Những năm gần đây, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông luôn là vấn đề nóng, gây bức xúc trong toàn xã hội. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, trong đó có nguyên nhân quy hoạch giao thông manh mún, chưa hợp lý và đồng bộ; chất lượng các công trình đường bộ chưa bảo đảm, nhiều nơi còn bị xâm hại, bớt xén trong thi công...
Để nâng cao chất lượng các công trình giao thông đường bộ, góp phần phát triển kinh tế xã hội, đồng thời bảo đảm trật tự an toàn giao thông, ngày 24-2-2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 11/2010/NĐ-CP, quy định về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ (GTĐB). Nội dung của nghị định nêu rõ: Quy hoạch quốc lộ, đường tỉnh đi qua đô thị phải theo đường vành đai ngoài đô thị hoặc xây dựng đường trên cao hoặc đường hầm. Với quy định này, quốc lộ, tỉnh lộ sẽ hạn chế đi vào nội thành, nội thị để tăng hiệu quả khai thác đường bộ, đồng thời giảm tình trạng mất ATGT. Quy hoạch kết cấu hạ tầng GTĐB trong đô thị phải bảo đảm quỹ đất và phải có đường gom, cầu vượt, hầm chui tại các vị trí phù hợp để bảo đảm ATGT. Đối với đô thị xây dựng mới, tỉ lệ quỹ đất giao thông đô thị so với đất xây dựng đô thị phải bảo đảm theo loại đô thị. Cụ thể, đô thị loại đặc biệt phải bảo đảm từ 24 đến 26%, đô thị loại một từ 23 đến 25%; đô thị loại hai từ 21 đến 23%; đô thị loại ba từ 18 đến 20%; đô thị loại bốn và loại năm từ 16 đến 18%. Quy hoạch kết cấu hạ tầng giao thông đô thị loại đặc biệt phải có ý kiến thỏa thuận bằng văn bản của Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông-Vận tải.
Đáng chú ý là quy định về thẩm định ATGT là vấn đề mới được đưa vào nghị định. Theo đó, các công trình đường bộ xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo và công trình đường bộ đưa vào khai thác phải được thẩm định ATGT. Bộ Giao thông-Vận tải quyết định và tổ chức thực hiện thẩm định ATGT đối với quốc lộ, đường cao tốc đang khai thác. UBND cấp tỉnh quyết định thẩm định ATGT đối với đường đô thị, đường tỉnh, đường huyện đang khai thác. Đối với các công trình xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, người có thẩm quyền quyết định đầu tư dự án phải thẩm định ATGT. Thẩm định ATGT được thực hiện tại một hoặc một số giai đoạn. Đối với đường bộ xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, bắt buộc phải thẩm định ở giai đoạn thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công. Ngoài ra, lựa chọn thẩm định ở một trong các giai đoạn sau: Lập dự án đầu tư xây dựng công trình hoặc báo cáo kinh tế-kỹ thuật xây dựng công trình; hoặc trước khi đưa đường vào khai thác. Đối với công trình đường bộ đang khai thác, phải thực hiện thẩm định ATGT khi xảy ra một trong các trường hợp: Số vụ tai nạn giao thông tăng đột biến so với trước khi nâng cấp, cải tạo; lưu lượng xe thực tế tăng hơn 30% so với thiết kế; tình trạng đô thị hóa tăng hơn 20% so với thời điểm đưa công trình vào khai thác...
Nghị định số 11/2010/NĐ-CP của Chính phủ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các cơ quan chức năng, các địa phương nâng cao chất lượng các công trình giao thông đường bộ và hạn chế những vụ tai nạn giao thông đáng tiếc xảy ra./.
Giang Long