Đến chiều 5-2 (tức ngày 22 tháng Chạp), sau khi trực tiếp khảo sát qua năm chợ, siêu thị ở Đà Nẵng, chúng tôi có thể khẳng định, giá các mặt hàng phục vụ Tết Nguyên đán ở địa bàn thành phố bắt đầu có biến động, nhưng, có phần khác Tết năm trước. Do báo chí phanh phui nhiều vụ làm hàng giả, rượu giả và hạt dưa, hạt bí nhiễm chất có thể gây bệnh ung thư, cho nên giá các loại hạt hướng dương, hạt dẻ, quả cà-na... tăng đột biến, cao hơn khoảng 28 đến 40% so với những ngày đầu tháng Chạp. Thịt lợn từ 40 đến 52 nghìn đồng/kg, tăng vọt lên 65 đến 70 nghìn đồng/kg (tùy loại) và còn có thể tăng thêm trong những ngày cận Tết. Thịt bò ngon khoảng 150 nghìn đồng/kg, tăng khoảng 25% so với trước đó ba ngày. Thịt gà, có nơi tăng chút ít, có nơi không tăng, do tâm lý lo ngại tại các vùng quê tiếp giáp Đà Nẵng trước thông tin một số ổ dịch cúm gia cầm chưa bị triệt tiêu. Khối lượng hàng hóa nhiều, đa dạng, có phần xô bồ. Một số mặt hàng tưởng không mấy khi biến động cũng có xu hướng tăng giá. Gạo ngon tăng mỗi kg khoảng một nghìn đồng, bột giặt tăng đến năm nghìn đồng/kg. Các đồ uống như bia, rượu thuốc, rượu ngoại, nước giải khát có ga tăng mạnh, bình quân cao hơn 40 đến 65% so với trước. Tết này, do giá hoa tươi quá đắt sau bão lũ đang xuất hiện xu hướng chơi hoa giấy, hoa nhựa giả, cây thế, cây cảnh... nhờ giá tương đối ổn định.
Từ đầu tháng 1-2010, UBND TP Đà Nẵng đã có chủ trương, giải pháp cụ thể để kìm, giữ giá dịp trước, trong và sau Tết. Đồng thời, chủ động ngăn chặn hàng giả, hàng lậu, hàng nhái, hàng kém chất lượng, các loại hàng không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP). TP Đà Nẵng quyết tâm bình ổn giá trước hết bằng chính nguồn lực tại chỗ. Chỉ thị số 15/CT-UBND (23-11-2009) của UBND TP Đà Nẵng đã và đang được Sở Công thương, Chi cục Quản lý thị trường, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Thương mại Đà Nẵng, một số doanh nghiệp (DN) thương mại (được chỉ đạo thi hành trực tiếp) thực hiện nghiêm túc, có trách nhiệm. Bằng nguồn ngân sách thành phố, 800 tấn gạo ngon đã được dự trữ, tung ra bán tại thị trường Đà Nẵng vào những ngày giáp Tết, với giá thấp hơn giá thị trường. Công ty TNHH Đắc Vinh được hỗ trợ vay 3,4 tỷ đồng (lãi suất 0% trong 45 ngày trước và sau Tết) đã mua, dự trữ khoảng 25 tấn thịt lợn và dự kiến chỉ bán giá thấp. Công ty CP Thương mại - Dịch vụ Đà Nẵng sẽ bán hàng suốt tuần giáp Tết tại các xã miền núi huyện Hòa Vang, với chi phí hỗ trợ là 50 triệu đồng. Đặc biệt, 19 mặt hàng chủ lực phục vụ Tết, theo số liệu đến chiều ngày 4-2, đã được 11 DN chuẩn bị sẵn, ước tính có tổng giá trị hàng hóa gần 111,2 tỷ đồng. DN Coop mart Đà Nẵng dự kiến bán giảm giá vào dịp Tết hàng trăm mặt hàng, với tổng giá trị dự kiến khoảng 30 tỷ đồng. Cùng vào dịp Tết, hưởng ứng các phong trào "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", "Đưa hàng về nông thôn", có khoảng 281 DN (thuộc nhiều thành phần kinh tế) bán hàng giảm giá từ 30 đến 50% trên địa bàn Đà Nẵng và vùng phụ cận.
Tại Đà Nẵng, kinh nghiệm qua bốn Tết Nguyên đán gần đây cho thấy, phải định hướng thị trường ngay từ đầu tháng 1 dương lịch. Tình trạng ghìm hàng để tăng giá sẽ không còn khi chính quyền, các cơ quan chức năng phối hợp đồng bộ, triển khai cụ thể các giải pháp bình ổn thị trường. Đà Nẵng đã và đang làm quyết liệt theo hướng này, với sự chủ động của thành phần kinh tế Nhà nước và có sự hỗ trợ của chính quyền. Từ giữa tháng 1-2010, các đội quản lý thị trường Đà Nẵng đã tỏa về các địa bàn đầu mối thực hiện Kế hoạch số 426 (2-12-2009) của Sở Công thương. Qua đó, tập trung kiểm tra các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu; buộc người bán hàng phải niêm yết giá và bán theo giá; xử phạt các đối tượng phao tin, cố ý đẩy giá hàng hóa lên cao; áp dụng các biện pháp mạnh đối với số đối tượng bán các loại hàng lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng vệ sinh và bắt đầu áp dụng Tiêu chuẩn TCVN-ISO 9001:2008 trong công tác quản lý thị trường. Thanh tra Sở Y tế Đà Nẵng kiểm tra ATVSTP ngay từ khâu chế biến. TP Đà Nẵng phối hợp các cơ quan báo chí trung ương và địa phương, chủ động tuyên truyền các quy định của pháp luật về kinh doanh thương mại; lên án các hành vi gian lận thương mại,... Đến ngày 23-1, Chi cục Quản lý thị trường Đà Nẵng đã kiểm tra, xử lý 285 vụ vi phạm về kinh doanh thương mại; riêng phạt về vi phạm bán hàng và phạt về gian lận thương mại đã thu về cho ngân sách trong tháng 1-2010 khoảng 500 triệu đồng. Hàng trăm vụ vi phạm khác cũng đã bị phạt trong 11 ngày qua, trong đó, có 72 vụ do bán không niêm yết giá đúng quy định. Đã tịch thu khối lượng lớn hàng hóa buôn lậu, chủ yếu là điện thoại di động, thuốc lá ngoại, mỹ phẩm; có cả các mặt hàng như đầu máy kỹ thuật số, thiết bị nghe nhìn,... Kiểm tra hơn 300 cơ sở chế biến thực phẩm, đã phát hiện ra 12 cơ sở vi phạm nghiêm trọng, xử lý tám cơ sở, phạt hàng chục triệu đồng. Công tác quản lý thị trường tại Đà Nẵng vào những ngày giáp Tết được tăng cường với việc áp dụng 18 quy trình theo Hệ thống quản lý chất lượng ISO. Không chỉ dự trữ, cung ứng thêm các loại hàng hóa thiết yếu, có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ thị trường; TP Đà Nẵng còn tổng kết, rút ra bài học kinh nghiệm sau mỗi đợt bình ổn giá, nhất là vào các dịp trước, trong, sau Tết Nguyên đán.
Những ngày giáp Tết, thị trường hàng hóa ở Đà Nẵng càng nhộn nhịp. Hàng hóa ùn ùn đổ về trung tâm thành phố, tỏa ra các chợ đầu mối, về các khu vực đông dân cư. Không khí Tết dường như gấp gáp đến với mọi người, mọi nhà. Hệ thống chính trị, các cơ quan chức năng ở TP Đà Nẵng đang bám sát mọi diễn biến của thị trường, nâng cao vai trò định hướng của Nhà nước, nỗ lực bình ổn giá để nhân dân trên địa bàn thành phố đón Tết vui vẻ, đầm ấm.
TRẦN DANH LÂN và NGUYỄN THỊ ANH ĐÀO