Hút hàu, không chỉ làm ô nhiễm nguồn nước, cuộc sống của người dân xung quanh, tận diệt thủy sinh mà cách khai thác “tàn bạo” này là một mối đe dọa đến danh hiệu “Vịnh đẹp thế giới” của vịnh Lăng Cô.
Tận thu
Lúc đầu người dân thôn Lập An, thị trấn Lăng Cô khai thác hàu thủ công gần bờ. Theo năm tháng, hàu cạn kiệt nên từ năm 1996, nhiều người đã đầu tư ghe, máy hút ra lòng đầm để khai thác hàu làm vôi bán đi các tỉnh khiến đất cát lòng đầm bị xới tung.
Sau khi phân loại, cát và bùn chảy trở lại sông, mỗi ghe chứa hàng tấn hàu, được tập trung để vận chuyển lên lò nung vôi. Ông Lương Bình, một đại gia hàu của thôn Lập An cho biết, với mức đầu tư 6 chiếc ghe và 27 người làm thuê, mỗi ngày ông bỏ túi hơn một triệu đồng, còn công nhân đội hàu nhận khoảng 100.000 một người một ngày.
Hàu được tập kết thành từng lò, mỗi lò 15 - 20 khối. Sau khi được trộn với than làm chất đốt, một máy thổi khí chạy bằng dầu sẽ bật nổ và nung hàu nhiều giờ. Mỗi khối hàu sau khi đốt cho khoảng 5 tạ vôi, trừ chi phí nhiên liệu làm chất đốt, chủ lò lời khoảng hơn 100.000 đồng. Lượng vôi này được các xe tải từ các tỉnh như Quảng Ngãi, Bình Định, Lâm Đồng, Thái Bình... đến tận nơi thu mua hoặc ký hợp đồng vận chuyển.
Ngoài việc làm cho đầm Lăng Cô đục ngầu, thủy sinh không sống được, các lò đốt hàu thải ra một loại khói mùi khét, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống xung quanh.
Tận... phá
Chạy dọc ven đầm Lăng Cô, hàng chục lò đốt hoạt động gây ô nhiễm nghiêm trọng. Cách khai thác kiểu này bị chính quyền thị trấn Lăng Cô và tỉnh Thừa Thiên - Huế nghiêm cấm và ra quân cưỡng chế nhiều lần, nhưng do không có việc làm nào khác, người dân tiếp tục vét hàu nung vôi mạnh mẽ hơn.
Ông Lê Văn Tính, Chủ tịch UBND thị trấn Lăng Cô, cho biết: "Chúng tôi đã hoàn tất việc khảo sát số hộ dân hành nghề khai thác hàu để có kế hoạch chuyển đổi ngành nghề cho họ, đảm bảo môi sinh cho đầm Lăng Cô và thôn Lập An. Tuy nhiên, nếu không có kế hoạch lâu dài thì sẽ rất khó khăn, mọi công sức bỏ ra cũng chỉ như "đá ném ao bèo".
Hiện có 27 hộ khai thác, gần 350 lao động ăn theo và 11 lò nung làm nghề này.
Ông Tình cho hay, ngoài việc bị rút ruột cả hàu lẫn cát, đầm Lăng Cô còn bị hệ thống nhà hàng bao quanh xả nước thải không qua xử lý. Khu đường ống nước thải chung đang được gấp rút xây dựng nhưng cho đến khi hoàn thành, đầm còn bị tấn công từ nhiều phía.