Đụng đâu cũng thấy sai phạm
Từ tháng 3 đến tháng 5-2009, Thanh tra Bộ VH-TT&DL đã tiến hành khảo sát công tác thực hiện Luật Bảo vệ môi trường tại các khu danh lam thắng cảnh, khu du lịch của 5 tỉnh, thành phố là Lào Cai, Hải Dương, Quảng Ninh, Điện Biên và Ninh Bình. Kết quả cho thấy, 22/23 đơn vị kinh doanh du lịch được kiểm tra không có giấy phép xả thải do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp; 20/23 đơn vị không có kế hoạch bảo vệ môi trường hằng năm; 12/23 đơn vị xả nước thải trực tiếp vào môi trường mà không qua hệ thống xử lý... Hệ thống xử lý nước thải của nhiều đơn vị quá thô sơ, lạc hậu và không đạt tiêu chuẩn.
Cũng theo kết quả thanh tra nói trên, tại các khu du lịch, số thùng đựng rác, nhà vệ sinh công cộng còn quá ít. Vì vậy, trong những dịp lễ hội thường diễn ra tình trạng xả rác bừa bãi xung quanh điểm du lịch, bởi lượng khách quá đông. Nhiều khu du lịch nằm xen kẽ với khu vực dân cư và việc chăn thả gia súc, gia cầm của người dân sinh sống tại đây càng khiến môi trường du lịch thêm ô nhiễm.
Chính chất lượng môi trường đã làm giảm đi sức cạnh tranh quốc tế của ngành du lịch Việt Nam. Theo báo cáo mới nhất do Diễn đàn kinh tế thế giới công bố năm 2009, tính bền vững của môi trường trong ngành du lịch và lữ hành nước ta xếp thứ 100 trong số 133 nước được xếp hạng. Còn về việc thực thi các quy định về môi trường, Việt Nam ở vị trí 93/133 nước.
Đi tìm lời giải
Ô nhiễm môi trường là một trong những nguyên nhân khiến doanh thu của ngành du lịch bị giảm sút. Một nghiên cứu của Ngân hàng thế giới năm 2008 cảnh báo: hệ thống xử lý vệ sinh lạc hậu khiến cho ngành du lịch Việt Nam đang mất đi ít nhất 69 triệu USD thu nhập/năm. Còn ông Nguyễn Quốc Chương, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến du lịch Bà Rịa - Vũng Tàu cho rằng, ô nhiễm môi trường cũng làm giảm sức hút khách của ngành du lịch. Ngay cả những điểm du lịch đẹp nhưng không sạch cũng sẽ bị du khách bỏ qua.
Bộ VH-TT&DL tổ chức "Tuần lễ môi trường văn hóa - du lịch 2009" (từ ngày 28-6 đến 4-7 tại Bà Rịa - Vũng Tàu) và đang lên kế hoạch nhân rộng sự kiện này ra các địa phương khác nhằm nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường. Theo ông Chương, hoạt động này mang ý nghĩa hết sức thiết thực, nhất là trong bối cảnh suy thoái kinh tế khiến du khách khắt khe hơn trong việc lựa chọn điểm đến. Môi trường sạch đẹp có thể là một lợi thế không nhỏ. Với ý nghĩa đó, nhiều người hy vọng sự kiện này sẽ tiếp tục được tổ chức, trở thành hoạt động trọng tâm, lâu dài của ngành du lịch chứ không phải chỉ phát động rầm rộ trong một vài tuần.
Bên cạnh việc tuyên truyền nâng cao nhận thức, theo Phó Chánh Thanh tra Bộ VH-TT&DL Nguyễn Thị Thúy Minh, cần phải tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm tại các điểm du lịch gây ô nhiễm. Trong 6 tháng cuối năm, Thanh tra Bộ VH-TT&DL sẽ tiếp tục kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch tại 8 tỉnh miền Trung và miền Nam.
Thu Trang