Hàng Tết, trăm mối tơ vò
Tết còn chưa tới, hàng loạt cơ sở sản xuất và tiêu thụ ớt bột, hạt dưa (những gia vị thiết yếu để chế biến hàng Tết) đã bị các cơ quan chức năng phát hiện có chứa Phodamine B và vi sinh (hợp chất gây ung thư)... Chưa hết , trước đó, hàng trăm tấn mỡ bẩn, bóng, bì lợn, nội tạng động vật thiu thối đang tồn tại, bày bán trên thị trường cũng bị các cơ quan chức năng phanh phui. Người tiêu dùng mới chỉ đã thấy rùng mình khiếp sợ.
Vậy là bên cạnh những nỗi lo về Tết nhất thường nhật như sắm Tết trang trải nợ nần, thăm hỏi họ hàng, thu vén nhà cửa, giải quyết công việc tồn đọng... người tiêu dùng phải gánh thêm nỗi lo về "cái sự ăn" ngày xuân. Bởi theo khuyến cáo và thống kê thì "đến hẹn lại lên", cứ vào dịp Tết truyền thống, nguy cơ nhập viện do ăn phải thực phẩm, bánh kẹo, bia rượu kém chất lượng lại tăng nhanh.
Vấn nạn ở chỗ, những mặt hàng kém chất lượng được bày bán lan tràn trên thị trường, trong các chợ lớn bé và đôi khi là trong cả những món hàng bị phát hiện kém chất lượng dường như chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm".
Dạo một vòng quanh các chợ như Hàng Da, Đồng Xuân, Thành Công... người ta có thể dễ dàng nhận thấy những hộp bánh kẹo, ô mai đóng gói không ngày sản xuất, không hạn sử dụng và thậm chí là cả không nhãn mác (hoặc nếu có thì rất nhòe nhoẹt, nhập nhèm). Đặc biệt, những mặt hàng khô như tôm, mực, hạt dưa, hạt bí, hướng dương được đóng thành từng gói, thậm chí là từng tải vứt lăn lóc ở góc kho, góc cửa hàng... Đó là chưa kể đến "đám" hoa quả "tươi ngon cả tháng" hay những chiếc bánh chưng được luộc bằng... pin.
Trong khi đó, theo thông tin của Bộ Công Thương thì sức mua trong dịp Tết Nguyên đán dự kiến tăng từ 20 - 40%. Nghịch lý xảy ra - nguồn cung hạn chế còn nguồn cầu tăng đột biến. Thế nên, bao nhiêu phần trăm người tiêu dùng bị đẩy vào "thế" buộc hoặc bị mua phải hàng "rởm", hàng xấu thì không thể kiểm soát nổi. Bởi, sát Tết, trước nhu cầu mua sắm ngày càng tăng, trong sự bận rộn, hối hải, lơ là của người tiêu dùng thì cũng là lúc các cơ sở sản xuất ẩu, thiếu chuyên môn, thiếu cả đạo đức kinh doanh bùng phát.
Chất lượng đã là một chuyện, giá cả hàng Tết cũng là chuyện không nhỏ. Theo thông lệ, cứ Tết về hàng hóa lại "dìu" nhau tăng giá. Cũng theo thông tin của Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhiều mặt hàng tiêu dùng đặc biệt là thực phẩm đang tăng giá từ 5 - 20% (nhất là các mặt hàng như thịt, dầu ăn, bánh kẹo, bia...). Người tiêu dùng bị "kẹp" giữa nghịch lý: mua hàng đắt mà chất lượng chưa chắc đã đảm bảo.
Quẳng gánh lo đi mà vui Tết
Đó là lời khuyến nghị của các "đại gia" bán lẻ ở thị trường Việt Nam dịp Tết Canh Dần 2010. Siêu thị Big C tung ra chương trình khuyến mãi với hơn 2.000 mặt hàng các mặt hàng, giá cả nhiều mặt hàng đồng loạt giảm giá từ 2 - 50% và kéo dài các chương trình khuyến mãi tới gần 30 Tết. Nhiều siêu thị khác tại Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh cũng "mạnh tay" giảm giá hàng Tết, kích cầu mua sắm. Siêu thị bán lẻ thời trang kớn nhất Hà Nội - Vinatex 25 Bà Triệu cũng trưng ra hàng ngàn sản phẩm có giá từ vài chục ngàn đến cả triệu đồng. Trong đó, có rất nhiều mặt hàng giảm giá, khuyến mãi.
Nhà cung cấp đã vậy, nhà sản xuất cũng không kém. Cũng dịp Tết, người tiêu dùng mua hàng rất hay "được cú đúp". Ví dụ, mua sữa tươi hộp được tặng bát sứ cao cấp, mua hạt nêm được tặng tô, chén, đĩa, mua nước xả, xà phòng được tặng kèm khăn giấy, miếng rửa bát... Thôi thì trong cái lo cũng vô khối cái mừng, trong khi có những gian thương tận dụng sự bận bịu vội vàng của người tiêu dùng để bày bán hàng kém chất lượng thì cũng có nhiều doanh nghiệp "bớt lãi" thêm quà nhằm phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân.
Theo số liệu của Sở Công Thương Hà Nội, toàn thành phố có gần 400 chợ dân sinh, 13 trung tâm thương mại, 74 siêu thị và khoảng 200 cửa hàng tiện ích, tự chọn... Trong đó, các cơ quan chức năng chỉ giám sát được một phần giá bán, chất lượng hàng hóa (chủ yếu là trong các siêu thị, trung tâm mua sắm lớn và từ các nguồn cung là các nhà sản xuất có đăng ký, tên tuổi rõ ràng?) chứ chưa thể kiểm soát hết, nhất là ở các chợ dân sinh.
Thế nên, để cái tết Canh Dần được trọn vẹn thì bên cạnh những nỗ lực quản lý thị trường, thanh tra, giám sát chất lượng hàng hóa, kiểm soát giá cả hàng hóa của các cơ quan chức năng thì người tiêu dùng tốt nhất hãy tự bảo vệ mình một cách thật "thông minh". Đó là mua hàng ở những nơi có uy tín, chọn các sản phẩm có nhãn mác, xuất xứ đàng hoàng, kiểm tra cẩn thận ngày sản xuất, hạn sử dụng...
Theo Mộc Lan