TT - Đàm phán tại Hội nghị LHQ về biến đổi khí hậu Copenhagen đã buộc phải tạm ngưng sáng qua (giờ địa phương) sau khi các nước châu Phi rút khỏi bàn đàm phán.
Theo BBC, đại biểu các nước nghèo đã tức giận khi thấy Chính phủ Đan Mạch tìm cách loại bỏ các đàm phán về cắt giảm khí thải dựa trên nghị định thư Kyoto. Động thái của châu Phi sau đó đã được các nước G77 (thực tế là 130 nước nghèo) cùng ủng hộ. Ngay khi tin này lộ ra, những nhà hoạt động vì môi trường đã cùng diễu hành hô vang “Chúng ta đoàn kết với châu Phi - mục tiêu Kyoto ngay lúc này”.
Trong lúc này, các cuộc tiếp xúc không chính thức vẫn đang tiếp tục nhằm nối lại đàm phán. Các nước nghèo cho đến nay vẫn muốn các nước giàu duy trì những cam kết cắt giảm từng đạt được theo nghị định thư Kyoto. EU và các nước giàu trong khi đó lại muốn ký kết một thỏa thuận hoàn toàn mới để thay thế nghị định thư Kyoto - điều khiến nhiều nước nghèo lo sợ họ sẽ mất những thành quả từng đạt được tại thỏa thuận năm 1997.
Các nước nghèo chỉ ra rằng nghị định thư Kyoto là thỏa thuận quốc tế duy nhất mang tính ràng buộc pháp lý về cắt giảm khí thải. Ngoài ra, đó là thỏa thuận duy nhất có các cơ chế đem lại lợi ích cho các nước nghèo như tiền tài trợ cho những dự án năng lượng sạch. Tại cuộc gặp trước đó, các nước nghèo cáo buộc nước chủ nhà Đan Mạch đã phớt lờ mối lo ngại này.
Kim Carstensen, giám đốc sáng kiến khí hậu toàn cầu của WWF, cho rằng các nước nghèo e sợ một thỏa thuận khác đang được tiến hành sau lưng họ. “Chúng ta đang mất thời gian, đó là vấn đề nghiêm trọng, cứ mỗi phút chúng ta mất, cơ hội để giải quyết rốt ráo các vấn đề tiếp theo càng thu hẹp” - ông nói.
Chẳng có công dân Úc nào, vốn có truyền thống đặc biệt tự hào về hình ảnh quốc gia, lấy làm vui khi biết thống kê sau: theo bình quân đầu người thì Úc là quốc gia phát thải nhiều khí CO2 nhất thế giới: 18,66 tấn/năm/người (theo Maplecroft).
Tất nhiên phải thông hiểu do dân số Úc quá ít (vượt mốc 22 triệu người từ ngày 1-10-2009) so với lãnh thổ quá rộng. Nhưng hơn bao giờ hết, tất cả những ai đang sinh sống ở xứ sở kangaroo này đều cảm nhận rõ ảnh hưởng từ việc Trái đất nóng dần lên khiến khí hậu toàn cầu thay đổi, bởi Úc chính là một trong những quốc gia mẫn cảm với khí hậu nhất thế giới.
Thập niên qua được xem là giai đoạn nóng nhất trong vòng 160 năm qua ở Úc và năm 2009 chính là năm nóng nhất của thập niên này. Ở vùng tây nam Úc nạn cháy rừng xảy ra rất nghiêm trọng, thiêu hủy nhà cửa và gây chết người. Vào mùa hè nhiệt độ có thể lên đến 47OC (muốn ăn trứng chỉ cần mang ra để ngoài trời một lát là chín chứ không cần luộc). Dự báo đầu năm 2010 sẽ là “mùa hè rực lửa” còn hơn cả năm 2009!
Hạn hán và thiếu nước đã kéo dài hơn mười năm khiến bất cứ ai ở Úc đều thuộc nằm lòng lối sống tiết kiệm nước “chỉ tắm 4 phút hoặc ít hơn”. Kristina Keneally, nữ thủ hiến tiểu bang New South Wales vừa nhậm chức đầu tháng 12-2009, đã lập tức phát biểu vấn đề bà quan tâm nhất hiện nay chính là “nạn hạn hán gây thiếu nước trầm trọng ảnh hưởng đến đời sống cộng đồng và nông dân”. Nước Úc thường xuyên bị những cơn bão nóng bao phủ không chỉ ở sa mạc trung tâm mà có thể tràn vào cả những thành phố lớn như Sydney. Chưa hết, Trái đất nóng lên khiến mực nước biển tăng cao là mối nguy hiểm rõ rệt cho hầu hết các thành phố sầm uất nhất ở Úc vốn luôn nằm ven biển!
Vậy nên có thể hiểu vì sao Thủ tướng Kevin Rudd tích cực mang đến Hội nghị Copenhagen một “món quà Noel” qua việc hứa Úc sẽ giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ 15-25% vào năm 2020.
Ở thành phố Melbourne phía nam nước Úc vào những ngày này mọi người trở nên quan tâm đặc biệt đến môi trường với ánh mắt hướng về Hội nghị Copenhagen. Nơi góc trục lộ chính Swanston - Collins ở quảng trường thành phố, xuất hiện một bức tường lớn in hình mảnh đất cằn cỗi nứt nẻ đầy ấn tượng kèm dòng chữ “Copenhagen?” thu hút sự chú ý của khách bộ hành.
Trong sinh hoạt thường ngày, người Úc đã thực hành nếp sống bảo vệ môi trường từ những phong trào thiết thực chứ không hô hào suông. Chính phủ Úc tài trợ cho mọi gia đình gắn lớp cách nhiệt trần nhà giúp căn hộ mát hơn vào mùa hè, ấm áp hơn vào mùa đông, gia chủ bớt dùng máy lạnh và máy sưởi nên lượng điện năng tiêu tốn sẽ giảm đến 40%, lượng khí thải sẽ giảm theo đáng kể. Ở Moonee Valley, người dân hưởng ứng phong trào tái chế rác thải trong nhà khi đặt thêm một thùng rác để giữ lại những rác thải có thể dùng bón phân trong vườn nhà (rau quả, bã trà, vỏ trứng...).
Sống ở Úc chưa đầy năm, tôi đã “nhập gia tùy tục” hoàn toàn với việc người Úc rất coi trọng phân loại rác thải và rác tái chế. Ở mỗi ngôi nhà hay ngoài phố xá đều có hai thùng chứa rác riêng biệt, trong đó thùng đậy nắp vàng đựng rác có thể tái chế (giấy, báo, chai lọ, bình nhựa...). Nhiều loại bao bì, đặc biệt là các tài liệu liên quan đến công tác xã hội, thiện nguyện thường in rõ dòng chữ “Được in 100% từ giấy tái chế” một cách đầy tự hào vì đó chính là một hình thức gìn giữ môi trường thiết thực, cũng giống chuyện mỗi cá nhân như bạn nhớ tắt đèn trước khi ra khỏi phòng hay cân nhắc có nên in một lá thư...
- Hơn hai năm trước, Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) đã đưa ra kết quả sau 5 năm nghiên cứu khẳng định bằng chứng của sự ấm lên của Trái đất là rõ rệt và 90% là do con người gây ra.
- Theo ước đoán, nhiệt độ Trái đất sẽ tăng thêm khoảng 4OC vào năm 2060, tức là trong 50 năm tới, đủ để thay đổi rất nhiều hoàn cảnh thực tại. Băng ở hai đầu cực sẽ tan khiến mực nước biển dâng cao nhấn chìm các thành phố nằm bên bờ biển.
- Đương nhiên sẽ ảnh hưởng. Những người “tị nạn vì khí hậu” sẽ đổ xô tới những nơi, những quốc gia ít bị ảnh hưởng hơn, thực phẩm sẽ đắt đỏ hơn. Bão tố nhiều hơn, mạnh hơn, dịch bệnh hoành hành, bản sắc văn hóa thay đổi và nhiều quốc gia sẽ dần biến mất khỏi bản đồ thế giới...
- Hầu hết các nhà khoa học nói chúng ta cần phải cắt giảm khí thải nhanh chóng. IPCC nhận định thế giới phải cắt giảm 50% khí thải vào năm 2050 để giữ nhiệt độ tăng ở mức an toàn là khoảng 2OC. Như vậy, các nước phát triển phải cắt 80% khí thải và ít nhất là 25% vào năm 2020. Các nước nghèo cũng phải chung tay hành động.
Cá nhân thì không nhất thiết phải chuyển tới sống trong hang động như thời ăn lông ở lỗ. Có những hành động đơn giản hơn mà chúng ta có thể làm như tắt bớt đèn, tắt lò sưởi / máy lạnh và ít đi xe hơn. Hoặc ăn ít thịt hơn cũng là một cách.
- Đây đúng là vấn đề cần tính tới. Trung Quốc đang tăng trưởng quá nhanh và thế giới đang thuyết phục nước này và các nước đang phát triển khác cùng chung tay giảm khí thải. Nhưng Trung Quốc cho rằng họ không cần phải hạn chế tăng trưởng kinh tế vì đây là cách để giúp hàng triệu người thoát nghèo, trong khi ngày xưa Trung Quốc không gây ra khí thải như các nước công nghiệp. Vì vậy cuộc thương thuyết vẫn đang rất căng thẳng.
- Có. Thuế đối với khí thải sẽ khiến giá điện tăng cao, chi phí cho các chuyến bay sẽ đắt đỏ hơn. Tuy nhiên, có mặt tốt hơn là ô nhiễm sẽ giảm. Tương lai của hành tinh, nơi duy nhất mà loài người có thể sinh sống, sẽ được đảm bảo tồn tại lâu dài.
