Theo biểu thuế mới do Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn ban hành chiều 4/3, các loại sữa và kem cô đặc, chưa pha thêm đường hoặc chất ngọt khác đồng loạt áp dụng thuế suất 15% thay cho mức 5% cũ.
Các loại sữa nguyên liệu khác chưa pha thêm đường hoặc chất ngọt khác áp dụng thuế suất 10% và 20% thay cho mức 3% và 7% cũ.
Đợt điều chỉnh thuế này chỉ áp dụng đối với các mặt hàng nguyên liệu sữa tươi, sữa cô đặc để chế biến các sản phẩm sữa hoàn nguyên trong nước. Còn các loại nguyên liệu sữa bột, hạt, thể rắn... đang được Bộ Tài chính cân nhắc thận trọng nhằm tránh những biến động về giá trên thị trường. Thuế suất các mặt hàng này đang có mức phổ biến là 3% và 7%.
Bộ Tài chính khẳng định lần tăng thuế này đã được tính toán thận trọng và ban hành sau khi có ý kiến của các bộ ngành, mức tăng 3-13% về cơ bản không ảnh hưởng đến giá cả thị trường. Hiện các sản phẩm sữa nước, sữa tươi nhập khẩu chiếm tỷ trọng rất nhỏ, khoảng 1% và được sử dụng chủ yếu để chế biến sữa hoàn nguyên và một số loại sữa nước. Do vậy, lần tăng thuế này được Bộ Tài chính khẳng định sẽ không xảy ra hiện tượng tăng giá sữa thành phẩm trên thị trường.
Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thông đã có văn bản đề nghị Chính phủ tăng thuế các mặt hàng sữa và nguyên liệu sữa nhập khẩu nhằm hỗ trợ cho các hộ chăn nuôi bò trong nước. Quan điểm của Bộ Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn là phải tăng thuế nhập khẩu đối với mặt hàng này lên các mức 15%, 18% và 28%, bằng mức thuế theo cam kết WTO năm 2009 và năm 2010 và cao hơn 3%, 5% và 8% so với phương án thuế dự kiến của Bộ Tài chính.
Tuy nhiên, do lo ngại rằng việc tăng thuế nhập khẩu có thể sẽ là cái cớ để các doanh nghiệp, nhà sản xuất tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng tới quyền lợi của người tiêu dùng, Bộ Tài chính cho rằng cần phải xem xét thận trọng.
Hôm 26/2 vừa qua, Bộ Tài chính đã tổ chức lấy ý kiến các bộ ngành có liên quan về việc nên hay không nên tăng thuế nhập khẩu sữa. Bộ Nông nghiệp vẫn bảo vệ quan điểm cần phải tăng thuế các mặt hàng sữa nhập khẩu, còn Bộ Công Thương thì cho rằng chỉ tăng sữa tươi nguyên liệu và sữa thành phẩm còn sữa bột nguyên liệu cần phải xem xét thêm.
Một quan chức Bộ Tài chính cho hay hiện nay giá nguyên liệu sữa bột đầu vào đang giảm rất mạnh. Hồi giữa năm 2008, một tấn sữa bột nguyên liệu có giá 5.700 USD nhưng tại thời điểm này, giá giảm khoảng một nửa còn khoảng 2.800 USD, thậm chí có thời điểm giá giảm xuống ngưỡng dưới 2.000 USD. Giá giảm song các hãng sữa trong nước vẫn không chịu điều chỉnh giá thành sản phẩm với nhiều lý do khác nhau.
Trên thực tế, khi có ý kiến đề xuất tăng thuế của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nhiều cửa hàng đại lý tại Hà Nội và TP HCM đã rục rịch lên kế hoạch tăng giá. Chưa ngã ngũ thuế có điều chỉnh hay không song do lo ngại giá tăng, nhiều bà mẹ vội vã đi mua sữa...
Trước tình trạng này, Bộ Tài chính đã quyết định thành lập tổ thanh tra nhằm kiểm soát chi phí và yếu tố hình thành giá tại doanh nghiệp. Quan điểm của cơ quan này là: Không thể để người tiêu dùng chịu thiệt mãi với cái "luận điệu" của doanh nghiệp là cứ thuế tăng thì giá lên.
Bộ Tài chính khẳng định với giá nguyên liệu đầu vào đang giảm mạnh thì dù thuế nguyên liệu sữa bột có tăng thuế lên mức 30% cũng chẳng ảnh hưởng đến giá cả và doanh nghiệp vẫn có lãi.
Hồng Anh