Hệ thốn đèn, hệ thống tín hiệu giao thông và luật bên phải đều là những bước tiến quan trong trong việc bình ổn giao thông...
Hệ thống đèn, hệ thống tín hiệu giao thông và luật bên phải đều là những bước tiến quan trọng trong việc bình ổn giao thông. Trước khi trở nên hoàn thiện như ngày nay, chúng cũng phải trải qua một quá trình phát triển và thích nghi.
Hệ thống đèn giao thông
Người Anh giới thiệu loại đèn giao thông đầu tiên trước khi bắt buộc tài xế phải có bằng lái vào cuối năm 1800.
Mới đầu, chúng chỉ có hai màu (đỏ và xanh) được lắp đặt bên ngoài tòa nhà Quốc hội Anh. Thời đó, để giữ cho đèn sáng phải dùng bằng khí và bật bằng tay. Nhưng chỉ sau một tháng sử dụng, loại đèn giao thông này phát nổ, do đó nó không bao giờ được tái sử dụng.
Tuy nhiên, ý tưởng về hệ thống đèn giao thông lại rất hữu ích. Đến năm 1912, ông Lester Wire (Mỹ) vốn được coi là nhà phát minh ra đèn giao thông đỏ-xanh chạy bằng điện đã hồi sinh ý tưởng đó. Đèn giao thông đầu tiên được lắp đặt vào năm 1914 tại góc phố East 105th và đại lộ Euclid thuộc thành phố Cleveland, bang Ohio (Mỹ).
Hệ thống đèn giao thông nối nhau xuất hiện lần đầu tiên tại thành phố Salt Lake năm 1917 khi giao thông tại 6 ngã tư được điều khiển bằng một công tắc. Đến năm 1920, đèn giao thông ba màu ra đời nhờ William Potts.
Cũng trong năm này, đèn giao thông tự động ra đời tại thành phố Houston. 5 năm sau, Anh vốn là quốc gia khởi nguồn mới bắt đầu lắp đặt hệ thống đèn giao thông tại thành phố Wolverhampton.
Tín hiệu giao thông
Tín hiệu giao thông theo nghĩa chung chung đã có mặt hàng thiên niên kỷ nay. Sớm nhất phải kể đến bảng tên đường đầu tiên bắt đầu xuất hiện tại thành phố Ur (thuộc Iraq) vào khoảng 4.000 năm trước Công nguyên.
Ban đầu, chúng xuất hiện dưới dạng cột đá dựng đứng hoặc tảng đá bên đường có đánh dấu các khoảng cách khác nhau dẫn tới những trung tâm thành phố quan trọng. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, chúng chỉ thông báo chứ không có tác dụng chỉ hướng cho người tham gia giao thông.
Hệ thống tín hiệu giao thông hiện đại đầu tiên được phát minh năm 1895 bởi Câu lạc bộ Du lịch Italia nhưng ít ai biết những qui ước của nó. Đến năm 1909, chín quốc gia châu Âu thống nhất sử dụng các tín hiệu giống nhau để cảnh báo những thuộc tính đường như “xóc”, “vòng cung” hoặc “giao nhau”.
Năm 1950 hệ thống tín hiệu về cơ bản không có gì khác nhiều so với ngày nay, nhưng các chuyên gia vẫn đang tiếp tục cố gắng tạo ra một hệ thống tín hiệu hoàn chỉnh và đồng nhất hơn nữa.
Luật trái/phải
Tại sao phần lớn các quốc gia đều lái xe bên lề phải trong khi nước Anh lại đi theo lề trái? Chẳng lẽ nước Anh sai?
Trên thực tế, phần lớn chúng đều đang đi sai lề ít nhất là về mặt lịch sử. Một số tài liệu khảo cổ học tại Anh đã ám chỉ rằng người Roman đi theo lề đường bên trái. Theo sử gia Northcote Parkinson, nguyên nhân chính là sinh lý học con người. Hầu hết mọi người đều thuận tay phải nên sẽ dễ dàng hơn khi leo lên lưng ngựa từ bên trái.
Làm như vậy, con người có thể chống lại những kẻ tấn công cũng như bắt tay người quen dễ hơn. Theo các sử gia khác, mọi người đều đi bên lề trái cho đến những năm 1700. Năm 1756, luật hạn chế sử dụng đường bằng văn bản đầu tiên đã ghi rõ giao thông trên cầu London phải đi theo bên lề trái.
Thế giới bắt đầu đổi sang lề phải vào đầu những năm 1800 khi những người đánh xe chở hàng hóa cảm thấy sử dụng lề đường bên phải để tránh các phương tiện khác dễ hơn. Do thường ngồi trên con ngựa cuối cùng bên trái nên họ có thể ước tính khoảng cách chính xác hơn nếu có chiếc xe ngược chiều đến gần.
Ngày nay, ngoài những nước thuộc đế chế Anh, toàn bộ các quốc gia còn lại đều đi bên lề phải.
Lệ Hằng (Tổng hợp)