(LĐ) -
- Với tư cách là Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCNMT của Quốc hội - cơ quan thẩm tra dự án thủy điện Lai Châu, điều ông băn khoăn nhất khi thực hiện dự án này là gì?
- Khi làm dự án này, diện tích mất rừng trên 39km2 và vấn đề ngập nước trên diện tích rộng như vậy là rất đáng quan tâm. Tôi quan niệm rừng là nơi giữ đất và nước, bảo đảm cho tuổi thọ của nhà máy. Nếu phá rừng thì lượng phù sa và đất lấp lên lòng hồ rất nhanh. Vấn đề khác là bảo đảm nguồn nước cho nhà máy phát điện. Thực ra, chúng ta bỏ tiền mua than, dầu để chạy nhiệt điện. Khi làm thủy điện, chúng ta không nghĩ đến việc bỏ tiền ra để trồng rừng, bảo vệ rừng, coi đó như một thứ "nhiên liệu" cho thủy điện. Vấn đề này ngay cả nhà đầu tư cũng không nghĩ đến. Tôi rất đồng thuận nhiều ý kiến của ĐBQH yêu cầu phát triển thủy điện phải gắn với bảo vệ rừng. Ngoài ra, rừng còn là nguồn sống của đồng bào.
Đối với khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, vấn đề đặt ra là khi ngăn nước sẽ làm thay đổi chế độ thủy văn của các dòng sông, cụ thể là thay đổi dòng chảy, mực nước, đa dạng sinh học, thành phần hóa lý của dòng nước. Quan trọng hơn là ảnh hưởng đến vấn đề hạ thấp mực nước ngầm của các khu đô thị và ngay cả Hà Nội cũng bị ảnh hưởng.
- Trong quá trình thảo luận, điều mà các ĐB quan tâm, lo ngại nhất là dự án thủy điện này nằm trên khu vực dễ xảy ra động đất?
- Tôi đã nghiên cứu kỹ các tài liệu về địa chất, địa chấn, địa kiến tạo, các yếu tố của vùng thi công công trình thủy điện Lai Châu nằm trên dải đất thuộc các khu vực Điện Biên - Mường Tè có địa chất phức tạp và được gọi là "vùng động". Thực tế đã từng diễn ra động đất lớn nhất của Việt Nam ở đây. Tôi được biết, nhà đầu tư và bên tư vấn xây dựng đã nghiên cứu khá kỹ. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra ở đây là sự tác động cộng hưởng của các yếu tố bất lợi, trong đó có cả vấn đề lũ, động đất và các yếu tố khác thì phải tính toán kỹ.
- Khi Lai Châu và Sơn La hoàn thành, cùng với Hòa Bình sẽ tạo thành bậc thang trên sông Đà, dư luận quan tâm là chúng ta sẽ điều tiết liên hồ thế nào để không xảy ra chuyện lũ chồng lên lũ, thưa ông?
- Vấn đề này có thể điều tiết được, tuy nhiên còn phụ thuộc vào khâu dự báo thời tiết. Nếu hài hòa được vấn đề đó, có thể lên phương án vận hành liên hồ. Sau khi tổ máy số 1 - thủy điện Sơn La hoàn thành, phát điện vào cuối năm 2010, đến năm 2016 thủy điện Lai Châu xây dựng xong thì việc kiểm soát lũ và quy trình xả lũ sẽ được xây dựng. Về cơ bản là bảo đảm an toàn, nhưng phải dựa trên tinh thần kỷ luật và trách nhiệm rất cao.
- Xin cảm ơn ông!
>> Băn khoăn về các phương án ứng phó thiên tai
>> Phải an toàn và đảm bảo cuộc sống người dân
Lam Sơn ghi