Chính phủ nhận ra nhu cầu nhà ở trong sự phát triển nên đã có rất nhiều chính sách về ưu đãi đầu tư xây dựng nhà ở cho các đối tượng sinh viên, công nhân, người thu nhập thấp với mục tiêu đến năm 2015, 60% sinh viên, 50% công nhân có nhà ở theo Nghị quyết 18 đã được cải thiện rất nhiều tình hình thực tế.
Làm nhà, ký túc xá phải có đất và "tấc đất tấc vàng" bây giờ theo đúng nghĩa đen và những ưu tiên cho việc xây nhà ở xã hội, khu tập thể công nhân, KTX sinh viên cùng với việc yêu cầu các địa phương phải minh bạch, công khai quỹ đất để kêu gọi đầu tư xây dựng nhà ở cho các đối tượng sinh viên, công nhân và người thu nhập thấp. Nhưng dường như chính sách rất thoáng vẫn chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia.
Nhà ở xã hội là một nhu cầu bức thiết của người dân.
Nguyên nhân đầu tiên dễ thấy là doanh nghiệp là đơn vị kinh doanh nên mục tiêu trước mắt là lợi nhuận và thu hồi vốn nhanh. Thế nhưng xây nhà cho người có thu nhập thấp thì lời lãi chả bao nhiêu và vốn thu hồi lại thường kéo quá dài. Để thành công trong mô hình phát triển nhà ở dành cho sinh viên, công nhân, người thu nhập thấp, ngoài việc tạo ra chính sách để phát triển nguồn cung cũng phải nghĩ đến các giải pháp tài chính phù hợp với điều kiện của các đối tượng thụ hưởng. Nhà ở cho đối tượng chính sách xã hội, bất cứ quốc gia nào cũng phải giải quyết, cách giải quyết chung nhất là có sự hỗ trợ của Nhà nước, có như vậy mới đảm bảo được vấn đề an sinh xã hội. Nhìn chung, sự hỗ trợ của Nhà nước thông qua các kênh như hỗ trợ tài chính trực tiếp để đối tượng chính sách vay để mua hoặc thuê nhà. Cách này thì đòi hỏi phải có một bộ máy lớn để theo dõi, thu hồi nợ. Cách thứ hai, Nhà nước trực tiếp đứng ra xây nhà để bán hoặc cho thuê. Cách thứ ba, Nhà nước hỗ trợ các đối tượng chính sách thông qua kênh hỗ trợ doanh nghiệp để họ xây dựng nhà có mức giá thấp. Tuy nhiên, cách này dễ dẫn đến việc xác định không đúng đối tượng, vô tình chính sách hỗ trợ rơi vào tay người giàu.
Tóm lại, trong vấn đề nhà ở xã hội này rất cần Nhà nước đứng ra chứ không thể kêu gọi doanh nghiệp với những chính sách ưu đãi cởi mở. Năm 2009 Nhà nước đã chủ động phân bổ 3.500 tỉ đồng từ nguồn trái phiếu chính phủ để đầu tư xây dựng ký túc xá cho sinh viên, riêng TP. HCM là 800 tỉ đồng. Năm 2010, dự kiến nguồn vốn trái phiếu chính phủ sẽ tiếp tục rót thêm 4.500 tỉ đồng. Chỉ tính riêng trong năm 2009, đã có 88 dự án được duyệt, trong đó 48 dự án đã khởi công. Thế nhưng như nói trên, do nhu cầu nhà ở xã hội quá lớn thì đầu tư về lĩnh vực này có thêm nhiều lần so với hiện nay vẫn như muối bỏ bể. Trên thực tế, cả nước còn bao nhiêu sinh viên cần nơi trọ ở KTX. Ấy là chưa kể những đối tượng khác là công nhân và người có thu nhập thấp, nguồn vốn ngân sách chắc không thể kham nổi.
Vấn đề ở đây phải chăng là trách nhiệm và nghĩa vụ của các doanh nghiệp đối với cộng đồng, vì sự phát triển của đất nước? Nói đến trách nhiệm và nghĩa vụ thì những ưu đãi của Nhà nước sẽ chỉ là những biện pháp hỗ trợ chứ không phải cái "giá" để kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này. Thực tế cho thấy đã có những ưu đãi nhưng các doanh nghiệp vẫn thờ ơ. Giải quyết được vấn đề nhà ở xã hội, thiết nghĩ nên có những quy định cụ thể về trách nhiệm và nghĩa vị và Nhà nước đứng ra giám sát trách nhiệm và nghĩa vụ ấy.
Chí Công