Sau hai năm thực hiện Nghị định 91 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không, Bộ GTVT đang chuẩn bị trình Chính phủ dự thảo sửa đổi Nghị định xử phạt này cho phù hợp hơn với thực tế.
Theo Cục Hàng không VN, sau khi triển khai Nghị định 91/2007/NĐ - CP, công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh, an toàn hàng không và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong hoạt động mang tính đặc thù rất cao này.
Nghị định 91 được xây dựng trên cơ sở Luật Hàng không năm 2006 và Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002. Tuy nhiên, năm 2008, UB Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính. Do vậy, một số quy định mới của Pháp lệnh chưa được chuyển hóa vào Nghị định 91 như thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính, hình phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ chuyên môn, cho phép nộp tiền xử phạt nhiều lần...
Để nâng cao tính hiệu quả trong công tác xử phạt, từ cuối năm 2008, Cục Hàng không VN đã tổ chức tổng kết việc thực hiện Nghị định 91 và đề xuất hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định này cho phù hợp thực tế.
Qua nhiều lần lấy kiến các cơ quan liên quan, dự thảo Nghị định sửa đổi đang tiếp tục được bổ sung những quy định còn thiếu về thủ tục thu tiền xử phạt tại chỗ, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của Chánh thanh tra hàng không. Dự thảo xác định rõ và quy định cụ thể các hành vi vi phạm, tránh tình trạng chồng chéo và thiếu chi tiết như hiện nay.
Ngoài ra, dự thảo sẽ bổ sung các hành vi còn thiếu và sửa đổi các hành vi được điều chỉnh trong các văn bản pháp luật tương ứng nhưng không phù hợp với thực tế hoạt động của ngành hàng không dân dụng; điều chỉnh hình thức, mức xử phạt vi phạm, bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả cho phù hợp với tính chất và mức độ của các hành vi vi phạm.
Trên thực tế, Nghị định 91 hiện đang gây nhiều khó khăn cho công tác xử phạt. Một số hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực an ninh, trật tự, môi trường xảy ra tại cảng hàng không gây xáo trộn hoạt động thường lệ tại cảng nhưng cảng vụ chỉ có thể phạt theo khung phạt của các nghị định xử phạt hành chính chuyên ngành khác nên mức phạt rất thấp, không đủ sức răn đe.
Mức xử phạt đối với một số hành vi chưa phù hợp với tính chất nghiêm trọng của hành vi như: cá nhân hoặc công ty không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về đảm bảo an ninh, an toàn khi kinh doanh trong cảng hàng không, sân bay; vi phạm quy định về thủ tục trước chuyến bay; gây nhiễu, chiếm dụng, khai thác trùng lắp các tần số vô tuyến điện dành riêng cho hoạt động hàng không dân dụng; sử dụng đài, trạm thông tin liên lạc hoặc thiết bị khác gây cản trở hoạt động của các thiết bị hàng không...
Nhìn chung, sau hai năm thực hiện Nghị định 91, dù còn một số bất cập cần sửa đổi nhưng công tác xử phạt đã có tác dụng giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật, bảo đảm an ninh, an toàn trong lĩnh vực hàng không. Đây là một bước tiến lớn so với thời kỳ trước đây, tất cả các vụ việc vi phạm đều được chuyển cho UBND các cấp, công an địa phương xử lý.
Không ít vụ việc đã chuyển giao nhưng không được xử lý triệt để, thậm chí bỏ qua khiến tình trạng coi thường pháp luật về an ninh, an toàn hàng không rất khó kiểm soát. Tuy nhiên, sau khi Nghị định 91 có hiệu lực, các cơ quan có thẩm quyền trong ngành hàng không xử phạt gần 100 tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, đã xuất hiện tình trạng không chấp hành quyết định xử phạt.
Công tác cưỡng chế thi hành còn gặp nhiều khó khăn và rất cần sự phối hợp tốt hơn giữa hàng không và chính quyền địa phương. Cụ thể, năm 2008, hai hành khách là Võ Ngọc Quỳnh và Nguyễn Thanh Bình sau khi bị xử phạt 600 ngàn đồng và 10 triệu đồng đã không chấp hành nộp phạt theo thời hạn quy định trong Nghị định.