Đó là đoàn tàu du lịch chất lượng cao tuyến Hà Nội - Hạ Long và ngược lại. Kể cả người bi quan nhất cũng không dám phán đoán đoàn tàu này sẽ “tê liệt” sau thời gian ngắn đi vào hoạt động. Đáng tiếc đó lại là sự thật, sau 1 tháng hoạt động, đoàn tàu du lịch chất lượng cao đã phải ngừng hoạt động.
Chủ dự án này là Công ty TNHH Vận tải đường sắt Dongrim, doanh nghiệp có bề dày kính nghiệm về kinh doanh vận tải đường sắt của Hàn Quốc. Để có đoàn tàu du lịch chất lượng cao (gồm 6 toa) đối tác đến từ Hàn Quốc đã đầu tư hơn 1 triệu USD. Toàn bộ thiết bị của đoàn tàu nhập từ Hàn Quốc, điều hành các dịch vụ trên tàu cũng do chuyên gia Hàn Quốc đảm nhận.
Tuy nhiên gần 1 tháng đi vào hoạt động, bình quân mỗi ngày doanh thu bán vé chưa được 5 triệu đồng trong khi tổng chi phí lên đến gần 50 triệu đồng. Sau một tháng hoạt động, khoản tiền thua lỗ vượt qua con số 1,5 tỷ đồng. Hàng ngày đoàn tàu du lịch chất lượng cao vẫn chạy hối hả nhưng du khách không chịu đi. Du khách quay lưng với đoàn tàu bởi hai lý do: thời gian chạy tàu bị kéo dài, giá cả dịch vụ trên tàu quá đắt đỏ. Từ Hà Nội đến Hạ Long cũng như chiều ngược lại là chặng đường không xa nhưng tàu chạy mất 5 giờ. Nhiều du khách ngán ngẩm vì phải ngồi trên tàu quá lâu, trong khi số đông du khách cần dành nhiều thời gian tham quan Hạ Long. Lỗi này không do đối tác mà thuộc về “chủ sân” Việt Nam gây ra. Thiết bị trên tàu nhập từ Hàn Quốc nhưng đường tàu (khẩu độ, chất lượng... hoàn toàn của Việt Nam. Với điều kiện như hiện thời, muốn cho tàu chạy nhanh hơn là điều không thể.
Giá cả dịch vụ trên tàu đắt đỏ cũng là lý do dẫn đến du khách ‘’chào thua”. Hàn Quốc có mặt bằng giá cả của Hàn Quốc, tương tự như vậy Việt Nam có mặt bằng giá cả của Việt Nam. Không thể “nhập khẩu” mặt bằng giá cả dịch vụ của Hàn Quốc vào thị trường Việt Nam, cách làm này đã bị trả giá. Đời thuở nào đi trên chuyến tàu này ăn một bát mì tôm do Việt Nam sản xuất hành khách phải trả khoản tiền gấp gần 10 lần mức giá hiện thời của Việt Nam.
Làm ăn bị thua lỗ phải ngừng hoạt động là chuyện bình thường, kể cả doanh nghiệp sử dụng vốn trong nước cũng như doanh nghiệp FDI. Nhưng thua lỗ đậm và “vỡ trận” nhanh như dự án tàu du lịch chất lượng cao lại là không bình thường. Có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, không chỉ đối tác nước ngoài mà kể cả phía chủ nhà Việt Nam cũng nên nghiền ngẫm rút kinh nghiệm từ bài học này.
Bá Tân