa.
Tây Giang