Thừa Thiên - Huế đã ba lần đưa dân vạn đò lên bờ. Hai lần trước vào các năm 1983 và 1987 nhưng đều thất bại. Trước những thời điểm ấy, bão lũ liên tiếp xảy ra, thiệt hại về thuyền bè và con người quá lớn, việc đưa dân vạn đò lên bờ trở thành nhiệm vụ cấp bách. Nhưng cũng do nóng vội, không có sự nghiên cứu cẩn trọng nên tại không ít các điểm định cư, dân quay trở lại sống trên con thuyền của mình và tiếp tục cuộc sống nay đây mai đó. Khu định cư Trường An (thành phố Huế) được bố trí cho hàng chục hộ dân vạn đò ở sông An Cựu lên bờ định cư nhưng chỉ 1 - 2 năm sau họ lại bán đất, bán nhà, quay trở lại cuộc sống với con thuyền như cũ vì sau khi lên bờ, công việc nơi ở mới chưa có, lại xa sông nước, mọi sinh hoạt thay đổi, không biết làm gì để duy trì cuộc sống. Họ đành phải quay trở lại với con thuyền, dù biết khó khăn hơn khi gặp phải thiên tai, bão lụt.
Quyết tâm đưa dân vạn đò lên bờ, lần này Thừa Thiên - Huế xây dựng một chương trình hành động bao gồm tái định cư, xóa đói giảm nghèo, ổn định cuộc sống của người dân vạn đò, dân thủy điện sống ven biển, ven đầm phá trên địa bàn toàn tỉnh. Đây thực sự là một cuộc vận động lớn, một cuộc cách mạng có ý nghĩa lịch sử với chủ trương đúng đắn, chính sách hợp lòng dân, công tác chỉ đạo, phối hợp tổ chức triển khai đồng bộ, quyết liệt, công khai, dân chủ với sự vào cuộc của toàn xã hội. Trong hai năm qua, chương trình đã định cư cho 890 hộ gia đình, hình thành được 17 điểm dân cư tập trung mới với tổng số vốn đầu tư hỗ trợ và đóng góp của người dân hơn 124,6 tỷ đồng. Ngân sách tỉnh đầu tư hạ tầng cho 17 điểm định cư tập trung với tổng kinh phí gần 25,4 tỷ đồng. Những ngôi nhà được dựng lên với sự hỗ trợ một phần của Nhà nước và mặt trận, còn phần lớn do người dân tự huy động trong gia đình, người thân, bà con. Đây chính là những ngôi nhà có sự quan tâm, chia sẻ, thể hiện tình đoàn kết giữa con người với con người; đem lại sự thay đổi lớn cho cuộc sống của cư dân thủy diện vùng đầm phá ven biển, góp phần thực hiện thắng lợi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương.
Tại thành phố Huế, chương trình tái định cư và ổn định cuộc sống dân vạn đò có tổng mức đầu tư khoảng 240 tỉ đồng; trong đó từ 2008 đến nay, chương trình được Chính phủ hỗ trợ 101,3 tỉ đồng. Thành phố Huế đã triển khai đầu tư xây dựng hạ tầng các khu tái định cư tại phường Phú Hậu, Hương Sơ 1, Hương Sơ 2 và Phú Mậu để bố trí tái cho toàn bộ các hộ dân vạn đò sống trên các con sông được lên bờ định cư. Thành phố cũng công khai thống nhất các chính sách hỗ trợ nhà ở tái định cư, không tính thu tiền đất và toàn bộ hạ tầng vào giá bán căn hộ; bù lại, các hộ không được sang nhượng, thế chấp, cho thuê, góp vốn dưới bất cứ hình thức nào. Nhà nước hỗ trợ 15 triệu đồng được khấu trừ vào giá trị nhà được giao, phần còn lại người dân trả dần từng năm, tối đa là 10 năm. Trường hợp các hộ dân nhận đất để tự xây dựng nhà thì được thành phố hỗ trợ 15 triệu đồng nhưng phải phải làm đúng mẫu nhà theo thiết kế qui định. Ngoài ra, người dân vạn đò sẽ được hỗ trợ phí di chuyển đến nơi ở mới.
Bài học rút ra trong nhiều năm tổ chức cho các hộ dân vạn đò lên bờ định cư là đưa được các hộ dân lên bờ làm nhà, lập vườn định cư nhưng phải gần với sông nước, để họ có thể "trên bến dưới thuyền", tiếp tục mưu sinh bằng con thuyền với các nghề đánh bắt thủy hải sản. Tại khu tái định cư phường Phú Hậu, một trong những điểm di dân gần đây nhất ở thành phố Huế, bà con vạn đò hết sức xúc động. Anh Lương Văn Phó ở tổ 15 nói: Nhiều gia đình dân vạn đò, trong đó có những gia đình có đến bốn năm thế hệ sống trên sông nước, bây giờ được lên bờ là ước mơ ngàn đời của mọi người. Còn đối với ông Trần Quang Xuân, đây như một "phép màu", bởi nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước thì ước mơ lên bờ của người dân vạn đò vốn rất nghèo không thể thành hiện thực. Đêm trong căn nhà mới, giấc ngủ của ông cũng yên lành hơn, không còn chòng chành như khi ở trên đò.
Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế Hồ Xuân Mãn cho biết: Đây là một chủ trương lớn của Đảng bộ, yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể phải phối hợp thực hiện một cách quyết liệt. Năm 2010, các cấp, các ngành và địa phương tập trung phối hợp, hoàn thành việc sắp xếp lại nò sáo trên vùng đầm phá và tái định cư cho các hộ dân vạn đò, dân thủy diện còn lại trên sông, vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, phấn đấu hoàn thành trước kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh. Song hành với thực hiện tái định cư là tập trung nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo công ăn việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp cho họ, kết hợp với bảo vệ môi trường, tăng cường các giải pháp nâng cao năng lực cho người dân nhằm đảm bảo cho vùng đầm phá phát triển hài hòa và bền vững. Tỉnh tiếp tục tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, điện, nước sạch, thủy lợi, trạm xá, trường học... Đối với các khu tái định cư, sau khi được lên bờ, các địa phương cần xây dựng, củng cố hệ thống chính trị, các thiết chế ở cơ sở; xây dựng vững chắc khối đại đoàn kết ở khu dân cư, đảm bảo mọi quyền lợi chính đáng, kiên quyết không để người dân quay lại sinh sống trên những con đò./.